سال ۱۴۰۴ هیچ کودک 6 ساله ایرانی نباید دندان پوسیده داشته باشد
خبرگزاری فارس: رئیس دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: با استقرار کاردانان بهداشت دهان در 6 هزار مرکز بهداشتی و درمانی شهری و روستایی کشور در سال ۱۴۰۴هیچ کودک 6 ساله ایرانی نباید در بدو ورود به دبستان دندان پوسیده داشته باشد.
اکبر فاضل در گفت‌وگوی تفصیلی با خبرنگار بهداشت و درمان فارس، در تشریح آخرین وضعیت اقدامات آموزشی و برنامه ارتقاء سلامت DMF بهداشت دهان و دندان کشور اظهار داشت: ما در بحث ارائه خدمات دندانپزشکی و برنامهای که وزارت بهداشت و حوزه آموزش و بهداشت برای دندانپزشکی کشور بر حسب چشم‌انداز 1404 داریم. خدمات دندانپزشکی را در سه سطح تعریف کردهایم از جمله خدماتی که مداخله‌ای است یعنی ما باید دخالت کنیم تا بتوانیم ارائه خدمات به مردم دهیم.فاضل تصریح کرد: آموزش بهداشت دهان را در مراکزی که بهورز داریم تحت پوشش می‌دهیم و در این راستا مربی بهداشت مدارس این آموزش‌های بهداشتی را به دانش آموزان ارائه می‌کنند و دبیران و معلمان نیز توصیه بهداشتی را ارائه کرده و حتی امام جمعه و جماعت نیز توصیه‌های بهداشت و مسواک زدن را ارائه می‌کنند و من و شما و همه افراد آحاد جامعه نیز موظف هستیم توصیه‌های بهداشت دهان و دندان را به یکدیگر داشته باشیم منتها بعد از این سطح می‌رسیم به خدمات ما که در سه سطح تعریف کردهایم.خدمات دندانپزشکی در 3سطح در کشور اجرا می‌شودفاضل تصریح کرد: این خدمات شامل خدمات سطح یک، دو و سه است که خدمات سطح یک خدمات بهداشتی و پیشگیری است، که خدمات سطح یک مجری آن کاردان بهداشت دهان است.وی افزود: کاردان بهداشت دهان کسی است که به صورت بومی توسط دانشگاه‌های علوم پزشکی هر استان گزینش می‌شود و دانشگاه علوم پزشکی استان به تعداد مراکز بهداشتی و درمانی شهری و روستایی کاردان تربیت می‌کند.
هر مرکز درمانی و بهداشتی یک کاردان بهداشت دهان فاضل تشریح کرد: یعنی اگر استانی 150 مرکز بهداشت و درمان شهری و روستایی دارد آن دانشگاه برای این 150 مرکز طی برنامه 5 ساله باید کاردان بهداشت دهان تربیت کند یعنی سالانه 30 کاردان و اگر 150 تقسیم بر 5 کنیم سالانه 30 کاردان بهداشت دهان در استان مربوطه باید تربیت شود تا در مراکز بهداشت درمانی خود بگنجاند. رئیس دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران ادامه داد: یعنی اگر مثلاً در سال 91 این برنامه شروع شود سال 96 باید آخرین گروه 30 نفره‌ای کاردان بهداشت دهان دوره آموزشی آن استان به پایان برسد و چون برنامه آن ۲دوساله است سال 96 که آخرین دوره آن است سال 98 این تعداد باید فارغ‌التحصیل شوند.وی تشریح کرد: پس ما در استانی که 150 مرکز بهداشت و درمان دارد باید تمام این مراکز در سال 98 کاردان بهداشت دهان مستقر شوند. فاضل ادامه داد: ما استان‌هایمان متفاوت است مثلاً برخی استان‌ها بر حسب جمعیت و وسعت آن 40 مرکز بهداشت و درمان دارند یا شاید یک استان 250 مرکز بهداشت و درمان داشته باشد پس آن استانی که 250 مرکز بهداشت و درمان دارد در برنامه پنجساله باید سالی 50 دانشجوی کاردان بهداشت دهان پذیرش کند تا بتواند این مسئله را پیش ببرد و استانی که 30 مرکز بهداشت و درمان دارد می‌تواند در برنامه پنجساله سالی 6 کاردان بهداشت دهان تربیت کند یا می‌تواند به صورت کلی پذیرش کند.ارائه خدمات دندانپزشکی در 6 هزار مرکز بهداشتی و درمانی کشور
وی افزود: ولی ما سقف را بر حسب برنامه پنجم توسعه می‌بندیم و کل مراکز بهداشت و درمان شهری و روستایی کشور چیزی حدود ۶ هزار مرکز است که 5 هزار و 300 تا 400 تا بود که در برنامه توسعه ما به 6 هزار مرکز رسیده است، پس ما در برنامه نخست‌مان در چشم‌انداز این 6 هزار مرکز بهداشت و درمان شهری و روستایی را به کاردان بهداشت دهان مجهز می‌کنیم.فاضل ادامه داد: شرح وظیفه کاردان بهداشت دهان عبارت است از آموزش بهداشت دهان به جمعیت تحت پوشش،جرم‌گیری و بروساژ، فلورایدتراپی، غربالگری بیماریهای دهان و دندان و اجرای آن که در این موارد وظیفه اصلی پیشگیری از بروز بیماری و پوسیدگی دندان است.مادران باردار تحت آموزش کاردانان بهداشت دهان وی افزود: حال فرض کنیم کاردان بهداشت دهانمان در مراکز مستقر شد از همان ابتدا یعنی سال 98 یکی از جمعیت‌های تحت پوشش گروه هدف مادران باردار است.رئیس دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران اظهار داشت: کاردانان بهداشت دهان با مادران باردار در این راستا صحبت خواهند کرد و برنامه‌ریزی بهداشتی را به آنان اعلام خواهند داشت مثلاً به آنها توصیه می‌کنند وقتی کودکشان به دنیا می‌آید باید به چه صورت تحت کنترل قرار گیرد و بچه‌ها و نوزادانی که در 1398 متولد می‌شوند تحت کنترل کاردانان بهداشت دهان هستند و نمی‌گذارند دندان‌های آنان بر حسب برنامه چشم انداز 1404 پوسیده شود.کودکان ایرانی در سال 1404 نباید دندان پوسیده داشته باشند
فاضل گفت: در آن سال این بچه‌ها به سن 6 سال رسیده‌اند و می‌خواهند وارد دبستان شوند یعنی نخستین گروه بچه‌های این مملکت که وارد دبستان می‌شوند و بدون پوسیدگی دندان هستند در سال 1404 واهند بود. وی افزود: یعنی گروهی هستند که کاملاً از نظر مسائل دندانی کنترل شده هستند و این در حالی است که امروز چنین چیزی را نداریم و اگر ما بتوانیم این برنامه‌ریزی را انجام دهیم و این برنامه اجرا شود ما در چشم‌انداز 1404 چنین نتایجی را به دست خواهیم آورد. وی در پاسخ به این پرسش که ملزومات این برنامه‌ریزی برای رسیدن به این نتایج چه مواردی خواهد بود، افزود: ملزومات آن این است که این کاردان بهداشت دهان در امر درمان دخالت نکند یعنی نگوید که حالا این دندان لق است من آن را بکشم و آن یکی دندان را پر کنم چون ما شاخص سلامت دهانمان DMF است یعنی D به معنای پوسیدگی، M به معنای دندان کشیده شده و F به معنای دندان پر شده است.کاردان بهداشت دهان در امر درمان دندانپزشکی حق ورود نداردفاضل ادامه داد: حال اگر کاردان بهداشت دهان بخواهد دخالت کند در امر درمان یعنی بخواهد دندان بکشد یا پر کند باعث می‌شود DMF بالا رود و حال اگر وظیفه کاردان بهداشت دهان در امر پیشگیری است نباید این مسئله را فراموش کند و در امر درمان دخالت کند.
وی گفت: حالا شما این سوال برایتان پیش می‌آید که آن موارد و کارهای مردم در زمینه درمان دندان را چه کسی باید انجام دهد که سوالی است که قطعاً در ذهن همه خواهد بود که در این زمینه آمده‌ایم خدمات سطح دو (درمانی) را تعریف کردهایم.اجرای خدمات سطح دو برای حوزه درمان دندانپزشکی در کشورفاضل تصریح کرد: این به معنای مداخلات درمانی به معنی کشیدن و پرکردن است و این را دندانپزشک برعهده دارد و شاید سوال شود که این دندانپزشک را از کجا بیاوریم که بنده اعلام می‌کنم. خوشبختانه ما تمام مراکز استانمان مجوز دانشکده دندانپزشکی گرفته‌اند و در حال حاضر در همان استانی که فرض کردیم 150 مرکز بهداشت و درمان شهری و روستایی دارد در مرکز استانش دانشکده دندانپزشکی تاسیس شده است و به آن دانشکده نیز مجوز داده‌ایم تا سالی 30 دانشجو بگیرد و تربیت کند. هر 2 مرکز بهداشتی و درمانی کشور به یک دندانپزشک مجهز می‌شودوی گفت: وقتی دولت و مردم در این زمینه سرمایه‌گذاری کرده‌اند باید نتایج آن نیز به خود آن مردم برسد و ما به آن استان اعلام می‌کنیم که مثلاً رئیس دانشکده دندانپزشکی که سالی ۳۰ دانشجوی دندانپزشکی می‌گیری باید در چشم‌انداز 1404 نصف مراکز بهداشتی و درمانی شهری و روستایی آن استان مجهز به دندانپزشک باشد یعنی اگر شما 150 مرکز بهداشتی و درمانی شهری و روستایی دارید نصف آن یعنی 75 مرکز در چشم‌انداز 1404 باید دندانپزشک داشته باشد.
فاضل ادامه داد: این یعنی اینکه 75 دندانپزشک در این استان بر طبق آمار سالی 50 درصد از ورودی‌ها را می‌گیرند برای تربیت دندانپزشک جهت سهمیه بومی استان برای مراکز بهداشت و درمان خود که این تعهد خاص می‌شود و از همان استان در دانشکده دندانپزشکی استان مربوطه درس خود را دانشجو می‌خواند و بعد که فارغ‌التحصیل شد می‌رود در همان مرکزی که انتخاب شده است و برابر مدت تحصیل مثلاً ۲ سال در آن مرکز خدمت می‌کند.پوشش هر 2 مرکز بهداشت و درمان توسط یک دندانپزشک در سال 1404 وی افزود: یعنی هر دندانپزشک ما دو مرکز بهداشت و درمان شهری و روستایی را در سال چشم‌انداز تحت پوشش قرار می‌دهد پس خدمات درمانی از جمله کشیدن، پرکردن، معالجه عصب، دندان گذاشتن و همه این موارد را این دندانپزشکان در سال چشم‌انداز انجام می‌دهند و این مسئله نیز پیش‌بینی شده است.اجرای سطح سوم خدمات دندانپزشک (تخصصی) در کشورفاضل گفت: حالا سومین مسئله خدمات تخصصی است که سطح ۳ عنوان می‌شود که ما پیش‌بینی کردیم در هر استان نخست مرکز استان را برای ارائه خدمات تخصصی سطح ۳ توانمند کنیم و در این راستا دندانپزشک نیز کار درمانی را انجام می‌دهد و آنجا که کار تخصصی است اعلام می‌شود که افراد به مرکز درمانی مراجعه کنند.
وی ادامه داد: مراکز استان که دانشکده دندانپزشکی دارند به خصوص کارهای تخصصی را به عهده می‌گیرند چون هر دانشکده دندانپزشکی 12 گروه آموزشی دارد و هر دانشکده هم حداقل 50 عضو هیئت علمی متخصص که برای این 12 گروه به حساب می‌آیند و کارهای تخصصی استان را نیز هم می‌توانند ارائه دهند.برنامه‌ریزی و مراقبت توسط گروه‌های سلامت دهان و دندان فاضل گفت: یکی از گروه‌های آموزشی دانشکده دندانپزشکی گروه سلامت دهان و دندان اجتماعی است که از این گروه برنامه و انتظار ما این است که سلامت دهان استان را بر عهده بگیرد یعنی برنامه‌ریزی، پایش و مراقبت کند. وی افزود: گروه سلامت دهان و دندان اجتماعی در استان باید آن وظایف کاردان بهداشت دهان یعنی آن 5 وظیفه اصلی را که باید انجام دهد را کنترل کرده و موارد و برنامه‌هایی را که وزارتخانه تنظیم می‌کند برعهده می‌گیرد و نظارت می‌کند. توقع ما از یک گروه سلامت بهداشت دهان سلامت اجتماعی فراتر از بحث آموزش است. به صفر رسیدن DMF دندانی استان‌ها با نظارت گروه سلامت اجتماعی
فاضل گفت: در این راستا نخست باید این گروه پاسخگوی نیاز جامعه باشد من در دانشکده‌ها هم که می‌روم با این گروه‌های سلامت صحبت می‌کنم و به آنها می گویم که شما آمار مراکز بهداشت و درمان را می‌دانید، آیا جمعیت تحت پوشش این مراکز را اطلاع دارید، آیا وضعیت سلامت دهان و دندان را مانیتور کرده‌اید، آیا برنامه برای بهبود وضعیت دارید و آنها موظف هستند که مثلاً DMF در آن استان ۲ است برنامه‌ریزی کنند تا در چشم‌انداز 1404 DMF به سمت صفر برسد. وی بیان داشت: حالا اگر نتوانیم در این قسمت به صفر برسانیم حداقل از دو به یک برسانیم و این از وظایفی است که ما پیش‌بینی می‌کنیم و برنامه‌ریزی کردهایم و ما در این راستا کریکلوم برنامه‌های آموزشی را نیز نوشتیم که بر این اساس نوشته شده است.تدوین پذیرش بومی و آموزش کریکلوم کاردان بهداشت دهان فاضل گفت: ما کریکلوم کاردان بهداشت دهان و برنامه‌های آموزش دوساله را بر این اساس نوشتیم یعنی دو سال روی آن کار کردیم و یک کمیته قوی (کمیته راهبردی این رشته) نشسته و برنامه‌ریزی کرده و آن چیزهایی که باید آموزش ببینند تا بتوانند به مردم ارائه خدمت بدهند در این کریکلوم آورده‌ایم. وی ادامه داد: دانشکده‌های دانشگاه علوم پزشکی موظف هستند با استفاده از این کریکلوم کاردان بهداشت دهان تربیت کنند و شیوه‌نامه پذیرش بومی را نیز نوشته‌ایم تا این افراد بومی پذیرش شوند که دانشکده‌های الف تا ی بدانند این افراد را چگونه گزینش کنند و نحوه آموزش آنها به چه صورت است و تعهداتشان را به چه صورت انجام دهند.
برنامه آموزشی کارشناسی ناپیوسته کاردانی بهداشت دهان برای تصویب فاضل گفت: در این راستا دوره کارشناسی ناپیوسته نیز برای این افراد (کاردانان بهداشت دهان) دیده‌ایم چون این افراد بعد شاید بپرسند که در نهایت وضعیت آنان چه می شود زیرا آنان داندانپزشک نخواهند شد زیرا وظیفه آنها و مسیرشان مباحث پیشگیری است و ما برای آنان نیز برنامه کارشناسی پیوسته دیده‌ایم. رئیس دانشکده دندانپزشکی تهران افزود: کاردان بهداشت و دهان ما بعد از انجام تعهداتش که پیش‌بینی شده که ۱۰ سال باشد بعد از انجام آن می‌توانند بیاید در امتحان کارشناسی ناپیوسته شرکت کند و کارشناس بهداشت و دهان شود.فاضل بیان داشت: ما برنامه آموزشی این مسئله را نوشته‌ایم که در حال اصلاحات است تا برای شورای برنامه‌ریزی برود و تصویب شود و زمانی که کاردان‌هایی بهداشت و دهان در مراکز مستقر شدند و تعهدات‌های خود را انجام دادند بعد می‌توانند در چند سال آینده با گرفتن کارشناسی خود در سیستم شبکه به صورت نقش مراقبت بر کار کاردانان بهداشت و دهان نقش ایفا کنند چون خودشان یک زمانی کاردان بهداشت و درمان بودند و حالا کارشناس بهداشت و دهان شدند و می‌توانند نظارت، کنترل و طرح‌های ملی را اجرا کنند.نظارت کارشناسان بهداشت دهان بر کاردانان بهداشت دهانوی افزود: جمع‌آوری اطلاعات را این کارشناسان خواهند کرد که بسیار ذی‌قیمت است تا برنامهای بعدی را بتوانیم اجرا کنیم و حال این وظایف کارشناس بهداشت و دهان است که دوباره سیستم برمی‌گردد و انجام وظیفه می‌کند.
بازنگری برنامه آموزشی دکترای دندانپزشکی فاضل بیان داشت: ما برنامه آموزشی دکترای دندان پزشکی را نیز بازنگری کردهایم و بر اساس نیازهای جامعه و سیستم شبکه و پرونده‌هایی که در نظام پزشکی و پزشکی قانونی دیده‌ایم که مثلاً چه نقاط ضعفی دندان پزشک ما در آموزش داشته که منجر به شکایات افراد شده است. وی ادامه داد: همچنین بر اساس سندهای بالادستی و چشم‌انداز و در نهایت بر اساس نظر سیاستگذاران نظام سلامت، کمیسیون بهداشت مجلس، دست‌اندرکاران و وزرای قبلی و فعلی نظرات آنان را گرفته‌ایم و بر اساس بار بیماری‌ها آمده‌ایم تأثیر سلامت دهان و دندان را نیز بر روی دیگر بیماری‌ها بررسی کردهایم.رابطه مستقیم بیماری عفونت لثه بر بیماریهای قلبیوی افزود: مثلاً رابطه مستقیمی وجود دارد بین عفونت‌های لثه‌ای و بیماریهای قلبی عروقی یعنی بین بیماران قلبی- عروقی آنهایی که عفونت‌های لثه‌ای دارند بیشتر به این بیماری مبتلا می شوند یعنی ریسک کسانی که عفونت لثه‌ای دارند به سمت بیماری قلبی عروقی بیشتر است. رئیس دانشکده دندانپزشکی تهران بیان داشت: همچنین نخستین عامل مرگ و میر در کشور ما بیماری قلبی عروقی است یعنی اگر ما سرمایه‌گذاری در زمینه بهداشت و پیشگیری دهان داشته باشیم غیر مستقیم تأثیر آن بر روی مرگ و میر ناشی از بیماری قلبی خواهد بود و آن آمار را کاهش می‌دهد.
وی افزود: سومین عامل در مرگ و میر مردم معمولاً بیماریهای تنفسی است چون دومین آن تروما‌ها و تصادفات است که خوشبختانه روی آن نیز برنامه‌هایی در حال انجام است تا آن را نیز کاهش داده شود.تأثیر عفونت‌های لثه و دهان بر بیماریهای تنفسیفاضل ادامه داد: سومین عامل مرگ و میر در کشور که بیماریهای تنفسی است رابطه مستقیمی بین عفونت‌های دهانی و لثه‌ای با این بیماری وجود دارد، یعنی اگر مردم ما دهانشان سالم، عاری از عفونت و پوسیدگی باشد ابتلا به بیماری تنفسی نیز کاهش می‌یابد. آموزش دندانپزشکان بر اساس بار بیماری‌ها وی گفت: ما این مسائل را نیز که بار بیماری‌ها به حساب می‌آیند را درآوردیم و طبق پروژه روی آن کار کردهایم و متوجه شدیم که بر این اساس در کریکلوم آموزشی ما چه چیزهایی مهم است که آموزش دهیم تا دندانپزشک ما چه توانمندی‌های برای درمان این بیماری‌هایی که بر روی بیماریهای دیگر تأثیرگذار است باید داشته باشد.142 توانمندی دندانپزشکی ایران برای آموزش دندانپزشکان وی افزود: در این راستا کریکلوم تمام کشورهای دنیا را بررسی کردهایم و توانمندی‌هایی که یک دندانپزشک باید داشته باشد که ۱۳۷ مورد است. کشورهایی اروپایی آن را درآوردند. ما نیز با بررسی ۹ پروژه که در حدود ۲ سال و نیم کار کردهایم در آوردیم که توانمندی‌های ما به ۱۴۲ مورد رسید که این ۱۴۲ مورد را تبدیل به کریکلوم برنامه آموزشی دندانپزشکی عمومی کردهایم.درمانگاه‌ها نقش مطب دندانپزشکان را ایفا خواهند کرد
رئیس دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران ادامه داد: دندانپزشک عمومی ما در این سیستم که تعریف کردیم نخست باید در مراکز بهداشت درمان شهری روستایی برای پاسخگویی به نیاز مردم در این زمینه توانمند باشد و اگر چنین چیزی اجرا شود دندانپزشکی ما در این سیستم از صبح تا بعد از ظهر کار روتین و عادی که سیستم شبکه از آن انتظار دارد انجام می‌دهد و بعدازظهر هم در آن مرکزی که کار می‌کند مثل مطب خصوصی خودش به کلینیک ویژه خودش تبدیل می‌شود.وی افزود: از ۲ بعدازظهر تا ۱۰ شب هم این دندانپزشک در اینجا باید کار کند البته به صورت خصوصی با تعرفه‌ای که ما اعلام می‌کنیم تا بتوانند از این مکان استفاده و به مردم نیز خدمت کنند.انجام خدمات دندانپزشکی بر اساس تعرفه‌های مشخص فاضل گفت: مهم این است که خدمت در دسترس مردم باشد حالا اگر در تعرفه‌های ما درمان روکش دندان نیست. به هر حال مردم می‌خواهند یک جایی باشد که این خدمات را بگیرند و شخص پا نشود و ۴۰ تا ۱۰۰ کیلومتر برود یک شهر دیگر تا این خدمات به آنان ارائه شود بلکه همان دندانپزشک با توجه به این توانمندی‌هایی که با این کریکلوم آموزشی به دست آورده است خدمات را همان جا با این تعرفه‌هایی که ما اعلام کردهایم ارائه می‌کند تا مردم نیز احساس رضایت کنند.
وی بیان کرد: آن وقت اگر کاری را که دندانپزشک ما نتوانست انجام دهد می‌توان به مراکز استان که دانشکده‌های دندانپزشکی نیروهای آنها را به صورت بومی و استانی با تعهد پذیرش کرده‌اند و در این مراکز استانی مستقر هستند ارجاع و خدمات تخصصی ارائه می‌شود.بازنگری کریکلوم‌های برنامه‌های تخصصی دندانپزشکان رئیس دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران خاطرنشان کرد: ما برای اینکه دندانپزشکان متخصص‌مان نیز بتوانند توانمندی بالایی پیدا کنند کریکلوم‌های برنامه‌های تخصصی را نیز بر همین دید بازنگری کردهایم.انتهای پیام/
11:37 - 16 دی 1390
29 بازدید
1 پاسخ