واکاوی سفر دونالد ترامپ به چین و دیدار با شی جین پینگ از منظر بین الملل
✍️عابدین شعبانیروابط ایالات متحده آمریکا و چین، یکی از اساسی ترین مباحث راهبردی جهان معاصر بوده و در کانون توجهات نظام بین الملل قرار دارد، زیرا هرگونه تعامل یا تنش راهبردی بین آنها، بر ماهیت مناسبات بین الملل در نظم کنونی و حتی جهان آینده تاثیر بسزایی دارد.در سال های اخیر از منظر رسانه های آمریکایی، موضوع چین مهمترین چالش فراملی و بنیادی ترین مسئله فراجناحی، فراحزبی و فراگیر جامعه آمریکا تعریف می شود، زیرا موضوع چین و آمریکا، همان مسئله شکننده رابطه یک هژمون با یک قدرت در حال ظهور با ظرفیت های هژمونیک در آینده است.بر همگان مبرهن است، چین با برنامه ریزی های راهبردی و اجرای سیاست های منفعت گرایانه، صلح طلبانه و با اقدامات تنش زدا در روابط بین الملل و بومی سازی فراگیر تکنولوژی، جهش اقتصادی بزرگی را رقم زده و با الگوی جدیدی، مفاهیم توسعه را بازتعریف نموده است.از طرفی با ایجاد شبکه عظیم روابط راهبردی با سایر ملت های جهان در بستر دریایی و خشکی، زنجیره تامین درهم تنیده را مدیریت نموده که می تواند اولین گام های اساسی برای هدایت و تشکیل ائتلاف جدید جهانی را تعریف نماید. بدون شک این پدیده نوظهور، حیات خلوت آمریکا در دهکده جهانی را با چالش جدی مواجه خواهد کرد.به نظر می رسد، بلند پروازی های چین برای ظهور قدرت جدید جهانی، محدودیت ناپذیر باشد، بطوری که پروژه های ارزشمندی مثل (یک کمربند و یک جاده)و احیای جاده ابریشم، گواه این ادعاست.
تحلیل گران معتقدند، مردم آمریکا بویژه جامعه نخبگانی، براساس فرهنگ برتر طلبی تمدنی غرب، ظهور چین قدرتمند را برنمی تابند. زیرا تلاش می کنند، تولید و توزیع ثروت و زنجیره تامین منحصرا در تمدن غرب و ارزش های لیبرال دموکراسی تجلی پیدا کند، بنابراین ظهور یک قدرت شرقی، چالش های سیاسی چند وجهی، راهبردی، روانی، اقتصادی، فناوری و جامعه شناختی عدیده ای را حادث خواهد شد.اما پاشنه آشیل این تقابل راهبردی، حجم گسترده مبادلات اقتصادی چین و آمریکاست که برکلیه مولفه های، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و حتی امنیتی سایه انداخته و از بروز تنش های جدی جلوگیری نموده است.به نظر می رسد، سفر جدید ترامپ به چین و دیدار با شی جین پینگ در پکن، فصل جدیدی را از روابط را در سایه رقابت بین المللی ایجاد نماید.براساس گزارشات رسانه ای، در این دیدار دونالد ترامپ از «آیندهای درخشان» برای روابط واشنگتن و پکن سخن گفت و تأکید کرد روابط دو قدرت بزرگ جهان «بهتر از هر زمان دیگری» خواهد شد و صراحتا این دیدار و دوستی مشترک را افتخار آمیز توصیف و با اشاره به گسترش همکاریهای دوجانبه «آیندهای فوقالعاده»را برای دو کشور پیش بینی کرد.در مقابل، شی جینپینگ نیز با تأکید بر ضرورت همکاری میان پکن و واشنگتن تصریح کرد چین و آمریکا باید «شریک یکدیگر باشند، نه رقیب».رئیسجمهور چین ضمن ابراز خرسندی از سفر ترامپ، خاطرنشان کرد جهان در شرایط حساسی قرار دارد و دو طرف باید درباره مسائل مهم بینالمللی گفتوگو کنند.
نتیجه تحلیل: تقابل راهبردی چین و آمریکا بعنوان زیر بنای ترین موضوع سیاست بین الملل بر کلیه مناسبات جهانی تاثیر فراوانی دارد.روابط گسترده تجاری در کنار رقابت هژمونیک در سایه تنش، دورنمای مبهمی را ایجاد می کند اما سفر اخیر ترامپ به چین در شرایطی انجام شد که برخی تحلیلگران معتقدند رایزنیهای اخیر میان پکن و واشنگتن میتواند بر پروندههایی مانند تایوان، اوکراین، جنگ تجاری و حتی تحولات مرتبط با ایران اثرگذار باشد.
18:17 - 24 اردیبهشت 1405
