از توصیف تا روایت؛ چرا مخاطب با بعضی متنها همراه نمیشود؟
چهارمین جلسه «خانه راوی» عصر یکشنبه ۲۴ خرداد ۱۴۰۵ با حضور و راهبری علیرضا آلیَمین در خانه فرهنگ شیخ هادی برگزار شد؛ نشستی که با خوانش آثار نویسندگان و گفتوگوهای کارگاهی درباره تجربههای نوشتاری، فضایی تعاملی و آموزشی برای علاقهمندان روایتنویسی ایجاد کرد.در بخش محتوایی این نشست، علیرضا آلیَمین با تأکید بر نسبت میان «توصیف» و «روایت» اظهار کرد: توصیف بهتنهایی توان پیشبرد متن را ندارد و تنها بخشی فرعی از ساختار داستان محسوب میشود، در حالی که عناصر اصلی روایت، یعنی شخصیت، اتفاق و قصه، نقش موتور محرک متن را بر عهده دارند.او با اشاره به اینکه برخی متون بیش از اندازه بر زیباییهای زبانی و توصیف تکیه میکنند، افزود: زبان و توصیف در بهترین حالت نقش آراستن و روانسازی روایت را دارند و اگر بنیانهای روایی شکل نگرفته باشد، متن دچار ایستایی خواهد شد.در ادامه با طرح یک تمرین آموزشی گفت: نوشتن درباره اشیای بیجان نیز نشان میدهد که نویسنده حتی به اشیا نیز بهصورت طبیعی نوعی شخصیت نسبت میدهد و بدون حضور شخصیت انسانی، امکان خلق درام بهشدت کاهش مییابد.آلیَمین در بخش دیگری از سخنانش بر اهمیت «باورپذیری شخصیت» و «همذاتپنداری مخاطب» تأکید کرد و گفت مخاطب باید بتواند مسئله شخصیت را مسئله خود بداند، حتی اگر تجربه مشابهی در زندگی نداشته باشد.وی با اشاره به مفهوم «درک مشترک میان نویسنده و مخاطب» افزود: در صورتی که این درک شکل نگیرد، حتی تجربههای عاطفی و شخصی نویسنده نیز نمیتواند اثر مشابهی در مخاطب ایجاد کند و متن به سطح انتقال احساس صرف تقلیل مییابد.
او در همین زمینه به خاطرهای از دورههای آموزش داستاننویسی اشاره کرد و گفت: در برخی تجربهها مشاهده شده که روایتهای کاملاً شخصی و عاطفی، به دلیل ضعف در ساخت و انتقال، نتوانستهاند ارتباط مؤثری با مخاطب برقرار کنند.آلیَمین همچنین میان «خاطره» و «روایت» تمایز قائل شد و توضیح داد: زمانی که نگاه و ذهن نویسنده در متن حضور پیدا میکند، روایت از بازگویی صرف واقعیت فاصله گرفته و به تجربهای ادراکی برای مخاطب تبدیل میشود.در پایان این نشست، وی تأکید کرد: نویسنده نباید تصور کند صرف اهمیت یک تجربه برای خودش، تضمینکننده اثرگذاری آن در مخاطب است؛ بلکه لازم است تجربه بهگونهای در متن ساخته شود که برای مخاطب قابل لمس و قابل فهم باشد.به گفته آلیَمین، متن زمانی موفق خواهد بود که بتواند از سطح توصیف عبور کرده و از طریق شخصیت و اتفاق، درک مشترکی میان نویسنده و مخاطب ایجاد کند.#روایت #داستان #ادبیات #کارگاه #خانه_راوی #نویسنده #خاطره
20:41 - 24 خرداد 1405
153 بازدید
