حاشیه شهر مشهد؛ بینش‌ها و چالش‌ها

وقتی صحبت از حاشیه شهر می‌شود، واژه "مهاجرت" به قرین آن در ذهن‌ها نقش می‌بندد. تصور کنید افرادی به امید زندگی بهتر، از روستا یا دیارشان "هجرت" می‌کنند.
به گزارش خبرگزاری فارس از مشهد، وقتی صحبت از حاشیه شهر می‌شود، واژه "مهاجرت"  به قرین آن در ذهن‌ها نقش می‌بندد. تصور کنید افرادی به امید زندگی بهتر، از روستا یا دیارشان "هجرت" می‌کنند. هجرت، یقینا مساوی با سختی و آغاز مشکلات پیش‌بینی نشده است، لیکن چگونه می‌توان با برنامه‌ریزی‌ها و پیش‌بینی‌ها، تلخی و سختی این هجران را کم کرد؟  مشهد در رتبه نخست رشد حاشیه‌نشینی کشور قرار دارد و این افزایش نرخ رشد حاشیه‌نشینی در مشهد، می‌تواند زمینه آسیب‌های اجتماعی زیادی را در صورت فراهم نکردن زیرساخت‌های لازم فراهم کند. شاید اولین اولویتی که در ذهن مسؤولین برای حل مشکلات اجتماعی حاشیه شهر شکل بگیرد، برطرف کردن مشکلات اقتصادی مردم باشد . ولی یک سوال اساسی وجود دارد: چقدر ما رفع نیازهای اقتصادی را معلول نیازهای فرهنگی مردم می‌دانیم؟ چقدر ما اصلاح الگوی مصرف و فرهنگ‌سازی روزی حلال و پرداختن به مهارت‌های کارآفرینی را زمینه‌های شکوفایی یک اقتصاد درون‌زا می‌بینیم؟ آیا موضوعات فرهنگی، نیاز به آموزش ندارد؟ بهترین وسیله آموزش که عمومی و کم‌هزینه باشد، کدام است؟ جایگاه کتاب و کتابخوانی در اینجا چقدر است؟ بعضی افراد می‌گویند که کتاب، بسیار پرهزینه است و قیمت بالای آن، آن را اختصاصی طبقات متمکن می‌کند.
سوال این است که نقش کتابخانه‌های عمومی و توسعه آن در توسعه فرهنگی جوامع، کجاست؟ آیا وقتی فردی با پرداخت هزینه 5 هزارتومان می‌تواند دارای یک کتابخانه 30 هزار نسخه‌ای به مدت یک سال شود، این اختصاصی یک طبقه خاص است یا دقیقا در راستای عدالت فرهنگی معنا می‌شود؟ یقینا حاشیه شهر به دلیل ضرورت‌ها و آسیب‌هایی که در آن تعریف می‌شود و همچنین برای تحقق عدالت فرهنگی، باید در صدر برنامه‌ریزی‌های توسعه و تاسیس کتابخانه‌های عمومی قرار گیرد آمارها نیز بیان‌کننده همین نیاز و عطش است. لازم می‌دانم بعضی از آمارها را به اختصار بیان کنم: ما در حاشیه شهر مشهد فقط سه کتابخانه داریم ولی هر سه آنها، جزء پرامانت‌ترین کتابخانه‌های مشهد و بلکه کشور است. جالب توجه است کتابخانه خواجه عبدالله انصاری و کتابخانه دکتر حری، بارها جزء 10 کتابخانه پرامانت کشوری شده‌اند و این موضوع در سامانه رصد کشوری نهاد کتابخانه‌ها، قابل مشاهده است. شور و حال مراجعه کودکان به همراه والدینشان به این کتابخانه‌ها، مایه مباهات است به‌طوریکه در جشنواره کتابخوانی رضوی (که تا بیستم تیرماه این جشنواره ادامه دارد و علاقه‌مندان می‌توانند با مراجعه به پرتال نهاد کتابخانه‌ها، کتاب‌ها را دانلود و در مسابقه شرکت کنند) در مرحله اول پایش استانی، کتابخانه خواجه عبدالله انصاری (در منطقه گلشهر) با بالاترین شرکت‌کننده، مقام نخست استانی را کسب کرده که بیشترین آنها، کودکان خردسال هستند.
ما در این کتابخانه‌ها، بخش‌های ویژه کودک تعریف کردیم و با تهیه وسایل کمک آموزشی و کتاب‌های به روز، قسمتی از نیازهای این قشر را تامین کرده‌ایم فضایی بسیار با نشاط که خاطرات خوبی را در خاطره کودک و والدینشان رقم می‌زند. ولی تعداد این کتابخانه‌ها، به هیچ وجه متناسب با تراکم جمعیتی این مناطق و نیاز مردم نیست، بنابراین امید است متناسب با نیازها و عطش فرهنگی مردم شریف این نواحی، تعداد کتابخانه‌ها نیز افزایش یافته تا رشد متوازن فرهنگی در کنار اقتصادی شکل گیرد. یقینا برنامه‌ریزی برای اختصاص زمین به کتابخانه‌های عمومی در کنار دیگر محیط‌های فرهنگی و ورزشی، می‌تواند در تحقق این مهم بسیار نقش ایفا کند. به امید روزی که دسترسی مردم عزیزمان به کتاب و کتابخانه، حداقل به اندازه دیگر کالاها باشد. معاون اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی.
هادی حافظی
03:08 - 8 تیر 1396

1 بازنشر
6 بازدید




1 پاسخ