همایش گردشگری و معنویت؛ فراموشیِ «سرمایهی عظیمِ روایت»
✍️زهرا جعفری در پنجمین کنفرانس بینالمللی «گردشگری و معنویت» که در دانشگاه علم و فرهنگ جهاددانشگاهی برگزار شد، واژههایی چون «تحول معنوی»، «تابآوری اجتماعی» و «انسجام ملی» به کرّات تکرار شد. برگزاری چنین همایشی در ابعاد بینالمللی، تلاشی ارزشمند است و باید از دستاندرکاران آن قدردانی کرد. اما در میانِ همهی این سخنان، پرسشی بنیادین مغفول مانده است:آیا میتوان از معنویت سخن گفت و از بزرگترین رویداد معنویِ این سرزمین — یعنی حضور خودجوشِ دهها میلیون نفر در خیابانها طی هشتاد شب در ایام دشوار سکوت کرد؟مقام معظم رهبری فرمودهاند:«حماسهی حضور و دفاع و پیروزی، تکلیف بزرگی را بر دوش اهالی فرهنگ و ادب و هنر میگذارد تا همچون فردوسی برخیزند و بعثت هنرمندان را در امتدادِ بعثتِ مردم رقم زنند؛ فکر و قلم و زبان را با هنر درآمیزند و روایتِ خیزشِ عظیمِ ملت را در تاریخ، ماندگار کنند.»این سخنان، دعوتی صادقانه به روایتگری معنوی است — ثبتِ تجربهی جمعیِ مردمی که در ایام دشوار، با حضورِ خود در خیابانها، صفحهای درخشان بر کتابِ تاریخ افزودند. حال آنکه در همایشی با محوریت «معنویت»، به این رویداد عظیم — که خود نمونهی اعلای «تحول معنوی» و «انسجام اجتماعی» است — اشارهای نشد.دکتر ایمانی خوشخو، رئیس دانشگاه علم و فرهنگ، از «تابآوری اجتماعی» سخن گفتند و تأکید کردند که «امروزه به شدت نیازمند تابآوری اجتماعی هستیم». حجتالاسلام خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، از «بحران معنویت» در جهان سخن گفتند و بر پیوندِ توسعه با معنویت تأکید کردند. دکتر صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی، در پیام خود از «ماهیت معنوی سفر» نوشتند و از «بازگشت به ماهیت اصلی گردشگری» سخن گفتند.
اما هیچیک از این سخنرانان — که هر یک به نحوی از «معنویت» و «تحول» سخن گفتند — اشارهای به حماسهی هشتاد شبانهی مردم نکردند. مردمی که با حضورِ خود در خیابانها، نه تنها «تابآوری اجتماعی» را به نمایش گذاشتند، بلکه خودْ روایتِ زندهی معنویتِ جمعی بودند.شاید مهمترین نقد این باشد که سخنرانان، معنویت را عمدتاً در سطوحِ انتزاعیِ فلسفی و نظری طرح کردند — معنویت به مثابهی مفهومی کلی، فراتر از زمان و مکان. اما معنویتِ زنده و عینی، همان است که در متنِ زندگیِ مردم رخ میدهد. حضورِ میلیونی مردم در خیابانها، نمونهی اعلای «انسجام اجتماعی با رویکرد معنوی» بود — همان موضوعی که در پنلهای تخصصی همایش مطرح شد. اما به جای تحلیلِ این رویدادِ زنده و تبدیلِ آن به درسی برای آیندهی گردشگری معنوی، به مباحثِ نظریِ تکراری بسنده شد.اگر همایشهای آیندهی «گردشگری و معنویت» میخواهند به رسالتِ واقعیِ خود — یعنی پیوندِ معنویت با زندگیِ مردم — عمل کنند، باید «گردشگریِ حماسه» و «روایتگری معنوی» را به عنوانِ محورهای جدید بپذیرند و به توصیهی رهبری عمل کنند: بعثتِ اندیشمندان در امتدادِ بعثتِ مردم.«فکر و قلم و زبان را با هنر درآمیزند و روایتِ خیزشِ عظیمِ ملت را در تاریخ، ماندگار کنند.»
21:33 - 23 May 2026
31.1k Views