توصیه‌هایی از سوره فتح و نصر برای پیروزی بزرگ
این یادداشت برای بیان این نکته است که سوره فتح با کمک سوره نصر و دیگر آیات قرآن راه پیروزی بزرگ را به ما یاد می‌دهد.
سوره فتح با کمک سوره نصر و دیگر آیات قرآن راه پیروزی بزرگ را به ما یاد می‌دهد. با کمک سوره نصر می‌فهمیم کلمه فتح پیروزی جمعی است که هنگام آن مردم فوج فوج به دین خدا داخل می‌شوند: إِذٰا جٰاءَ نَصْرُ اَللّٰهِ وَ اَلْفَتْحُ وَ رَأَيْتَ اَلنّٰاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اَللّٰهِ أَفْوٰاجاً (نصر۱و۲). مومنین بدون پیروزی جمعی در حالت انتظار فرج هم به شرط تحمل سختی‌ها می‌توانند به سعادت فردی برسند ولی ظهور دولت و پیروزی دین حق دوست‌داشتنی است و مقاماتی بالاتر را نصیب انسان می‌کند و در ضمن موانع دین‌داری مؤمنین را رفع می‌کند.سوره فتح می‌گوید فتح را خداوند به رسول‌الله عطا کرده است و راه پیروزی جمعی برای مؤمنین این است که در سایه رسول‌الله با او بیعت کنند. اکنون که او در حیات دنیوی نیست، فتح برای جانشین او یعنی امام است که بنابه آیه مباهله همان نفس پیامبر و جان اوست.
بودن با رسول‌الله بدون ایمان کافی نیست
سوره فتح به ما می‌گوید بودن با رسول‌الله کافی نیست بلکه معیت ایمانی لازم است. به تعبیر آیه پایانی سوره فتح، از میان الذين معه، الذين آمنوا و عملواالصالحات به اجر و مغفرت می‌رسند.باید به چینش کلمات در آیه دقت کرد:لَقَدْ رَضِيَ اَللّٰهُ عَنِ اَلْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبٰايِعُونَكَ تَحْتَ اَلشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مٰا فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اَلسَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ وَ أَثٰابَهُمْ فَتْحاً قَرِيباً (فتح١٨)؛ در این آیه به جای اینکه بگوید لقد علم ما فى قلوبهم فرضى عنهم، برعکس گفته است. روایت‌ها نشان می‌دهند که خدا از بعضی بیعت‌کنندگان راضی است نه همه آنها؛ از کسانی که خداوند سكينه بر آنها نازل می‌کند. علامه طباطبایی بر اساس آیه قبل آنها که بيعت شکستند را معرفی می‌کند: إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّما يَنْكُثُ عَلى نَفْسِهِ وَ مَنْ أَوْفى بِما عاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْراً عَظِيماً. پس در آیه۱۸، فاعل فعل یبایعون شامل همه بیعت‌کنندگان نمی‌شود و فقط منظور مؤمنین است که سکینه دارند.گزارش تبعیض در حکم همراهان رسول‌الله، در تفسیر آیه آخر سوره فتح هم آمده است. چون در پایان آیه آمده که بعضی از همراهان رسول‌الله به مغفرت و اجر می‌رسند؛ آنها که اهل ایمان و عمل صالح هستند. می‌توان گفت معیت ایمانی با معیت مطلق متفاوت است: اَلَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ با الذين معه متفاوت است. معیت ایمانی خیرات و رستگاری دارد: لٰكِنِ اَلرَّسُولُ وَ اَلَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ جٰاهَدُوا بِأَمْوٰالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ...(برائت٨٨). معیت به شرط ایمان و عمل صالح مغفرت و اجر دارد. مومنانه با او بودن مهم است.
در سایه انسان کامل به پیروزی بزرگ می‌رسیم
نکته دیگری که در آیه دوم سوره هست این است که فتح برای غفران است پس با کمک سوره فتح و نصر نتیجه می‌گیریم در فتح به استغفار امر شده تا هدف آن یعنی غفران حاصل شود.توضیح بیشتر رابطه فتح و غفران این است که اشتغال به اموال و خانواده مانع همراهی با رسول‌الله است و اگر نتوانیم آن را مهار کنیم باید به پیامبر توسل کنیم و بخواهیم برایمان استغفار کند. این طلب باید صادقانه باشد و بدون سوءظن و تخلف باشد. کسی که سوءظن دارد، آرامش و سکینه لازم برای جنگ با دشمن و رسیدن به فتح را ندارد. چرا که فتح با سکینه به دست می‌آید و سکینه با ایمان و صداقت قلبی به دست می‌آید.نکنه مهم دیگر از رابطه فتح و غفران این است که استغفار پیامبر برای مومنین می‌تواند همان استغفار برای خودش باشد. این نکته بهترین پاسخ به شبهه عصمت پیامبر و سوال از علت وعده خدا برای مغفرت ذنوب پیامبر در سوره فتح است و روایات متعددی هم هست که می‌گوید رسول‌الله ذنوب شیعیان را حمل کرد. در حقیقت با توسل به رسول‌الله مغفرت گناهان خود که مانع فتح هستند را با کمک حضرت ایشان طلب می‌کنیم. فتح و پیروزی بزرگ با ظرفهای کوچک ما به دست نمی‌آید بلکه وقتی در سایه انسان کامل جمع شویم مستعد و شایسته دریافت آن می‌شویم.
18:04 - 22 بهمن 1404