مطالعات زنان، رشته ای که نه محتوای بومی دارد نه آینده شغلی
یک دانشجوی دکتری مطالعات زنان دانشگاه تربیت مدرس، در پژوهشی با عنوان «بررسی سرفصلهای مطالعات زنان و تجربه زیسته دانشجویان رشته مطالعات زنان»، از مشکلاتی چون غلبهٔ محتواهای غربی، نبود محتوای فارسی یا اسلامی و بیکاری متخصصان این رشته در سمت مشاور زنان دستگاههای دولتی خبر داد.
صدیقه حیدری مجد، دانشجوی دکتری مطالعات زنان دانشگاه تربیت مدرس در نشستی با عنوان ارائهی پژوهشهای حوزهی زنان و خانواده، ضمن تشریح پژوهش خویش، گفت: در این پژوهش سعی شد تا بررسی شود که دانشجویان رشته مطالعات زنان، چه مشکلاتی را در سرفصل های درسی شان دارند و در نهایت به کجا میرسند و چه شغلی می توانند پیدا کنند؟وی افزود: این پرسش را از سه ساحت میتوانستیم بررسی کنیم: سیاستمداران، دانشگاه ها و دانشجویان، که درواقع هرکدام چه تلاش و کمکی را به خود دانشجو می توانند بکنند. همچنین سیاستی که برای این رشته مشخص شده، شش هدفی است که نشان میدهد، یک دانشجوی مطالعات زنان در نهایت باید به آن برسد، از جمله اینکه پژوهشگر شوند، مشکلات زنان را حل کنند، پاسخگوی مسائل فمنیستی باشند و بتوانند در وزارتخانه ها و دستگاه های دولتی در حوزه زنان و خانواده مشاوره دهند، اما نکته ای که وجود دارد، تاکنون تعداد کمی از دانشجویان به این اهداف رسیده اند.این دانشجوی دکتری مطالعات زنان با اشاره به مطالعات گذشته، خاطرنشان کرد: پژوهش هایی از منظر آسیب یابی این حوزه در سیاست ها و توسط سیاستگذاران در گذشته بررسی شده بود، به همین دلیل در پژوهش پیش رو سعی شد تا از منظر نقش دانشجو و دانشگاه، مسائل مختلف بررسی شود. درواقع محتواهایی که به دانشجوان در طول ترم می رسد و میزان تاثیرگذاری آنها در تجربه زیسته دانشجو مورد کنکاش قرار گرفت.
مشکلات سرفصل های رشته مطالعات زنان / وجود محتواهای غربی و عدم وجود محتوای مناسب فارسی یا اسلامیحیدری مجد با بیان اینکه ورود رشته مطالعات زنان به ایران نیز در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفت، تصریح کرد: زمانی که این رشته وارد ایران شد، چون در دوران ورود مباحث فمنیستی به کشور محسوب می شد، این دیدگاه به وجود آمد که در این رشته قرار است دیدگاه های فمنیستی تدریس شود. هرچند که یکی از نگرانی های درست، تغییرپذیری این رشته طبق سیاست های موجود هر دوره سیاستی در کشور بوده است. چرا که این رشته متاسفانه وارداتی است و براساس دغدغه های ایرانیان شکل نگرفته و درواقع بعد از موج دوم فمنیست و همزمان با فراگیری فمنیست رادیکال در جهان ایجاد شده است.وی ادامه داد: از طرفی این رشته چون میان رشته ای است، دردسرهای زیادی را برای اساید و دانشجویان ایجاد کرده است، مشکلاتی مانند یافتن سرفصل های مناسب، چگونگی همکاری دانشگاه ها و همکاری اساتید و غیره.این دانشجوی دکتری مطالعات زنان ضمن بیان نتایجی که از مصاحبه با دانشجویان مطالعات زنان، به آنها دست یافته بود، گفت: یکی از مشکلات اذیت کننده در دانشگاه ها، دخالت دیدگاه های اساتید در دروس مختلف و تدریس آن به دانشجویان است، یکی دیگر از مسائل، مغایرت سرفصل ثبت شده در وزارت علوم با سرفصل تدریس شده توسط استاد در دانشگاه های مختلف و مسئله اساسی تر وجود محتواهای بسیار غربی و نبود محتوای مناسب فارسی و یا اسلامی در سرفصل ها است، از دیگر مشکلات می توان به خود دانشجویان اشاره کرد که این رشته نیاز به پرخوانی دانشجویان برای فهم همه مفاهیم دارد که متاسفانه اکثر دانشجویان اینگونه نبودند.
مشکلات تجربه زیسته دانشجویان رشته مطالعات زنان / عدم اشتغال دانشجویان در سمت مشاور زنانحیدری مجد با اشاره به اینکه در شمار زیادی از مصاحبه ها با دانشجویان مطالعات زنان، درباب تاثیرگذاری این رشته در تجربه زیسته آنان چه نکاتی یافت شد، خاطرنشان کرد: اکثر دانشجویان بر این باور بودند که این سرفصل ها تاثیر مثبتی بر توانمندسازی آنان نسبت به ایجاد تفکر نقاد و خلاقانه نداشته است.وی افزود: مشکل بعدی مطرح شده، وجود ضعف دانش زمینه ای در دانشجویان است، چرا که دانشجویان ورودی این رشته، فارغ التحصیلان رشته های مختلف مانند برق، پرستاری، مهندسی و غیره هستند. مسئله دیگر، عدم کفایت سرفصل ها برای بیان مفاهیم به دانشجویان و عدم وجود نگاه نوین اسلامی در آنها است که این نکته درواقع به سیاستگذاری برمی گردد. همچنین مشکل دیگری که عنوان می شود، عدم وجود روزآمدسازی این رشته و سرفصل های آن است و نیاز به بررسی مجدد ماهیت و اهمیت این رشته و هدف پرورش دانشجو در آن احساس می شود.این دانشجوی دکتری مطالعات زنان ادامه داد: نقش مجریان یعنی دانشگاه ها و مدیران گروه ها بسیار مهم است، مخصوصا برای دانشجویانی که درگیر شرایط خاصی مانند بارداری هستند، برخی دانشگاه ها پذیرای دانشجوی باردار نبوده یا شرایط سختگیرانه ای را برای آنان اتخاذ کردند. از طرفی واحد شغلی مشاور زنان در دستگاه ها معمولا تعریف رسمی از اشتغال ندارد و از افراد متخصص نیز در این سمت استفاده نمی شود بلکه معمولا از آشنایان افراد دارای مسئولیت مهمتر در آن سازمان، وارد این سمت می شوند.وی تاکید کرد: در این پژوهش سعی شد تا علاوه بر بیان مشکلات سرفصل های مطالعات زنان و تجربه زیسته دانشجویان این رشته، راه حل هایی نیز برای خروج از این مشکلات پیدا شود.
20:17 - 27 خرداد 1405
