«بسته مادرانه» ناجی بحران جمعیت میشود
دولت باید از خانوادهها حمایت کند، اما انگیزه فرزندآوری باید بر اساس عشق و تجربه خانوادگی باشد از همین رو «بسته مادرانه» طراحی شد.
به گزارش خبرنگار فارس، بر اساس دادههای رسمی، نرخ باروری در ایران به زیر حد جانشینی فرزند برای هر زن رسیده است. این روند، ترکیب جمعیتی کشور را به شکلی بیسابقه دگرگون میکند و نتیجه آن، پیرشدن جامعه، کاهش نیروی کار و افت توان تولید ملی خواهد بود.کارشناسان اجتماعی و اقتصادی هشدار میدهند که کمبود جمعیت نهتنها بر اقتصاد، بلکه بر امنیت ملی و فرهنگ نیز اثرات عمیقی دارد؛ زیرا جامعهای که جوانی و پویایی خود را از دست بدهد، دیگر توان نوآوری، دفاع و پیشرفت را نخواهد داشت.برخی از عوامل اصلی این بحران، تغییر سبک زندگی، گرانی مسکن، نااطمینانی اقتصادی، تبلیغات منفی علیه ازدواج و فرزندآوری و فاصله گرفتن از ارزشهای خانوادهمحور است. این همان جایی است که سیاستگذاریهای جدی و حمایتهای هدفمند باید وارد میدان شوند.در حالی که کشورهای دارای نرخ رشد منفی جمعیت، سالها پیش با پیامدهای آن دستوپنجه نرم کردهاند، ایران فرصت محدودی دارد تا با اقدامات فوری، از آینده تاریک جمعیت جلوگیری کند. حمایت مادی و معنوی از ازدواج جوانان، کاهش هزینههای فرزندآوری، ساماندهی مسکن و اصلاح فرهنگ عمومی از جمله راهکارهایی است که بارها بر آن تأکید شده و حالا باید به مرحله اجرا برسد.از همین رو دولت و ستاد ملی جمعیت سعی کردند که تشویق ها و تسهیلاتی را به خانواده ها برای فرزندآوری ارائه دهند اما با روند تورم اقتصادی مشکلات خانواده ها حل نشد.
کمبود و گرانی شیرخشک، بازار افسارگیسخته لباس کودک، قیمت پوشک، هزینه های سر به فلک کشیده های چکاپ های ماهانه و بیماری های کودک همه عواملی است که در سال های اول به دنیا آمدن نوزاد گریبان والدین را می گیرد و شاید همین هزینه ها عواملی باشد که فکر فرزندآوری را از ذهن جوانان دور کند.از همین رو ستاد ملی جمعیت تصمیم گرفت تا کمک هزینه ای را به مادران دارای کودک زیر 2سال اهدا کند.زهرا بهروزآذر معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده در باره این «بسته مادرانه» گفت: بر اساس «بسته مادرانه»، از سال ۱۴۰۵ کمکهزینه خرید مواد غذایی و ملزومات اولیه کودک بهطور مستقیم به حساب مادران واریز خواهد شد.بهروزآذر درباره این موضوع ادامه داد: در کشور ما اگر مردم انتظار داشته باشند دولت به آنها زمین یا امکانات دیگر بدهد تا فرزندآوری کنند، این سیاست اشتباه است و باعث میشود تجربه عاطفی و محبت فرزند از مسیر خانواده حذف شود. دولت باید از خانوادهها حمایت کند، اما انگیزه فرزندآوری باید بر اساس عشق و تجربه خانوادگی باشد.همچنین مرضیه وحید دستجردی با اشاره به لزوم حمایت از کودک در سالهای آغازین زندگی تصریح کرد: مقوله جمعیت، مسئلهای چندوجهی است و در این راستا گزارش مفصلی به شورایعالی انقلابفرهنگی ارائه دادیم. پیشنهادها، ما را به هدف نزدیک میکند و در این راستا طرح کارت امید مادر به خانوادهها ارائه میشود. ازاینرو مادران باردار با هر وضع و قومیتی، محدودیتی در دریافت این کارت ندارند.
وی با اشاره به اینکه زنانی که از اول فروردین ۱۴۰۵ مادر میشوند، کارت امید را دریافت خواهند کرد، ادامه داد: هزینه این کارت به مدت دو سال صرفِ کودک خواهد شد چون ۸۰ درصد مسائل مربوط به روح و روان و هوش کودک در این دو سال اتفاق میافتد.به گفته وحید دستجردی کارت مادر باید برای همه ارائه شود و هیچ دهک و منطقهای و کودکی از این کارت محروم نخواهد بود. همچنین این رویه ناشی از کرامت بانوان ایرانی و ناظر بر عدالتمحوری است و مردم و مادران از این طرح استقبال کردند و رئیسجمهور هم با آن موافقت کرده است.وی تأکید کرد دولت در تلاش است تا کارت مذکور بهسرعت پس از زایمان و در بیمارستانها، به مادران ارائه شود.برخلاف مشوقهای سنتی که عموماً وعده زمین یا مسکن دادهاند، بسته مادرانه بر رفع نیازهای فوری و روزمره کودک و مادر تمرکز دارد و سعی دارد با ایجاد آرامش خاطر، زمینه تجربه مثبت فرزندآوری را فراهم کند. مسئولان طرح معتقدند که این حمایت باید با انگیزههای عاطفی و ارزشهای خانوادگی همراه باشد، تا فرزند یک بار دیگر به عنوان سرمایه معنوی و اجتماعی دیده شود، نه صرفاً بار اقتصادی.این بسته، در کنار طرح «کارت امید مادر» که هزینههای کودک را به مدت دو سال پوشش میدهد، یکی از گامهای کلیدی برای جلوگیری از تشدید بحران جمعیت تلقی میشود؛ اقدامی که اگر با مدیریت تورم، تأمین کالاهای اولیه و فرهنگسازی همزمان شود، میتواند به حفظ پویایی جمعیتی کشور کمک کند.
با توجه به مجموعه چالشها و اقدامات ذکرشده، روشن است که بحران کمبود جمعیت نیازمند رویکردی جامع و همافزاست؛ صرف ارائه مشوقهای مالی یا بستههای حمایتی، بدون مهار تورم و کاهش فشار هزینههای اولیه فرزندآوری، نمیتواند بهتنهایی انگیزه لازم را در خانوادهها ایجاد کند. دولت و نهادهای مسئول اگر این حمایتها را با اصلاحات اقتصادی، فرهنگسازی و بازگشت به ارزشهای خانوادهمحور همراه کنند، میتوان امیدوار بود که روند نزولی جمعیت متوقف شود و آیندهای پویا و زنده برای ایران رقم بخورد.
21:23 - 5 مهر 1404