نبرد اراده‌ها در عصر خوف و رجا
✍️فاطمه شبانی آرانیشهید سید مرتضی آوینی می‌گوید: امید دشمن به ترس ماست و اگر نترسیم، مکر شیطان یکسره بر باد می‌رود. آوینی در مقاله دولت پایدار حق (آینده بشریت، ۱۳۷۹، ص ۷۸) این نکته را به عنوان یک قاعده در جنگ روانی مطرح می‌کند. این جمله فقط یک توصیه اخلاقی نیست، آوینی از سازوکار یک نبرد حرف می‌زند. نبردی که در آن، دشمن پیش از آنکه سنگری را تصرف کند، تلاش می‌کند دلها را تسخیر کند. او می‌داند جامعه‌ای که از آینده بترسد، پیش از شکست در میدان، در محاسبات خود شکست خورده است. مردم ترسان، هر خبر را نشانه فروپاشی می‌بینند، هر دشواری را پایان راه می‌پندارند و هر قدمی را که نیازمند هزینه باشد، به فردا موکول می‌کنند.ترس فقط یک احساس شخصی نیست. وقتی در جامعه منتشر می‌شود، به نیرویی اجتماعی تبدیل می‌گردد. مغازه‌داری که از فردا می‌ترسد، جوانی که هیچ افقی پیش روی خود نمی‌بیند، خانواده‌ای که هر خبر تازه را با اضطراب دنبال می‌کند و نسلی که مدام شکست را به جای آینده می‌نشاند، همه در معرض یک جنگ مشترک هستند، جنگ بر سر اراده.
این‌جاست که باید معنای امید را درست فهمید. امید، پاک کردن صورت مسئله نیست. کسی که از مشکلات مردم حرف نمی‌زند، امیدآفرین نیست. او فقط بخشی از واقعیت را پنهان می‌کند. امید یعنی دیدن دشواری و باور داشتن به امکان درمان. یعنی پذیرفتن سختی و نپذیرفتن بن¬بست. در نگاه مؤمنانه، امید یک محاسبه است. قرآن کریم در آیه شش سوره فتح از کسانی سخن می¬گوید که به خدا گمان بد دارند. علامه طباطبایی در تفسیر المیزان ذیل همین آیه توضیح می‌دهد که این گمان بد، در حقیقت بی‌اعتمادی به نصرت الهی و نشانه سستی ایمان است (المیزان، ذیل آیه ۶ سوره فتح). کسی که آینده را از پیش به سود باطل تمام شده می‌بیند، پیش از آنکه واقعیت او را زمین بزند، خودش در ذهن خود عقب نشسته است.از همین جا دوباره به سخن آوینی می‌رسیم. ترس، ابزار تسلط شیطان است زیرا انسان ترسیده، قدرت انتخاب خود را از دست می‌دهد. ایمان اما نیرویی است که اجازه نمی‌دهد خطر، همه حقیقت را بپوشاند. مؤمن می‌ترسد، ولی ترس خود را فرمانده و راهبر خویش نمی‌کند. او می‌داند که ایستادگی، از ندانستن خطر یا عدم آن نیست، از شناختن آن و ندادن میدان به آن است.امروز جامعه ما بیش از هر چیز به روایت دقیق و صادقانه نیاز دارد. روایتی که مشکلات و تبعات جنگ را از مردم پنهان نکند اما سرنوشت را هم به دشواری نسپارد. امید یعنی همین: دیدن واقعیت، فهمیدن میدان و حفظ اراده در برابر ترس. باید بدانیم نتیجه جنگ، پیش از آنکه در مرزها روشن شود، در نسبت آن با ترس و اراده رقم می‌خورد. آن که امید را حفظ می‌کند، فقط امیدوار نیست، هنوز توان ساختن آینده را دارد.
15:13 - 1 شهریور 1405
12٫2 هزار بازدید