فرشچیان، هنرمندی که نگارگری را به حافظه مردم سپرد
برادرزاده استاد فرشچیان گفت: بعضی هنرمندان به تصویر امکان ماندن میدهند؛ استاد فرشچیان از جمله هنرمندانی بود که نگارگری را از قابها بیرون آورد و به بخشی از حافظه ما تبدیل کرد.
به گزارش خبرگزاری فارس از اصفهان، یک سال از خاموشی مردی میگذرد که نامش با نگارگری ایرانی، اصفهان و نقشهایی گرهخورده است که از مرزهای ایران فراتر رفتند و به بخشی از حافظه فرهنگی مردم تبدیل شدند؛ استاد محمود فرشچیان، هنرمندی که با قلم و رنگ، روایتی تازه از هنر ایرانی پیش روی جهان قرار داد.همزمان با نخستین سالگرد درگذشت استاد فرشچیان، آیین بزرگداشت این هنرمند نامآشنای اصفهانی عصر امروز با حضور استاندار اصفهان، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، جمعی از هنرمندان، پیشکسوتان، شاگردان و دوستان این هنرمند در حوزه هنری استان اصفهان برگزار شد؛ مراسمی که در آن علاوه بر گرامیداشت یاد و خاطره این استاد برجسته، از آثار و کتابهایی مرتبط با زندگی و میراث هنری او نیز رونمایی شد.
اینبار قرار نبود فقط تابلوهای شناختهشده فرشچیان دیده شوندیکی از بخشهای متفاوت این مراسم، نمایش اثری کمتر دیدهشده از استاد محمود فرشچیان بود؛ اثری که سالها در میان اعضای خانواده نگهداری شده و روایتگر وجهی کمتر شناختهشده از شخصیت این هنرمند است.پروین فرشچیان، برادرزاده استاد محمود فرشچیان درباره این اثر گفت: پیشازاین بسیاری از تابلوهای شناختهشده استاد را دیدهایم، اما احساس کردم باید اثری را به نمایش بگذاریم که وجه دیگری از شخصیت او را نشان میدهد؛ اینکه این هنرمند تا چه اندازه سرشار از احساس، محبت و عاطفه بوده است.وی با اشاره به ارتباط عمیق استاد فرشچیان با برادرش ادامه داد: این دو برادر علاقه عجیبی به یکدیگر داشتند. زمانی که پدرم در بستر بیماری بود، استاد از آمریکا برای دیدن برادرش راهی ایران شد. هواپیما برای تعویض پرواز چند ساعتی توقف داشت و استاد در همان شرایط، از شدت نگرانی و ناراحتی درباره وضعیت برادرش، این تابلو را خلق کرد.فرشچیان افزود: این اثر سالها فقط در میان خانواده بود و کمتر کسی آن را دیده بود. احساس کردم حیف است افرادی که این همه به استاد ارادت دارند، این بخش از احساس و عاطفه او را نبینند؛ به همین دلیل تصمیم گرفتیم این اثر در چنین مراسمی رونمایی شود.
فرشچیان، این بار نه در قاب تابلوها که در قاب یکدنیا احساسبرادرزاده استاد فرشچیان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه این هنرمند در هنر ایران اظهار کرد: بعضی هنرمندان به تصویر امکان ماندن میدهند؛ استاد فرشچیان از جمله هنرمندانی بود که نگارگری را از قابها بیرون آورد و به بخشی از حافظه ما تبدیل کرد.وی ادامه داد: در آثار او، رنج فقط رنگ نبود؛ هر خط انگار ادامه یک احساس و هر حرکت روایتی از جهانی بود که هم ریشه در فرهنگ ایران داشت و هم از مرزهای زمان فراتر میرفت.فرشچیان با بیان اینکه میراث استاد تنها به تابلوهای ارزشمند او محدود نمیشود، گفت: آنچه از او بهیادگارمانده، فقط مجموعهای از آثار هنری نیست؛ بلکه نگاهی تازه به این پرسش است که چگونه میتوان زیبایی و معنای ایرانی را بدون تکرار گذشته، دوباره کشف کرد.وی افزود: شاید بزرگترین یادبود یک هنرمند، سخنگفتن درباره او نباشد، بلکه ادامهدادن راهی باشد که با هنر خود گشوده است. ازاینرو، نام استاد محمود فرشچیان تنها بهعنوان یک استاد در میان ما باقی نمیماند، بلکه در آثار، نگاهها و نسلهایی که پس از او هنر ایرانی را ادامه میدهند، زنده خواهد ماند.
۶ MB
روایت دوستان و شاگردان از استاد فرشچیاندر بخش دیگری از این مراسم، جمعی از دوستان، شاگردان و هنرمندان حاضر در مراسم با بیان خاطراتی از سالهای همراهی با این استاد برجسته، از ویژگیهای اخلاقی و هنری او یاد کردند.حاضران در این بخش، فرشچیان را تنها یک نگارگر برجسته و صاحبسبک ندانستند، بلکه از او بهعنوان هنرمندی یاد کردند که در کنار دانش و توانایی کمنظیر هنری، روحیهای سرشار از محبت، تواضع و توجه به هنرمندان جوان داشت.دوستان و شاگردان استاد با اشاره به تجربه سالها آموزش و همراهی با او، خاطراتی از دقت و وسواس هنری فرشچیان، نگاه متفاوتش به رنگ و خط و تأکید او بر شناخت ریشههای هنر ایرانی روایت کردند و گفتند که استاد همواره تلاش داشت شاگردانش را به کشف و پرورش زبان شخصی خود در هنر تشویق کند.
رونمایی از «بازگشت به نصف جهان» و «نگارگر جان ایران»در ادامه این مراسم، از کتابهای «بازگشت به نصف جهان» و «نگارگر جان ایران» با موضوع زندگی، آثار و جایگاه هنری استاد محمود فرشچیان رونمایی شد.همچنین یکی از بخشهای فرهنگی این آیین، رونمایی از ماکت مقبره استاد فرشچیان بود که با طراحی استاد مطیفیفر انجام شده است.
۵ MB
۴ MB
نمایشگاه آثار فرشچیان تا پنجم شهریور ادامه دارددر حاشیه این مراسم، نمایشگاهی از آثار استاد محمود فرشچیان در حوزه هنری استان اصفهان برپا شده است.این نمایشگاه تا پنجم شهریورماه از ساعت ۱۶ تا ۱۸ پذیرای علاقهمندان خواهد بود و فرصتی برای تماشای بخشی از میراث هنری این استاد برجسته نگارگری فراهم کرده است.محمود فرشچیان، چهارم بهمنماه ۱۳۰۸ در اصفهان متولد شد و از همان سالهای کودکی با فضای هنری این شهر و میراث غنی نگارگری و معماری اصفهان پیوند خورد. او نزد استادانی همچون حاج میرزا آقا امامی و عیسی بهادری آموزش دید و پس از ادامه مسیر هنری خود در اروپا، نگاه تازهای به نگارگری ایرانی ارائه کرد.«عصر عاشورا»، «ضامن آهو» و طراحی ضریح مطهر امام رضا(ع) از جمله آثار و فعالیتهای شناختهشده اوست؛ آثاری که نام فرشچیان را در حافظه هنری و مذهبی ایرانیان ماندگار کردهاند.استاد محمود فرشچیان ۱۸ مرداد ۱۴۰۴ در ۹۵سالگی در آمریکا درگذشت، اما یک سال پس از رفتنش، آثار و نگاه هنری او همچنان در اصفهان و میان نسلهای مختلف هنرمندان و علاقهمندان به هنر ایرانی جریان دارد؛ هنرمندی که شاید بتوان میراثش را در یک جمله خلاصه کرد: فرشچیان رفت، اما قلمش هنوز سخن میگوید.#نگارگری #مقبره_صائب #تابلو_عصر_عاشورا #سالگرد_فرشچیان
20:57 - 28 مرداد 1405