شادی روحش صلوات:اللّهمَّ صلِّ علی محمَّدٍ و آل محمَّدٍ و عجِّل فرجهم و العن أَعدائَهم أَجمعین
دانشمند ایرانی که کتب درسی ۱۷ کشور اروپایی را اصلاح کرد
یکی از بزرگترین خدمات پروفسور فلاطوری نقش محوریاش در اصلاح کتب درسی مدارس کشورهای غربی بود؛ بهطوری که محتوای کتب درسی ۱۷ کشور اروپایی را از «پیشداوریهای مغرضان و نادانان» پاکسازی کرد.
خبرگزاری فارس اصفهان: در یکی از روزهای آغازین بهار سال ۱۳۰۴، در محله بیدآبادی اصفهان، نوزادی چشم به جهان گشود که نامش را «عبدالجواد» گذاشتند. کمتر کسی میدانست این کودک، سالها بعد، پلی فرهنگی میان شرق و غرب خواهد شد و تصویر اسلام و تشیع را در ذهن هزاران دانشآموز و دانشجوی اروپایی متحول خواهد کرد. این، داستان پروفسور عبدالجواد فلاطوری است؛ فیلسوف و مجتهدی که میراثش در قفسههای کتابخانههای اروپا و صفحات کتابهای درسی آنها زنده است.
۴ MB
از حوزههای علمیه ایران تا دانشگاههای آلمانعبدالجواد فلاطوری که از نوادگان حکیم نامدار، ملااسماعیل اصفهانی بود، مسیر دانش را از مدارس سنتی آغاز کرد. او در محضر استادانی چون آیتالله محمدعلی شاهآبادی و آیتالله خوانساری تلمذ کرد و به درجه اجتهاد رسید. اما جستوجوی علم، او را از مرزها فراتر برد. پس از اخذ لیسانس فلسفه از دانشگاه تهران، راهی آلمان شد.نبوغ خیرهکننده او، در خاک آلمان به شکوفایی کامل رسید. او در رشتههای فلسفه، روانشناسی و علم تطبیق ادیان به درجه دکتری دستیافت و بر زبانهای آلمانی، یونانی و لاتین مسلط شد. این تسلط زبانی و عمق فلسفی، کلیدی بود برای قفلهایی که میخواست باز کند. او در نهایت به درجه استادی (پرفسوری) دانشگاه کلن نائل آمد.
۵۷۶ KB
مواجهه با یک تصویر مخدوش، انگیزه یک مأموریت بزرگپروفسور فلاطوری بهمحض تدریس در دانشگاههای آلمان، با واقعیتی نگرانکننده روبرو شد. او دریافت محتوای مربوط به اسلام در کتابهای درسی این کشور و دیگر کشورهای اروپایی، آکنده از «پیشداوریهای مغرضان و نادانان» است.به گفته وی، در این کتب، پیامبر اکرم(ص) بهگونهای تحریفشده توصیف میشد که گویی چوپانی بوده که گوسفندانش را فروخته، با زنی ثروتمند ازدواج کرده و اموال او را مصادره نموده و تنها دو پیام ساده را تبلیغ میکرده است. فلاطوری معتقد بود این نوشتهها حاصل کار نویسندگان یهودی است که آگاهی درستی از اسلام نداشتهاند.این یافته برای او که دغدغهای عمیق برای «معرفی کامل اسلام به کشورهای بیگانه» داشت، همچون زنگ خطری بود. او احساس کرد «زبان مشترک و کلید مفاهمه میان اسلام و غرب ازدسترفته است» و این شکاف، سرچشمه سوءتفاهمهای عمیق شده است.
۴ MB
مردی که تصویر اسلام را در کتابهای درسی اروپا تغییر دادپروفسور فلاطوری تنها به انتقاد بسنده نکرد. او کمر همت بست تا این انحراف را از سر راه تفاهم فرهنگی بردارد. با پشتکاری مثالزدنی، با دستاندرکاران و نهادهای مسئول تدوین کتابهای درسی در آلمان وارد گفتوگو شد.تلاشهای او به آلمان محدود نماند و دامنه تأثیرش گستردهتر شد. بر پایه گزارشها، او در نهایت موفق شد محتوای کتابهای درسی ۱۷ کشور اروپایی را مورد بازبینی و اصلاح قرار دهد. استاد فلاطوری برای سطوح مختلف، از دبیرستان تا دانشگاه، درسنامههایی تهیه کرد و پس از سالها تلاش، مطالب صحیح و عاری از پیشداوری را جایگزین محتوای پیشین کرد.فلاطوری در این مسیر از «روشهای مناسب اخلاقی و علمی فوقالعادهای» استفاده کرد تا با جامعهای که با اسلام بیگانه بود، ارتباط برقرار کند. او مصداق عملی یک دیپلماسی فرهنگی هوشمندانه بود.
تأسیس بزرگترین کتابخانه شیعه شناسی اروپاپروفسور فلاطوری فعالیت خود را به اصلاح متون درسی محدود نکرد. او به ایجاد نهادهای پایدار اندیشید. در سال ۱۳۵۶، با همکاری گروهی از استادان مسلمان، آکادمی علوم اسلامی کلن را برای ترویج گفتوگوی بین ادیان تأسیس کرد. این مرکز بهزودی محل رفتوآمد و تحقیق دانشمندان آلمانی شد. فلاطوری با مشاهده اینکه تنها حدود ۲ درصد از کتابهای اسلامشناسی اروپایی به جهان غیرسمی و تعداد انگشتشماری به تشیع اختصاص دارد، دستبهکار شد. با جمعآوری حدود ۴۰۰۰ جلد کتاب نفیس شیعی، «کتابخانه معارف شیعی دانشگاه کلن» را بنیان نهاد.اولریش ماتس، رئیس دانشگاه کلن، درباره این اقدام میگوید: فلاطوری سهم بزرگی در علاقهمندی و پژوهش اسلامشناسان به مذهب تشیع داشت. سنگ اول این تلاش جدی، افتتاح کتابخانه شیعه در سمینار شرقشناسی دانشگاه کلن بود.پروفسور ورنر دیم، رئیس گروه شرقشناسی دانشگاه کلن هم میگوید: این کتابخانه تخصصی در نوع خود در دنیای غرب بزرگترین است و حقیقتاً به قبلهگاه دانشپژوهان مبدل گشتترووروشکا، همکار و دوست صمیمی وی هم بر این نکته تأکید کرده که پژوهشهای فلاطوری در جهت وحدت اسلامی بود و او بهتدریج به چهرهای ممتاز برای اتحاد میان مذاهب اسلامی تبدیل شد، تا جایی که دانشگاه سنیمذهب الازهر، این عالم شیعی را به عضویت شورای خود برگزید.
تواضع در کنار عظمت علمی از ویژگیهای اخلاقی فلاطوری بوددر نگاه نزدیکان و همعصران، فلاطوری نمونه یک عالم وارسته بود. میرزا مهدی آشتیانی او را مردی متواضع، نجیب و مؤدب میدانست. استاد محمدرضا حکیمی نقل میکند: فلاطوری چندین سال در مشهد زندگی کرد و بنده او را از دو حال خارج ندیدم؛ یا در حال مطالعه یا در مقام عرض ادب در محضر حضرت ثامنالحجج(ع) بود.علامه سید محمدحسین طباطبایی، صاحب المیزان هم او را در مباحث فلسفی، صاحب کنجکاویهای حکیمانه و انتقادات محققانه میدانست و تفکرات علمی بلند او را مایه افتخار ایران میشمرد.
میراث یک تلاشگر فراموششدهپروفسور عبدالجواد فلاطوری، درحالیکه برای تأسیس «دانشکده علوم اسلامی در اروپا» طرحی نو درانداخته بود، در ۱۱ دیماه ۱۳۷۵ و در ۷۱ سالگی در آلمان درگذشت. پیکر او به وطن بازگردانده شد و در تخت فولاد اصفهان، تکیه فاضل هندی به خاک سپرده شد.این فیلسوف برجسته مانند گوهری در تاریخ تشیع میماند که در معرفیاش به ایرانیان کوتاهی شده، مردی که خدمات بزرگی را به تشیع و اسلام کرد اما هنوز خیلیها او را نمیشناسند و از خدماتش چیزی نمیدانند.وی نهتنها تصویر اسلام را در کتابهای درسی اروپا اصلاح کرد، بلکه با تأسیس نهادهای علمی ماندگار، پلی فرهنگی بنا نهاد که تا امروز پابرجاست. داستان فلاطوری، داستان تأثیر آرام اما عمیق یک فرهیخته در قلب جهان غرب است.#فیلسوفایرانی #شیعهشناسی #جهانغرب #اسلام #فلاطوری #تختفولاد #فلسفه
08:34 - 2 ژانویه 2026
12 پاسخ
@user17091006224185749912 ژانویه 2026در پاسخ بهلطفا اینجور مطالب در خصوص بزرگان و سرمایه های گذشته و حال ایران عزیز (که کمتر در بین مردم و بخصوص نسل جوان ما شناخته شده اند) را بیشتر کار کنید. با تشکر
@user17091005079981919772 ژانویه 2026در پاسخ بهاحسن بر این اندیشمند اسلامی. روحش قرین رحمت الهی باد
@Aza13652 ژانویه 2026در پاسخ بهبسیار عالی. کاش یک فیلم سینمایی مثل دکتر قریب برای این عزیز فرهیخته ساخته می شد.
@user1707845866483 ژانویه 2026نسل جدید باید این فرهیختگان را بشناسد و آنها را الگو برگزیند تا راه خویش را پیدا کند. فرزانگان عامل ثبات و استحکام کشورند.
@JavidIran3133 ژانویه 2026در پاسخ بهیکی از هنرهای شما ها ، فراری دادن نخبه هاست، به آمار مراجعه بفرمایید
@user1754395037308 ژانویه 2026در پاسخ بهدرود بر روح و ذات این دانشمند عزیز و واقعا تاسف دارد از چنین عزیزان و سرمایه های مهم ملی و اجدادی کشور با پیشینه بشدت پر افتخار بهره مثبت و مقتضی برده نمیشه. طبیعی که وقتی ما قدر داشته های افتخار آمیز ملی خود را ندانیم و یا نخواهیم بدانیم . قطعا و بفوریت دیگران از آن بهره خواهند برد و حتی بر علیه خ…نمایش بیشتر
