آهسته برانید؛ «هلیا» و تولههایش از جاده مرگ میگذرند
جاده عباسآباد – میامی همچنان برای یوزپلنگ «هلیا» و تولههایش خطرناک است و مدیرکل حفاظت محیطزیست سمنان از رانندگان خواست با کاهش سرعت، از تکرار مرگهای تلخ این گونه نادر جلوگیری کنند.
گروه اجتماعی خبرگزاری فارس: در حالی که محیطبانان و کارشناسان حیاتوحش این روزها چشم به تحرکات «هلیا» و سه تولهاش دوختهاند، محور عباسآباد – میامی بار دیگر به کانون نگرانی دوستداران محیطزیست تبدیل شده است. این جاده طی سالهای گذشته بارها به قتلگاه یوزپلنگ آسیایی تبدیل شده و اکنون بیم آن میرود که یکی دیگر از خانوادههای ارزشمند این گونه در معرض خطر انقراض، در مسیر عبور از آن با تهدیدی جدی روبهرو شوند.مدیرکل حفاظت محیطزیست استان سمنان با اعلام احتمال حضور یوزپلنگ ماده «هلیا» به همراه سه توله خود در محدوده محور عباسآباد – میامی از رانندگان خواسته است با رعایت سرعت مطمئنه و توجه به هشدارهای محیطزیستی، در حفاظت از این گونه کمنظیر مشارکت کنند.براساس پایشهای میدانی و رصد مستمر زیستگاههای یوزپلنگ آسیایی، احتمال میرود هلیا و تولههایش در جریان جابهجایی میان زیستگاههای میاندشت و توران به محدوده این جاده نزدیک شوند. موضوعی که با توجه به سابقه تلخ تلفات جادهای یوزها، حساسیت ویژهای پیدا کرده است.یوزپلنگ آسیایی که زمانی در بخشهای وسیعی از قاره آسیا زیست میکرد، اکنون تنها در ایران باقی مانده و جمعیت آن به حدی کاهش یافته که هر فرد از این گونه ارزشی فراتر از یک حیوان وحشی دارد. در چنین شرایطی، تولههای هلیا میتوانند بخشی از امیدهای باقیمانده برای بقای این گونه باشند.اما این امیدها در حالی شکل گرفته که یکی از مهمترین تهدیدهای یوزهای ایرانی همچنان پابرجاست؛ جادهای که از دل زیستگاههای اصلی این گونه عبور میکند و سالهاست به یکی از عوامل اصلی مرگومیر آنها تبدیل شده است.
حدود ۸۰ کیلومتر از آزادراه تهران – مشهد در محدوده شهرستان میامی تا شهرستان سبزوار از میان زیستگاه پارک ملی توران عبور میکند؛ منطقهای که یکی از مهمترین زیستگاههای یوزپلنگ آسیایی در کشور محسوب میشود. آمارها نشان میدهد از سال ۱۳۸۹ تاکنون دستکم ۱۰ یوزپلنگ آسیایی در این محور بر اثر برخورد با خودروها تلف شدهاند.در میان این تلفات، مرگ یک یوزپلنگ ماده باردار به همراه سه جنینش و همچنین تلف شدن یکی از تولههای هلیا در سال جاری، از تلخترین حوادث ثبتشده به شمار میروند؛ اتفاقاتی که بار دیگر ضعف زیرساختهای حفاظتی در این محور را به موضوعی جدی تبدیل کرده است.کارشناسان معتقدند هرچند نصب تابلوهای هشداردهنده و اطلاعرسانی به رانندگان ضروری است، اما به تنهایی نمیتواند امنیت یوزها را تضمین کند. بخش زیادی از مسیرهای عبور این گونه هنوز فاقد فنسکشی استاندارد است و روشنایی مناسب نیز در بسیاری از نقاط وجود ندارد.بر اساس اطلاعات موجود، حدود ۵۰ کیلومتر از محور ترانزیتی عباسآباد – میامی در محدوده عبور اصلی یوزپلنگ آسیایی قرار دارد اما تنها حدود ۶ کیلومتر از آن به فنسکشی ایمن مجهز شده است. این در حالی است که کارشناسان بارها نسبت به ضرورت تکمیل فنسها و ایجاد گذرگاههای اختصاصی حیاتوحش هشدار دادهاند.در کنار اقدامات زیرساختی، نقش رانندگان نیز در کاهش خطرات انکارناپذیر است. سرعت بالا، بهویژه در ساعات تاریکی هوا، مهمترین عامل افزایش احتمال برخورد با حیاتوحش محسوب میشود. یوزپلنگها معمولاً در ساعات غروب، شب و بامداد تحرک بیشتری دارند و همین مسئله احتمال حضور آنها در نزدیکی جاده را افزایش میدهد.
21:33 - 13 خرداد 1405