رونمایی از بازدید مجازی موزهها و تأسیس موزه شهدای میناب
معاون میراثفرهنگی کشور با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از فناوریهای نوین در حوزه موزهداری گفت: امروز بخشی از طرح بازدید مجازی موزهها رونمایی شد و باید در همه موزههای کشور اجرایی شود.
گروه اجتماعی خبرگزاری فارس: آیین روز جهانی موزهها و آغاز هفته میراثفرهنگی صبح امروز دوشنبه ۲۸ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ با حضور سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی و جمعی از مدیران حوزه میراثفرهنگی، خانوادههای فرهنگی کشور و خانوادههای برادران مرحوم امیدوار برگزار شد.در ابتدای مراسم، آنتونیو رودریگز، رئیس ایکوم جهانی (شورای بینالمللی موزهها در این مراسم با ارسال پیامی تصویری با اشاره به اینکه ایکوم از سال ۱۹۷۷ مراسم روز جهانی موزه را برگزار میکند، گفت: جامعه جهانی موزهها هر سال در ۱۸ می گرد هم میآیند تا تعهد مشترک خود را برای حفاظت از میراث فرهنگی و ساخت آیندهای مشترک تجدید کنند.وی افزود: «موزهها فقط نگهبانان گذشته نیستند، بلکه فضاهایی برای گفتوگو، احترام متقابل و همزیستی فرهنگی به شمار میروند؛ مکانهایی که در آن تفاوتها نه با سوءظن، بلکه با احترام دیده میشوند و انسانها از طریق اشیا، روایتها و گفتوگوهای معنادار، انسانیت مشترک خود را بازمییابند.»رئیس ایکوم جهانی با تأکید بر نقش اجتماعی موزهها اظهار کرد: «موزهها فرصتهایی بینظیر برای شنیدن و آموختن فراهم میکنند. آنها حافظ خاطرات جوامعی هستند که گاه نادیده گرفته شدهاند و محیطی ایجاد میکنند که افراد با پیشینهها، نسلها و دیدگاههای گوناگون بتوانند به یکدیگر گوش دهند و از هم بیاموزند.»وی این نقش را «مسئولیتی فعال» دانست و تصریح کرد: «جامعه جهانی موزهها در موقعیتی منحصربهفرد برای دفاع از جان انسانها و میراث فرهنگی در زمان درگیریها قرار دارد.»
رودریگز در ادامه با یادآوری بیانیه ایکوم در ۱۷ آوریل، گفت: این بیانیه بر ضرورت حفاظت از جان انسانها و میراث فرهنگی در جریان درگیریها تأکید کرده و همچنان در قلب ارزشها و مسئولیت مشترک جامعه جهانی موزهها قرار دارد.وی همچنین به هشتادمین سالگرد تأسیس ایکوم در سال ۲۰۲۶ اشاره کرد و گفت: «این سالگرد فرصتی است تا علاوه بر مرور دستاوردهای گذشته، تعهد خود را نسبت به مسئولیتهای پیشرو با وضوح و قاطعیت بیشتری تجدید کنیم.»رئیس ایکوم جهانی از اعضای این شورا، موزهها و جوامع مختلف خواست روز جهانی موزه را به «اقداماتی ملموس» تبدیل کنند و افزود: «برنامهها، مشارکتها، گفتوگوها و تجربههایی طراحی کنیم که اعتماد بسازند، درک متقابل را تقویت کنند و حس تعلق جمعی را افزایش دهند.»وی در پایان، با ابراز همبستگی با اعضای ایکوم در کشورهای درگیر بحران و تنشهای ژئوپلیتیکی از جمله ایران، اوکراین، لبنان، فلسطین و سودان، گفت: «در این روزهای دشوار، امید خود را برای صلح و روزهای بهتر ابراز میکنیم. بیایید در ۱۸ می، قدرت موزهها را زمانی که متحد ایستادهاند به جهان نشان دهیم و با صدایی رسا از گفتوگو، کرامت و صلح سخن بگوییم.»
میرزایی: موزهها ویترین اشیای کهنه نیستند؛ هویت زنده ملت ایراناندحجتالاسلام والمسلمین حسن میرزایی، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، در مراسم روز جهانی موزه با تأکید بر نقش هویت تاریخی ایران در انسجام ملی، گفت: «تمدن غربی در برابر تمدن چند هزار ساله ملت ایران شکست خورد.»وی با اشاره به اظهارات یکی از مقامات آمریکایی درباره حمله به ایران، افزود: «حتی رئیس حزب اقلیت سنای آمریکا نیز اذعان کرد که یکی از اشتباهات تاریخی آمریکا حمله به ایران بود، چرا که حس ملیگرایی چند هزار ساله ایرانیان را برانگیخت و موجب افزایش همبستگی ملی شد.»عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه مراکز تاریخی و فرهنگی ایران در جریان جنگ مورد هدف قرار گرفتند، گفت: «دلیل این اقدام آن بود که مهاجمان درکی از هویت تاریخی و تمدن چند هزار ساله ملت ایران نداشتند. آنها نمیفهمند تاریخ و تمدن کهن ایرانیان چه معنایی دارد.»وی موزهها را «پل میان گذشته و آینده» توصیف کرد و افزود: «اشیای موجود در موزهها صرفاً آثار کهنه تاریخی نیستند، بلکه هویت زنده ملت ایران و اسناد تاریخی این کشور به شمار میروند.»میرزایی با اشاره به بازدید اخیر خود از مجموعه کاخ سعدآباد گفت: «با وجود نصب نمادهای سپر آبی و تأکیدات سازمان یونسکو مبنی بر مصون ماندن اماکن تاریخی از حملات در زمان جنگ، این مراکز نیز هدف قرار گرفتند.»رئیس کمیته میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اهمیت قانونگذاری در حوزه میراث فرهنگی اظهار کرد: «پیش از آغاز جنگ، روند تدوین و آمادهسازی قوانین حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی برای طرح در صحن علنی مجلس آغاز شده بود که به دلیل شرایط جنگی متوقف شد.»
۲۲ MB
میرزایی در پایان با تأکید بر اینکه «میراث فرهنگی تنها مجموعهای از عتیقهها نیست»، اظهار کرد: «فرش ایرانی، نقشها و تمامی آثار فرهنگی، بخشی از هویت تاریخی ملت ایران هستند و گذشته و تمدن این سرزمین را به جهانیان معرفی میکنند.»
تعیین تکلیف موزههای نیمهتمام در سه سال آینده
علی دارابی، معاون میراثفرهنگی کشور، در آیین روز جهانی موزهها و آغاز هفته میراثفرهنگی با قدردانی از موزهداران، مرمتگران، پژوهشگران و فعالان حوزه حفاظت از آثار تاریخی، گفت: «اموال، اشیا و گنجینههای تاریخی، داراییهای یک ملت هستند؛ ملتی به عظمت تاریخ و تمدن ایران که سراسر این سرزمین مملو از آثار و نشانههای تاریخی است.»وی با اشاره به ظرفیت گسترده میراثفرهنگی در کشور افزود: «من همیشه از ایران به عنوان یک موزه بزرگ و روباز یاد میکنم؛ کشوری که در جایجای آن، آثار و نشانههای تمدنی دیده میشود.»دارابی با تقدیر از تلاش فعالان حوزه میراثفرهنگی در دوران جنگ، اظهار کرد: «همه شما حافظان امین میراث تاریخی ایران هستید و در دوران جنگ، با جان خود از این آثار صیانت کردید. افتخار بزرگی است که امروز در مجموعه میراثفرهنگی خدمت میکنیم.»وی با اشاره به اقدامات حفاظتی انجامشده در ایام جنگ گفت: «به دلیل برنامهریزیها و تمهیداتی که برای حفاظت از آثار تاریخی انجام شد، حتی یک شیء تاریخی آسیب ندید، اگرچه در جریان تجاوز دو قدرت اتمی جهان، ۱۴۹ بنای تاریخی در ۱۸ استان کشور آسیب دیدند.»معاون میراثفرهنگی کشور افزود: «در این حملات، هفت بافت تاریخی و پنج موزه نیز آسیب دیدند و حتی کاخ گلستان که اثری ثبت جهانی است، دو بار هدف حمله قرار گرفت و خساراتی متحمل شد.»دشمنان ایران پایبند هیچ معاهدهای نیستنددارابی با اشاره به حمله به اماکن تاریخی ایران تصریح کرد: «ما با دشمنانی مواجه هستیم که هیچ پایبندی به کنوانسیونها و معاهدات بینالمللی ندارند.»
وی ادامه داد: «امروز ملت ایران پیروز این جنگ است و جهان به تاریخ، تمدن و قدرت ایران احترام میگذارد. پشتوانه قدرت ایران، همین میراثفرهنگی، تاریخ و تمدن بزرگ ایرانی است.»معاون میراثفرهنگی کشور با اشاره به تصویب اسناد ملی حوزه میراثفرهنگی و موزهداری گفت: «در دوران جنگ تحمیلی هشتساله، اساسنامه سازمان میراثفرهنگی تصویب شد و اکنون نیز در جریان جنگ اخیر، سند ملی میراثفرهنگی و سند ملی موزهداری به تصویب رسید.»وی با قدردانی از اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: «این اسناد از افتخارات جمهوری اسلامی ایران هستند و باید به مرحله اجرا برسند، نه اینکه صرفاً در کتابخانهها باقی بمانند.»دارابی با اشاره به وجود ۸۳۰ موزه در کشور اظهار کرد: «بخش عمده این موزهها غیردولتی هستند و ما به دنبال دولتیکردن موزهها نیستیم، بلکه هدف، ایجاد حکمرانی یکپارچه در سیاستگذاری، نظارت و ساماندهی حوزه موزهداری است.»معاون میراثفرهنگی کشور در ادامه سخنان خود، اولویتهای حوزه موزهداری در سال جاری را تشریح کرد و گفت: «تعیین تکلیف موزههای نیمهتمام یکی از مهمترین برنامههای ماست. برخی موزهها بیش از سه دهه است که نیمهتمام ماندهاند و خودشان در حال تبدیل شدن به آثار تاریخی هستند.»وی افزود: «با همکاری دستگاههای مختلف تلاش میکنیم طی سه سال آینده وضعیت این پروژهها مشخص شود.»دارابی همچنین به ضرورت بازطراحی محتوایی موزهها متناسب با استانداردهای جهانی اشاره کرد و گفت: «بهروزرسانی روایتها و محتوای موزهها، اجرای طرح هیئت امنایی موزهها و بناهای تاریخی، آموزش کارکنان و توسعه همکاری با سمنها و بخش خصوصی از دیگر برنامههای جدی ماست.»
وی تصریح کرد: «باید اراده جدی برای ارتباط گستردهتر موزهها با مردم وجود داشته باشد و این ارتباط صرفاً محدود به مناسبتها نباشد.»وی با اشاره به آسیبدیدگی ۵۴ موزه در جریان جنگ گفت: «مرمت و بازسازی این موزهها در دستور کار قرار گرفته است، هرچند برخی اماکن تاریخی آسیبدیده در محدودههای نظامی قرار دارند و هنوز امکان ارزیابی کامل آنها فراهم نشده است.»دارابی با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از فناوریهای نوین در حوزه موزهداری اظهار کرد: «بازدید مجازی از موزهها باید بهصورت جدی در دستور کار قرار گیرد. امروز بخشی از این طرح رونمایی شد و باید در همه موزههای کشور اجرایی شود.»وی همچنین از اجرای طرح «هر شب یک موزه» خبر داد و گفت: «در تعامل با وزارت آموزش و پرورش به دنبال راهاندازی زنگ میراثفرهنگی در مدارس هستیم تا نسل جوان با هویت، تاریخ و تمدن پرافتخار ایران آشنا شود.»معاون میراثفرهنگی کشور افزود: «ما باید برای نسل امروز روایتگری و تولید محتوا کنیم، زیرا موزهها در حوزههایی چون صلح، گفتوگو، دیپلماسی عمومی، آموزش و پیوند ملتها نقش مهمی دارند.»وی درباره برنامههای بینالمللی حوزه موزهداری نیز گفت: «برگزاری نمایشگاههای مشترک موزهای با کشورهای حوزه نوروز و کشورهای حاشیه خلیج فارس در دستور کار قرار دارد.»دارابی همچنین از تشکیل کارگروه ملی تأسیس موزه شهدای مدرسه میناب خبر داد و اظهار کرد: «این موزه برای روایت جنایت جنگی آمریکا و اسرائیل در حمله به مدرسه میناب و شهادت ۱۶۸ دانشآموز بیگناه ایجاد خواهد شد و محل اجرای آن مجموعه مجموعه فرهنگی تاریخی سعدآباد است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود از اجرای پروژه «ابر موزه ریسباف اصفهان» خبر داد و گفت: «پروژه هفت هکتاری ریسباف اصفهان با حمایت دولت و شخص رئیسجمهور در حال انجام مطالعات اولیه است.»دارابی همچنین به برنامه «نهضت سنددار کردن بناها و موزهها» اشاره کرد و افزود: «برای حمایت از مجموعهداران خصوصی نیز در حال رایزنی با وزارت اقتصاد، سازمان برنامه و بودجه و سازمان امور مالیاتی هستیم تا صندوقهای حمایتی و تسهیلات بانکی ویژه ایجاد شود.»او در پایان با اشاره به شعار جهانی موزهها در سال ۲۰۲۶ گفت: «موزهها پیونددهنده جهان گسستهاند و امروز بیش از هر زمان دیگری باید از طریق روایتگری، تولید محتوا و دیجیتالسازی، نقش موزهها را در جامعه معاصر تقویت کنیم.
وزیر میراث فرهنگی: دشمنانِ فاقدِ تاریخ و تمدن، در برابر عظمتِ ایرانِ فرهنگی زانو خواهند زددر این مراسم، سیدرضا صالحیامیری با تبریک آغاز هفته میراثفرهنگی به فعالان این حوزه در سراسر کشور، از آنان بهعنوان «امانتداران گنج کهن ایران» یاد کرد و گفت: اگر امروز ایران مقتدر و سرافراز در جهان ایستاده است، به دلیل فداکاری نسلی است که جان خود را برای بقا، شرافت و عزت این سرزمین تقدیم کردند.وزیر میراثفرهنگی با گرامیداشت یاد شهدای جنگ رمضان و شهدای کودک حادثه میناب، تاکید کرد: خون فرزندان معصوم این سرزمین هرگز به هدر نخواهد رفت و عاملان این جنایتها، دیر یا زود، در برابر وجدان بیدار جهانی و محاکم بینالمللی پاسخگو خواهند شد.وی با اشاره به «سومین جنایت بزرگ آمریکا در تاریخ معاصر»، افزود: جهان، هیروشیما و ویتنام را فراموش نکرده و میناب نیز از حافظه تاریخی ملت ایران پاک نخواهد شد.صالحیامیری در بخش دیگری از سخنان خود، فلسفه برگزاری هفته میراثفرهنگی را «بازخوانی شکوه تمدنی ایران» دانست و اظهار کرد: هفته میراثفرهنگی را برگزار میکنیم تا ایرانیان و جهانیان بدانند ایران، سرزمین روایتها، رازها، تمدنها و حافظه تاریخی بشریت است؛ سرزمینی که دشمنانش نیز در برابر عظمت آن ناگزیر به اعترافاند.وی ادامه داد: ما این هفته را برگزار میکنیم تا به فرزندان ایران در مدارس، دانشگاهها و مراکز فرهنگی بیاموزیم که هویت ایرانی، ریشه در تمدنی چند هزار ساله دارد و این میراث عظیم باید بهعنوان یک سرمایه راهبردی حفظ و بازتولید شود.
وزیر میراثفرهنگی با تاکید بر نقش اصحاب فرهنگ، هنر و اندیشه در تبیین هویت ملی تصریح کرد: شعرا باید از ایران بسرایند، ادیبان در وصف این سرزمین قلم بزنند، معماران از شکوه معماری ایرانی سخن بگویند، موسیقیدانان ندای «ای ایران» را طنینانداز کنند و مرمتگران با جان و دل، حافظان حافظه تمدنی این ملت باشند.صالحیامیری همچنین حمله به آثار و بناهای تاریخی ایران را نشانه «خصومت تمدنی» دشمنان دانست و گفت: تهاجم به ۱۴۹ بنای تاریخی ایران، لکه ننگی بر پیشانی رژیم صهیونیستی و آمریکا است. آنان چون فاقد تاریخ، تبار و تمدناند، در برابر کهنترین تمدن زنده جهان دچار خشم و استیصال شدهاند.او افزود: ملت ایران در برابر این تجاوز نهتنها تضعیف نشد، بلکه منسجمتر، همدلتر و متحدتر از گذشته ایستاد و از زخمها، پلی به سوی وحدت ملی ساخت.وزیر میراثفرهنگی با قدردانی از مدیران، کارشناسان، موزهداران، پژوهشگران، مرمتگران و فعالان حوزه میراثفرهنگی در سراسر کشور اظهار کرد: حوزه میراثفرهنگی، حوزه عشق، معرفت و هویت است و همه خادمان این عرصه، پاسداران حافظه تاریخی ملت ایراناند.او همچنین از نیروهای مسلح، خانواده شهدا و دولت بهدلیل همراهی با ملت ایران در روزهای دشوار تقدیر کرد و گفت: امروز، ایران بیش از هر زمان دیگری به سرمایه اجتماعی، انسجام فرهنگی و اقتدار تمدنی خود متکی است.صالحیامیری با اشاره به ظرفیت عظیم فرهنگی ایران خاطرنشان کرد: ایران با بیش از یک میلیون اثر تاریخی و ۴۳ هزار اثر ثبت ملی، یکی از بزرگترین قدرتهای نرم جهان است و رسالت ما معرفی این شکوه تاریخی به افکار عمومی ایران و جهان خواهد بود.
وی تاکید کرد: ایران، خورشیدی است که جهانیان از نور، حرارت، فرهنگ و تمدن آن بهرهمند میشوند و این ملت، شکستناپذیرتر از همیشه، مسیر تاریخی خود را ادامه خواهد داد.
12:08 - 18 مه 2026
