اندیشکده هوور: تنها توافق خوب برای اسرائیل، حذف موشک است
پژوهشگر صهیونیست در اندیشکده هوور، در یادداشتی مفصل با بررسی مذاکرات اخیر میان واشنگتن و تهران و مقایسه آن با برجام، هشدار داده است که توافق موقت در حال شکلگیری میان آمریکا و ایران، نهتنها مسئله هستهای جمهوری اسلامی را حل نمیکند، بلکه زمینهساز بحرانهای بزرگتری در آینده میشود.
گروه تحلیل بینالملل: اوری رابینوویتز، کارشناس مسائل خاورمیانه در اندیشکده هوور، مدعی است که اقدامات نظامی، به مثابه اعمال فشار از خارج و عملیاتهای امنیتی، در قالب شورشهای متعدد در داخل ایران، نتوانستند آنچه که او «چالش راهبردی جدی» برای واشنگتن و تلآویو میخواند، مرتفع سازند. این کارشناس مدعیست که بخش از مقامات امنیتی در اسرائیل، هرگز خروج ترامپ از برجام را تأیید نکردند و اکنون نیز معتقدند باید با قراردادی مستحکمتر از برجام، تمام مسیرهای ایران به سمت بازدارندگی را مسدود کرد. کارشناس صهیونیست اندیشکده هوور در نهایت مدعی میشود ترامپ با این توافق میکوشد از تسری بحرانی که خود به وجود آورد جلوگیری کند و نمیتواند از طریق آن مسئله هستهای ایران را حل و فصل نماید.تفاهمنامه کنونی، مسائل اصلی اسرائیل را نادیده گرفته استکارشناس صهیونیست اندیشکده هوور توضیح میدهد که ترامپ در این روزها تلاش میکند از طریق یک تفاهمنامه موقت، بنبست حاصل از جنگ را مدیریت کند. بر اساس گزارشهای منتشرشده، این تفاهمنامه شامل تمدید آتشبس، توقف درگیریها، بازگشایی تنگه هرمز و کاهش برخی تحریمها علیه ایران است. رابینوویتز مینویسد که در چارچوب این تفاهم، آمریکا با صدور معافیتهای تحریمی امکان ازسرگیری صادرات نفت ایران را فراهم میکند و بخشی از داراییهای مسدودشده تهران نیز آزاد خواهد شد. در مقابل، ایران متعهد میشود درباره ذخایر اورانیوم با غنای ۶۰ درصدی خود اقداماتی انجام دهد.اما او مدعی است که مشکل اصلی آن است که این تفاهمنامه تقریباً هیچ محدودیتی بر برنامه موشکی ایران، ظرفیت غنیسازی، ذخایر گسترده اورانیوم با غنای پایینتر و همچنین فعالیتهای منطقهای جمهوری اسلامی اعمال نمیکند. مسائلی که به اعتراف او، مسائل اصلی مدنظر اسرائیل هستند.برجام، بهرغم برخی نواقص، توافقی کارآمد بودرابینوویتز در بخش مهمی از مقاله خود به بررسی برجام میپردازد و در عین انتقاد از کاستیهای آن، استدلال میکند که خروج آمریکا از توافق در سال ۲۰۱۸ یک اشتباه راهبردی بود.او یادآور میشود که برجام دارای «بندهای غروب» بود؛ بندهایی که محدودیتهای مختلف برنامه هستهای ایران را به مرور زمان منقضی میکردند و در نهایت میتوانستند به گسترش ظرفیت غنیسازی تهران منجر شوند. همچنین به گفته او، توافق هستهای نتوانست ایران را وادار به ارائه توضیح کامل درباره ابعاد نظامی احتمالی فعالیتهای هستهای گذشته خود کند.با این حال، نویسنده تأکید میکند که برجام دستکم توانسته بود برای حدود ۱۵ سال محدودیتهای معناداری بر برنامه هستهای ایران تحمیل کند. این توافق ذخایر اورانیوم غنیشده ایران را به شدت محدود کرده بود، فعالیت تأسیسات فردو را کاهش داد و زمان گریز هستهای ایران را از چند ماه به حدود یک سال افزایش داده بود.
بخشی از جامعه امنیتی اسرائیل با خروج ترامپ از برجام مخالف بودیکی از نکات مهم مقاله، اشاره به مخالفت گسترده بخشی از جامعه امنیتی اسرائیل با خروج ترامپ از برجام است. رابینوویتز مینویسد برخلاف تصویری که معمولاً در رسانهها ارائه میشود، بسیاری از مقامات ارشد سابق اسرائیل از جمله تامیر پاردو، رئیس پیشین موساد، گادی آیزنکوت، رئیس سابق ستاد ارتش اسرائیل و الی لویت، مشاور پیشین امنیت ملی این رژیم، خروج از توافق را یک اشتباه بزرگ راهبردی توصیف کردهاند.به گفته این مقامهای سابق، برجام برای اسرائیل زمان ارزشمندی فراهم کرده بود تا خود را برای مواجهه با تهدیدهای آینده آماده کند. اما خروج از توافق بدون ارائه یک راهبرد جایگزین مؤثر، باعث شد ایران با سرعت بیشتری به آستانه هستهای نزدیک شود.ایران فشار حداکثری ترامپ را خنثی کرد رابینوویتز معتقد است سیاست «فشار حداکثری» دولت ترامپ نتوانست به توافقی بهتر منجر شود. به نوشته او، پس از خروج واشنگتن از برجام، ایران نهتنها برنامه هستهای خود را توسعه داد، بلکه نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی را نیز محدودتر کرد.به باور نویسنده، تهران در سالهای بعد توانست نفوذ منطقهای خود را حفظ کند و همزمان روابط راهبردی خود با روسیه و چین را گسترش دهد. از دید او، اسرائیل نیز ناچار شد منابع اطلاعاتی، نظامی و مالی بیشتری را برای مقابله با ایران اختصاص دهد.او حتی به برخی ارزیابیهای اسرائیلی اشاره میکند که معتقدند تمرکز بیش از حد بر تهدید ایران باعث شد تهدیدهای دیگری مانند حماس کمتر مورد توجه قرار گیرد؛ موضوعی که در نهایت در حملات هفتم اکتبر نیز بازتاب یافت.
«ترامپ خودش خواهان حمله به ایران بود»این کارشناس صهیونیست، برای ترویج روایت کذب «اختلاف میان ترامپ و نتانیاهو»، ادعای قابل توجهی را مطرح میکند. رابینوویتز در همین مقاله، مدعی میشود روایت رایج مبنی بر اینکه بنیامین نتانیاهو معمار اصلی سیاست ضدایرانی ترامپ بوده است را به چالش میکشد و تأکید میکند که ترامپ از چند دهه پیش از ورود به کاخ سفید مواضع بسیار تندی علیه جمهوری اسلامی داشته و مخالفت او با برجام عمدتاً ریشه در دیدگاههای شخصیاش داشته است؛ او از ارتباط عمیق خانواده ترامپ با چهرههای شناخته شده صهیونیست ازجمله خانواده ادلسون چیزی نمیگوید.او سپس مدعی میشود که شواهد متعدد نشان میدهد که ترامپ در مقاطع مختلف حاضر نشده از همه خواستههای نتانیاهو پیروی کند؛ از جمله در سال ۲۰۲۰ که پیشنهاد نخستوزیر اسرائیل برای حمله نظامی به ایران را رد کرد. توافق مطلوب کنونی از نگاه اسرائیلیهارابینوویتز با استناد به دیدگاههای برخی کارشناسان صهیونیست از جمله مارک دوبوویتز، مدیر بنیاد دفاع از دموکراسی، توضیح میدهد که از نگاه طیفی از نخبگان امنیتی آمریکا و اسرائیل، یک توافق مطلوب باید بسیار فراتر از برجام باشد.چنین توافقی باید شامل برچیدن کامل ظرفیت غنیسازی ایران، نابودی همه ذخایر اورانیوم غنیشده، محدودیت بر تولید سانتریفیوژها، کنترل برنامه موشکی و پهپادی و همچنین اعمال بازرسیهای بسیار گسترده آژانس باشد.
با این حال، او تصریح میکند که هیچ نشانهای وجود ندارد که ایران حاضر به پذیرش چنین شرایطی باشد یا دولت ترامپ آمادگی پرداخت هزینههای لازم برای تحمیل آن را داشته باشد. به عبارت دیگر، او تصدیق میکند که ایران به هیچ وجه چنین شرایطی را نمیپذیرد و هیچ بازیگری در دنیا وجود ندارد که بتواند چنین خواستههایی را بر ایران فعلی تحمیل کند.نگرانی صهیونیستها از توافقی که بحران را به تعویق میاندازددر جمعبندی، رابینوویتز هشدار میدهد که توافق در حال شکلگیری، بیش از آنکه راهحلی پایدار برای مسئله هستهای ایران باشد، صرفاً ابزاری برای مدیریت موقت بحرانی است که ترامپ خود را در آن گرفتار کرد.به اعتقاد او، حتی اگر ایران بخشی از ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی خود را کنار بگذارد، حفظ زیرساختهای غنیسازی و ذخایر گسترده اورانیوم با غنای پایینتر میتواند امکان بازسازی سریع برنامه هستهای را فراهم کند.این پژوهشگر در نهایت نتیجه میگیرد که پس از دو جنگ گسترده و سالها فشار اقتصادی، نه آمریکا و نه اسرائیل نتوانستهاند راهحلی قطعی برای پرونده هستهای ایران پیدا کنند. از نگاه او، پرسش اصلی دیگر این نیست که آیا ترامپ میتواند به یک توافق خوب با ایران دست یابد یا نه، بلکه این است که آیا او خواهد توانست از تبدیل یک توافق ناقص به سرچشمه بحران بعدی جلوگیری کند. با دنبال کردن صفحه تحلیل بینالملل، از بهروزترین تحلیلها در حوزه سیاست خارجی و روابط بینالملل، با خبر شوید. 13:39 - 31 خرداد 1405