تراژدی ظرفیتهای پنهان انسان
✍️دکتر احمد صادقیدر انسان شناسی اسلامی، انسان تنها موجودی است که در درون خود مجموعهای از تواناییهای گوناگون را حمل میکند؛ تواناییهایی که اگر بیدار شوند، میتوانند او را به مرتبهای بسیار بالاتر از وضعیت عادی برسانند. میتوان جهان را به صفحهای از شطرنج تشبیه کرد و انسان را مهرهای در این صفحه. در نگاه نخست شاید به نظر برسد که هر انسان تنها یک مهره ساده است؛ اما در حقیقت، در درون او امکان حرکت بسیاری از مهرهها نهفته است.انسان در آغاز زندگی شبیه سرباز شطرنج است؛ حرکتی محدود، آهسته و در چارچوبی کوچک. اما این محدودیت، حقیقت نهایی او نیست بلکه مرحله آغازین اوست. در درون همین مهره ساده، ظرفیت تبدیل شدن به مهرههایی با قدرت بیشتر وجود دارد. گاهی انسان میتواند مانند اسب، از موانعی که دیگران را متوقف میکند جهش کند و راهی تازه بیابد. گاهی مانند فیل، در مسیری بلند و روشن حرکت کند و افقهای دورتر را ببیند. و در برخی لحظات، اگر اراده و آگاهی او به اوج برسد، میتواند مانند وزیر عمل کند؛ یعنی مجموعهای از تواناییها را با هم به کار گیرد و میدان زندگی را هوشمندانه مدیریت کند.اما مسئله اینجاست که بسیاری از انسانها هرگز این قابلیتها را فعال نمیکنند. سنگینی اندوه، بیانگیزگی و عادت به زندگی آسان باعث میشود که فرد به همان نقش ابتدایی قانع شود. او نه تلاش میکند از محدودیتهای خود عبور کند و نه صبر لازم را برای رشد تدریجی دارد. در حالی که در بازی شطرنج، حتی یک سرباز اگر با استقامت تا انتهای صفحه پیش برود، میتواند به قدرتمندترین مهره تبدیل شود.
زندگی انسان نیز چنین است. مسیر رشد، مسیر صبر، امید و بیدار کردن تواناییهای پنهان است. هر انسانی صفحهای از امکانات در درون خود دارد؛ اما تنها کسانی به مرحله شکوفایی میرسند که باور کنند میتوانند بیش از آنچه اکنون هستند حرکت کنند و با اراده، مهرههای درونی خود را یکی یکی فعال سازند.
21:13 - 13 اردیبهشت 1405