احساس تعهد و مسئولیت شناسی و حق طلبی، در مصاف تاریخی حق و باطل
✍️ دکتر رحیم کارگراز دیدگاه فلسفه تاریخ شیعه، مسیر حرکت انسان در طول تاریخ چیزی فراتر از وقوع حوادث و تغییرات بیرونی است. آنچه در بطن این حرکت جریان دارد، رویارویی دائمی حق و باطل است؛ نزاعی که از آغاز آفرینش آدم آغاز شد و تا ظهور موعود الهی ادامه مییابد.در این بین، جامعه انسانی همواره به سه دسته تقسیم میشود: گروهی که در صف حقاند، گروهی در جبهه باطل، و عدهای نیز در ظاهر بیطرف و بی تفاوتاند و موضعی تعییننشده دارند. جبهه حق، همان پیروان حقیقت و عدالت و توحید اند؛ کسانی که در پرتو ایمان به خدا و تبعیت از امامِ زمان خود حرکت میکنند و تکلیف الهی را بر عافیت طلبی و زندگی ذلیلانه ترجیح میدهند. آنان مسیر تاریخ را به سوی تحقق وعده الهی ـ یعنی پیروزی نهایی عدالت و ایمان ـ سوق میدهند.در برابرشان، جبهه باطل قرار دارد؛ کسانی که آگاهانه در برابر انبیاء و اوصیاء ایستادهاند. غرور، دنیاطلبی و انکار ولایت، ویژگیهای بارز این گروه است. اگرچه گاهی در ظاهر بر کرسی قدرت مینشینند و بر حقیقت پرده میکشند، اما پیروزیشان زودگذر است. سنت الهی چنین است که باطل نمیپاید و سرانجام در برابر تابش نور حق، محو میشود.میان این دو جبهه، گروهی دیگر نیز حضور دارند؛ مردمانی که نه آشکارا باطل را میپذیرند و نه آشکارا در کنار حق میایستند. آنان یا از ناآگاهی در غفلت ماندهاند، یا آگاهاند اما از ترس، منفعتطلبی یا راحتطلبی از موضعگیری خودداری میکنند!! در ظاهر بیتفاوت و بیطرفاند، اما سکوت و بیعملیشان زمینه تداوم ظلم و سلطه باطل را فراهم میکند.
امروز که در یکی از شرایط سخت تاریخی قرار داریم و دشمنان داخلی و خارجی با تمام قوا برای نابودی اسلام و انقلاب و مردم مومن وارد شدهاند، باید بجد به دنبال جذب و به میدان آوردن افراد بیتفاوت و بیخیال باشیم... برای بیرون آوردن این گروه از بیتفاوتی و نظاره گر بودن و جذب آنان به جبهه حق، باید به عمق جان و وجدان آنان راه یافت؛ چرا که این افراد نه الزاماً دشمن حقیقتاند، بلکه غالباً دچار غفلت، تردید یا ضعف ارادهاند؛ مهمترین گام، بیدارسازی و آگاهیبخشی به آنان است. بسیاری از افراد بیتفاوت نه از سر دشمنی، بلکه به سبب نداشتن بصیرت دینی در برابر حق سکوت کردهاند. راهی جز روشنگری نرم، منصفانه و مدبرانه و گاهی مطالبه عمومی برای بیداری آنان وجود ندارد. گفتوگوهای عقلانی، بیان فلسفۀ قیامها و مأموریتهای انبیاء و تبیین نقش انسان در تحقق عدالت الهی و اهمیت حفظ نظام اسلامی و... از مهمترین ابزارهای قرآنی برای زدودن جهل و غفلت است.گام دیگر احیای روح مسئولیت اجتماعی و احساس تکلیف است. در فرهنگ دینی، امر به معروف و نهی از منکر نه صرفاً وظیفهای اخلاقی، بلکه ابزاری برای شکستن سکوت و تبدیل «تماشاگر بودن» به احساس «تعهد» و مسئولیت شناسی و حق طلبی است. در بعد فرهنگی، ایجاد الگو و اسوههای حقمدار از نیرومندترین راههاست.
جامعه وقتی قهرمانان ایمان و ایثار را در برابر خویش ببیند ـ همانگونه که مردم با دیدن حسین بن علی(ع) بیدار شدند ـ انگیزه و شجاعت بازگشت به حقیقت در آن زنده میشود. هنر، ادبیات و رسانه نیز در این نقش میتوانند الهامگر باشند؛ زیرا انسان بیتفاوت بیش از هر چیز به تحول و حرکتی درونی نیاز دارد. در هر حال هنگامی که انسان احساس کند که در کنار جبهۀ حق، عزت، معنا و آرامش مییابد، بیتفاوتی جای خود را به تعهد میدهد. آنگاه همان کسانی که روزی تماشاگر بودند، میتوانند سربازان حق و حقیقت شوند...
15:22 - 4 فروردین 1405