سازوکار دولت برای مدیریت محیطزیست در تنگه هرمز
رئیس مرکز امور بینالملل سازمان حفاظت محیطزیست گفت که در چارچوب طرح قانون راهبردی مدیریت تنگه هرمز که هماکنون در مجلس در حال بررسی است، یکی از مهمترین محورهای قانونگذاری، بخش محیط زیست است.
گروه اجتماعی خبرگزاری فارس؛ آرمان خورسند، رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست، امروز یکشنبه با تشریح ابعاد زیستمحیطی طرح مدیریت تنگه هرمز، گفت: پهنه آبی خلیج فارس، دریای عمان و تنگه هرمز از مهمترین حوزههای آبی ایران هستند که امنیت و سلامت آنها ارتباط مستقیمی با امنیت ملی و پایداری زیستبوم منطقه دارد.وی با اشاره به اهمیت راهبردی تنگه هرمز اظهار کرد: پس از دفاع حماسی ملت ایران، اهمیت این تنگه بار دیگر در سطح جهان مورد توجه قرار گرفته و همه متوجه جایگاه راهبردی و حاکمیت ایران بر این گذرگاه مهم دریایی شدهاند.خورسند با بیان اینکه موضوع تنگههای بینالمللی از پیچیدهترین مباحث حقوق بینالملل دریاهاست، افزود: مذاکرات مربوط به کنوانسیونهای حقوق دریاها از سال ۱۹۵۸ آغاز و در سال ۱۹۸۲ نهایی شد که همین موضوع نشاندهنده پیچیدگی این حوزه است. جمهوری اسلامی ایران نیز تاکنون بهطور کامل به کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها نپیوسته است.وی گفت: تنگه هرمز به دلیل عبور حدود ۲۵ درصد انرژی جهان و همچنین برخورداری از یکی از غنیترین مناطق تنوع زیستی دنیا، همواره از اهمیت ویژهای برخوردار بوده و اکنون نیز موضوع اعمال مدیریت ایرانی بر این تنگه بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.رئیس مرکز امور بینالملل سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به خسارتهای زیستمحیطی واردشده به خلیج فارس و دریای عمان تصریح کرد: از زمان جنگ نفتکشها در دهه ۱۹۸۰ میلادی و سپس در جریان جنگهای اول و دوم خلیج فارس، این پهنههای آبی با خسارتهای گسترده زیستمحیطی مواجه شدهاند.
وی افزود: دریای عمان نیز اگرچه بهطور متداول «دریا» نامیده میشود، اما از نظر جغرافیایی یک پهنه نیمهبسته و در واقع نوعی خلیج محسوب میشود که ویژگیها و حساسیتهای خاص خود را دارد.خورسند با اشاره به موضع حقوقی جمهوری اسلامی ایران درباره تنگه هرمز گفت: از ابتدای شکلگیری کنوانسیون ۱۹۸۲، جمهوری اسلامی ایران همواره نسبت به نظام «عبور ترانزیتی» معترض بوده و معتقد است رژیم حقوقی حاکم بر تنگه هرمز باید «عبور بیضرر» باشد.وی توضیح داد: در نظام عبور بیضرر، کشور ساحلی میتواند درباره نحوه عبور و مرور کشتیها قانونگذاری کند و یکی از مهمترین موارد نقض این نوع عبور، آسیب رساندن به محیط زیست است.رئیس مرکز امور بینالملل سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه تنگه هرمز محل تردد شمار زیادی از نفتکشها و کشتیهای حامل مواد شیمیایی است، گفت: همین موضوع ریسکهای زیستمحیطی این منطقه را افزایش داده و ضرورت تدوین مقررات زیستمحیطی را دوچندان کرده است.وی ادامه داد: در چارچوب طرح قانون راهبردی مدیریت تنگه هرمز که هماکنون در مجلس در حال بررسی است، یکی از مهمترین محورهای قانونگذاری، بخش محیط زیست است.خورسند افزود: سازمان حفاظت محیط زیست برای این منظور پیشنویس لازم را با دستور رئیس سازمان و توسط معاونت محیط زیست دریایی و مرکز امور بینالملل تهیه و به دولت ارسال کرده است.وی درباره نحوه اجرای این طرح گفت: دو سناریو پیشبینی شده است؛ نخست اینکه سازمان حفاظت محیط زیست مکلف شود آییننامه اجرایی قانون را تهیه کند و دوم اینکه بخش محیط زیستی مدیریت تنگه هرمز به صورت آییننامهای مستقل تدوین شود که تصمیم نهایی در این زمینه به مصوبه مجلس بستگی دارد.
رئیس مرکز امور بینالملل سازمان حفاظت محیط زیست با استناد به کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها اظهار کرد: ماده ۲۱ این کنوانسیون به کشورهای ساحلی اجازه میدهد در حوزه حفاظت از محیط زیست تنگهها قانونگذاری کنند و از مفاد ماده ۲۶ نیز برمیآید که این اختیار بهطور ویژه برای موضوعات زیستمحیطی پیشبینی شده است.وی گفت: بر اساس پیشنهاد سازمان، کشتیها متناسب با ظرفیت، نوع محموله، سابقه عملکرد زیستمحیطی و استانداردهای خود، هزینهای بابت خدمات زیستمحیطی ارائهشده از سوی کشور ساحلی پرداخت خواهند کرد.خورسند افزود: این خدمات شامل دریافت پسماند کشتیها، مقابله با آلودگیهای احتمالی، مدیریت نشتیهای نفتی یا شیمیایی و سایر اقدامات لازم برای حفظ قابلیت کشتیرانی و پایداری زیستبوم منطقه است.وی تأکید کرد: هدف اصلی این طرح کسب درآمد نیست، بلکه جبران خسارتهای گستردهای است که طی دهههای گذشته، بهویژه در نتیجه حضور نظامی ایالات متحده و درگیریهای منطقهای، به اکوسیستم خلیج فارس و دریای عمان وارد شده است.رئیس مرکز امور بینالملل سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: بخشی از منابع حاصل نیز برای جبران خسارت واردشده به جنگلهای حرا، زیستگاههای مرجانی، مناطق تخمگذاری لاکپشتهای دریایی و سایر گونههای ارزشمند دریایی هزینه خواهد شد.وی با اشاره به انتقادهای مطرحشده درباره مدیریت ایران بر تنگه هرمز گفت: برخی فضاسازیهای صورتگرفته در ماههای اخیر درباره این موضوع، با مقررات حقوق بینالملل سازگار نیست، زیرا قوانین موجود بینالمللی نیز حق قانونگذاری زیستمحیطی را برای کشورهای ساحلی به رسمیت شناختهاند.
خورسند افزود: افزون بر کنوانسیونهای بینالمللی، قانون مناطق دریایی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال ۱۳۷۲ نیز از همان زمان بر ضرورت پیشبینی مقررات زیستمحیطی برای این منطقه تأکید کرده است.وی درباره روند تصویب این طرح اظهار کرد: با توجه به تأکیدات صورتگرفته بر مدیریت ایرانی تنگه هرمز، سازمان حفاظت محیط زیست تلاش کرده است همه سازوکارهای لازم را در کوتاهترین زمان ممکن آماده کند تا پس از تعیین تکلیف طرح در مجلس، آییننامههای اجرایی نیز تدوین و اجرا شود.خورسند در پایان با گرامیداشت یاد شهدای دفاع از خلیج فارس و تنگه هرمز، بهویژه شهید تنگسیری و شهدای ناو دنا، گفت: اقتدار امروز ایران در این پهنه راهبردی مرهون ایثار و فداکاری این شهیدان است.#ایران #آمریکا #تنگه_هرمز
20:01 - 11 مرداد 1405