هندسه راهبردی غدیر؛ از تثبیتِ ولایت تا تربیتِ نسلِ منتظر
✍️معصومه اسلامی عید غدیر خم در منظومه معارف اسلامی، صرفاً یک رویداد تاریخی نیست، بلکه نقطهای بنیادین در تداوم هدایت الهی و شکلگیری نظام ولایت به شمار میآید؛ چنانکه رسول اکرم صلیالله علیه و آله وسلم آن را «برترین عید امت» معرفی فرمودند و تصریح کردند که در این روز، به فرمان الهی، امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب علیهالسلام به عنوان پرچمدار امت و هدایتگر مردم پس از پیامبر منصوب شد و بدینسان دین کامل و نعمت الهی بر امت تمام گردید. در همین راستا، امام صادق علیهالسلام نیز عید غدیر را روزی دانستهاند که پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله فضیلت امیرالمؤمنین علیهالسلام را آشکار ساخت و خود به شکرانه این نعمت الهی روزه گرفت؛ روزی که در آن روزهداری، عبادت، اطعام، دیدار برادران دینی، کسب رضایت خداوند و «به خاک مالیدن بینی شیطان» مورد تأکید قرار گرفته است. بر پایه همین حقیقت است که غدیر، نه تنها یک مناسبت عبادی، بلکه یک شاخص و معیار پایدار برای شناخت مسیر حق و تنظیم نسبت امت اسلامی با مسئله امامت، حکومت و اداره جامعه به شمار میآید؛ چنانکه در تحلیلهای رهبر شهید انقلاب (قدس سره) نیز بر این نکته تأکید شده است که غدیر دارای دو حقیقت اساسیِ نصب امیرالمؤمنین (علیه السلام) به امامت پس از پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) و توجه به مسئله حکومت و سیاست در امت اسلامی است. از این رو،غدیر یک میزان و معیار تاریخی است که مسلمانان تا پایان تاریخ میتوانند با اتکا به آن مسیر عمومی امت را تعیین کنند؛ همچنین بنا به فرموده رهبر شهید (قدس سره) از منظر تاریخی، اگر غدیر به درستی تحقق مییافت، مسیر تاریخ بشر دگرگون میشد.
از این رو، اهمیت این روز فراتر از یک جشن نمادین است و برپایی آن، هم در سطح فردی و هم در سطح اجتماعی، از لوازم حفظ هویت دینی و انتقال صحیح مفاهیم ولایت به نسلهای بعد به شمار میرود. در سنت اهلبیت علیهمالسلام نیز این روز با اعمالی ویژه گرامی داشته شده است؛ بهویژه در کلام امام صادق علیهالسلام، اطعام مؤمن در روز غدیر چنان دارای فضیلتی عظیم معرفی شده که ثواب آن همسنگ اطعام شمار بسیاری از پیامبران، صدیقان، شهیدان و صالحان در حرم الهی دانسته شده و این روز صریحاً «روز اطعام الطعام» نام گرفته است، تا نشان دهد که غدیر فقط عرصه بیان عقیده نیست، بلکه میدان بروز اجتماعیِ ایمان، محبت و همبستگی مؤمنانه نیز هست. از سوی دیگر، توجه به عید غدیر برای کودکان از آن جهت اهمیت مضاعف دارد که کودکی مهمترین و اثرگذارترین دوره در شکلگیری شخصیت انسان است؛ دورانی که در آن نهتنها ابعاد جسمانی، بلکه وجوه اجتماعی، عاطفی، شخصیتی و معنوی کودک شکل میگیرد و تجارب آغازین زندگی، خواه خوشایند و خواه ناخوشایند، تأثیری ژرف بر رشد روانی، اجتماعی و حتی ساختار مغزی او برجای میگذارند. از این منظر، ایجاد خاطرات خوش از جشن غدیر در ذهن کودک، صرفاً یک تجربه عاطفی لحظهای نیست، بلکه اقدامی تربیتی و آیندهساز است که میتواند در نهادینهشدن محبت اهلبیت علیهمالسلام، فهم تدریجی ولایتپذیری و تبدیل کودک به مبلغ و بزرگداشتکننده این روز در آینده نقشآفرین باشد.
افزون بر این، بحث غدیر تنها به همان روز محدود نمیشود، بلکه بیعت با ولایت از غدیر آغاز شده و در امتداد تاریخ، با امامت ائمه اطهار علیهمالسلام ادامه یافته و در عصر غیبت کبری نیز در قالب التزام به ولایت فقیه تداوم یافته است؛ از همین رو، میتوان غدیر را حلقه آغازین یک زنجیره مستمر دانست که از نصب امیرالمؤمنین علیهالسلام آغاز میشود و تا امروز در حیات سیاسی-اجتماعی امت اسلامی امتداد دارد. بر این اساس، لازم است گرامیداشت عید غدیر تنها به برگزاری ظاهری جشن محدود نماند، بلکه با برنامههایی همچون بازی، پذیرایی، قصهگویی و فعالیتهای متناسب با فهم کودک، مفاهیم ولایتپذیری به زبان ساده و جذاب برای آنان تبیین شود تا این روز علاوه بر حفظ شعائر دینی، زمینهای برای تربیت نسل منتظر و آمادهسازی کودکان برای ظهور امام زمان عجلاللهتعالیفرجهالشریف فراهم آورد.
09:22 - 13 خرداد 1405
21٫3k من المشاهدات