شطرنج در باتلاق
✍️علیرضا قاسمی کلنتریآیا ترامپ دوباره ماشه جنگ را میکشد؟در سپهر سیاست بینالملل، گاهی شرایط به چنان گره کوری تبدیل میشود که بازیگران اصلی، گویی در میانهی یک بازی شطرنج، در آستانهی وضعیت «پات» قرار میگیرند؛ وضعیتی که در آن هیچیک از طرفین راهی برای پیشروی بدون هزینه گزاف ندارند. در این میان، رویکرد ایالات متحده به رهبری دونالد ترامپ در قبال ایران، به نقطه عطفی رسیده است که میتوان آن را «شطرنج در باتلاق» نامید.🔸 دوراهی استراتژیک: سکون پرهزینهبرخلاف دوران پیشین، گذر زمان در شرایط «نه جنگ و نه صلح» کنونی، بیش از آنکه به ضرر ایران باشد، بر پیکره اقتصاد و ثبات سیاسی غرب، بهویژه ایالات متحده، آسیب وارد میکند. دونالد ترامپ که همواره به رویکردهای قاطع و سریع شهرت دارد، اکنون با یک پارادوکس دشوار مواجه است. او برای خروج از این «باتلاق»، دو مسیر اصلی پیش رو دارد که هر دو با ریسکهای غیرقابلچشمپوشی همراهند:۱. گزینه نظامی: تهاجم مستقیم به زیرساختهای انرژی و صنعتی ایران. این گزینه نه تنها ممکن است به پاسخی متقابل منجر شود، بلکه با توجه به پیچیدگیهای ژئوپلیتیک، ********** تنش به کل جهان و جهش بیسابقه در قیمتهای انرژی را به همراه دارد.۲. گزینه دیپلماتیک: پذیرش توافق با شروط ایران. این مسیر نیز برای دولت فعلی آمریکا، به مثابهی شکستی سیاسی تلقی میشود که میتواند وزن ترازوی انتخابات را به نفع رقبای داخلی تغییر دهد.
🔸 متغیرِ «چین» در معادلات قدرتدر این میان، نقش چین به عنوان یک بازیگر کلیدی غیرقابلانکار است. پکن، که تشنهی منابع انرژی است، بهخوبی درک کرده که تضمین آیندهی نفت خود در گروِ بازیابی تعادل در خاورمیانه است. در حالی که بسیاری از کشورهای منطقه تحت فشارهای همسوی با واشنگتن قرار دارند، ایران برای چین نه تنها یک تأمینکننده، بلکه یک شریک راهبردی برای موازنه قدرت در برابر ایالات متحده محسوب میشود.چین بهخوبی میداند که وعدههای واشنگتن در شرایط بحرانی، پایایی چندانی ندارد؛ لذا ترجیح میدهد که بر روی ثبات انرژی از طریق حفظ توازن فعلی با ایران سرمایهگذاری کند. اینجاست که تلاشهای ترامپ برای جلب همکاری چین با سدی از واقعگرایی چینی برخورد میکند.🔸 اهرم نفت و سرایت بحرانیکی از سناریوهای مطرح، حمله به تأسیسات نفتی است. اما نکتهای که در تحلیلهای کلان مغفول میماند، خاصیت «ظروف مرتبطه» در بازار انرژی است. چنانچه زیرساختهای نفتی ایران دچار اختلال شود، پیامدهای آن صرفاً محدود به ایران نخواهد بود. کشورهای منطقه مانند کویت و بحرین نیز در شبکهای به هم پیوسته قرار دارند و هرگونه اخلال در امنیت انرژی، میتواند کل منطقه را به کام ناامنی فرو ببرد. این همان «بازدارندگیِ غیرمستقیم» است که تهران با تکیه بر آن، در مذاکرات با قاطعیت عمل میکند.🔸 آیندهنگری: خروج از بنبستسناریوهای تندروانه، مانند عملیاتهای برقآسا برای ترور مقامات یا ایجاد بیثباتی داخلی، اکنون با مانع بزرگ «انسجام و کنترل میدانی» مواجهاند. سازمانهای اطلاعاتی نیز اذعان دارند که توان موشکی و دفاعی ایران، معادله حمله را برای واشنگتن به یک قمار پرخطر تبدیل کرده است.
در نهایت، به نظر میرسد دونالد ترامپ در آستانهی تصمیمگیریهای بزرگ قرار دارد. نشستهای پیشرو میان واشنگتن و پکن، احتمالاً تعیینکنندهترین متغیر برای تغییر وضعیت فعلی خواهد بود. آیا ترامپ قادر خواهد بود با یک «تغییر مسیر» از این باتلاق خارج شود، یا همچنان در گردابِ محاسباتِ پیچیدهی خاورمیانه و شرق دور باقی خواهد ماند؟ پاسخ این پرسش، در اتاقهای فکر و توافقات پشتپردهی آتی نهفته است.
12:48 - 16 مه 2026
16٫8k بازدید
