کارستان حزبالله؛ پیشفرضهای اسرائیل درهم پیچید
پس از موج حملات هوایی و ترور فرماندهان حزبالله، اولین پاسخ بزرگ موشکی نشان داد که ساختار نظامی و لجستیکی این جنبش هنوز بهطور کامل فعال است و توان پاسخگویی دارد.
گروه بینالملل خبرگزاری فارس، عملیات «العصف المأکول» حزبالله صرفاً یک پاسخ موشکی به حملات هوایی اسرائیل علیه جنوب لبنان و ضاحیه جنوبی بیروت نبود؛ بلکه بهعنوان رویدادی نظامی ـ سیاسی، بسیاری از برآوردهایی را که از آغاز این رویارویی شکل گرفته بود دگرگون کرد. نخستین موج شلیک که بیش از صد موشک را بهسوی شمال فلسطین اشغالی روانه کرد، نهتنها بزرگترین حمله از زمان آغاز جنگ اخیر بود، بلکه پیامی روشن در خود داشت: روایت اسرائیل درباره نابودی تواناییهای حزبالله در برابر واقعیتهای میدان نبرد دوام نیاورده است.آزمون میداناز آغاز تشدید تنشها، نهاد نظامی اسرائیل تلاش کرد این تصور را تثبیت کند که حملات هوایی گسترده و ترور شماری از فرماندهان برجسته حزبالله، ساختار نظامی این جنبش را تا حد زیادی تضعیف کرده است. اما تحولات میدانی روزهای اخیر تصویری کاملاً متفاوت نشان داد.شلیک این تعداد زیاد موشک در یک موج واحد نشان داد که سامانه فرماندهی و کنترل حزبالله همچنان بهطور مؤثر فعال است و ساختار لجستیکی که عملیات موشکی را مدیریت میکند، کاملا پابرجاست.اهمیت این حمله تنها به تعداد موشکها محدود نمیشود، بلکه به نوع اهدافی نیز مربوط است که مورد اصابت قرار گرفتند. این اهداف شامل پایگاههای نظامی و مراکز راهبردی همچون پایگاه دریایی حیفا و مقر فرماندهی منطقه شمالی ارتش اسرائیل و نیز تأسیسات صنعتی ـ نظامی در اطراف این شهر بودند.
در همین چارچوب، حملات موشکی تنها به مواضع جبهه شمالی محدود نماند، بلکه به پایگاههای حساس نظامی در عمق اسرائیل نیز گسترش یافت.نیروهای مقاومت پایگاه «بیت لید» را هدف قرار دادند؛ پایگاهی نظامی که اردوگاههای آموزشی اصلی تیپ ناحال و تیپ چتربازان در آن قرار دارد و با مجموعهای از موشکهای پیشرفته مورد حمله قرار گرفت. همچنین پایگاه «گلیلوت» نیز هدف قرار گرفت که مقر واحد اطلاعات نظامی ۸۲۰۰ در آن قرار دارد؛ مرکزی که در حومه تلآویو و حدود ۱۱۰ کیلومتری مرز لبنان واقع شده است.هدف قرار گرفتن این پایگاهها حامل پیام نظامی روشنی است: بانک اهداف مقاومت دیگر محدود به مواضع مرزی یا شهرکهای شمالی نیست، بلکه اکنون شامل مراکز نظامی و اطلاعاتی مهم در عمق اسرائیل نیز میشود. این امر همچنین نشان میدهد که توان موشکی لازم برای رسیدن به فواصل نسبتاً دور وجود دارد؛ موضوعی که بیانگر انتقال تدریجی نبرد از فشار تاکتیکی در جبهه شمالی به مرحله تهدید عمق راهبردی است.از پاسخ تاکتیکی تا پیام راهبردیدر چارچوب گستردهتر نظامی، عملیات «العصف المأکول» را نمیتوان از روند نبردی که طی هفتههای گذشته در جبهه لبنان جریان دارد جدا دانست. این درگیری دیگر صرفاً تبادل محدود آتش در مرزها نیست، بلکه بهتدریج به جنگی فرسایشی و چندلایه تبدیل شده است که در آن درگیریهای زمینی محدود، حملات موشکی و عملیات پهپادی بهطور همزمان جریان دارد.
عملیات اخیر نشان میدهد که حزبالله رویکردی انعطافپذیر در نبرد اتخاذ کرده و از ترکیبی از ابزارهای نظامی استفاده میکند. در کنار موشکهای کوتاهبرد و میانبرد، این گروه بهطور فزایندهای از پهپادهای انتحاری بهره میگیرد و همزمان از موشکهای ضدزره برای هدف قرار دادن خودروهای نظامی اسرائیل که در مرز پیشروی میکنند استفاده میکند.این منظومه رزمی چندبعدی اساساً با هدف سردرگم کردن سامانههای پدافند هوایی اسرائیل و فرسوده کردن آنها از طریق اشباع با تعداد زیادی هدف در یک زمان طراحی شده است.غافلگیری عملیات… شکافهای اطلاعاتییکی از مهمترین نشانههایی که موج بزرگ موشکی آشکار کرد، شکافهایی است که در سامانه اطلاعاتی اسرائیل نمایان شد. شلیک بیش از صد موشک در یک لحظه به این معناست که سکوهای پرتاب و زیرساختهای مرتبط با آن بهطور کامل در برابر سامانههای رصد و شناسایی اسرائیل که بهطور دائمی فضای زمینی و هوایی لبنان را زیر نظر دارند، شناسایی نشده بودند.این موضوع پرسشهای جدی در داخل نهاد نظامی اسرائیل درباره میزان دقت برآوردهایی که عملیات هوایی هفتههای گذشته بر اساس آن انجام شده است، ایجاد کرده است.دستگاه اطلاعاتی که گمان میرفت توانسته بیشتر مواضع حزبالله را شناسایی کند، اکنون در جلوگیری از شلیک موجهای موشکی گسترده ناتوان به نظر میرسد؛ مسئلهای که نگرانیها درباره توانایی حزبالله برای تکرار چنین حملاتی در هر زمان را افزایش داده است.
در همین زمینه، تحولات میدانی همزمان با حملات موشکی از سطح قابل توجهی از سردرگمی در جبهه داخلی اسرائیل حکایت دارد. رسانههای اسرائیلی گزارش دادند که این حمله با هماهنگی همزمان در میدان انجام شده است؛ بهگونهای که شلیک موشکها از لبنان به مناطق شمالی همزمان با پرتاب موشکهای بالستیک ایرانی به سمت مناطق مرکزی و جنوبی صورت گرفته است.این گزارشها همچنین از اصابت مستقیم موشکها در حیفا و منطقه زخرون یعقوب، زخمی شدن یک نفر در هرتزلیا و وقوع آتشسوزیهایی در تلآویو خبر دادند.رسانههای عبری همچنین از بروز اختلال فنی در سامانه هشدار سخن گفتند که باعث فعال شدن آن در مناطقی شد که هدف حمله نبودند و این مسئله موجب ایجاد هرجومرج و وحشت میان شهرکنشینان شد. تیمهای امدادی نیز از ثبت چندین مصدوم در اثر ازدحام هنگام رفتن به پناهگاهها خبر دادند؛ صحنهای که نشاندهنده میزان آشفتگی در سامانه دفاع مدنی و افزایش پرسشها در داخل ارتش اسرائیل درباره توان سامانههای دفاعی و اطلاعاتی برای مقابله با حملات مرکب و همزمان است.شکلگیری جنگ فرسایشیبا توجه به این تحولات، به نظر میرسد درگیری بهسمت الگوی جنگی فرسایشی و طولانی حرکت میکند. اسرائیل با وجود برتری هوایی و فناوری پیشرفته، تاکنون نتوانسته است شکاف تعیینکنندهای در ساختار دفاعی که حزبالله در طول جبهه جنوبی ایجاد کرده به وجود آورد. در مقابل، حزبالله همچنان دامنه فشار را با هدف قرار دادن پایگاههای نظامی و مراکز پشتیبانی لجستیکی در شمال فلسطین اشغالی گسترش میدهد.
به نظر میرسد چالش اصلی اسرائیل نه خود حمله موشکی، بلکه امکان تکرار آن با شدتی بیشتر است. معادلهای که حزبالله در پی تثبیت آن است، تبدیل جبهه شمالی به منطقهای برای اعمال فشار دائمی بر ارتش اسرائیل و شهرکهای نزدیک مرز است؛ امری که ممکن است تلآویو را ناچار کند بخش قابل توجهی از توان دفاعی و نظامی خود را به این جبهه منتقل کند.در مجموع، عملیات «العصف المأکول» نشان داد که جنگ در جبهه لبنان هنوز به مرحله تعیین تکلیف نرسیده و توازن درگیری همچنان بر روی سناریوهای گوناگون باز است. اسرائیل که بر تضعیف حزبالله از طریق حملات هوایی و ترورها حساب کرده بود، اکنون با حریفی روبهرو است که هنوز توان ابتکار عمل و اجرای عملیات گسترده را در اختیار دارد.در حالی که تلآویو تلاش میکند با افزایش حملات هوایی فشار نظامی بر لبنان را تشدید کند، به نظر میرسد حزبالله نیز در پی تثبیت معادلهای متفاوت است؛ معادلهای مبتنی بر جنگ فرسایشی طولانی و گسترش دامنه پاسخها. در چنین شرایط پیچیدهای، جبهه لبنان ممکن است به یکی از حساسترین میدانهای درگیری در منطقه تبدیل شود؛ جایی که صرف برتری نظامی برای تعیین سرنوشت نبرد کافی نیست و محاسبات میدانی با توازنهای گستردهتر منطقهای درهم تنیده شده است.#حزبالله#مقاومت#جنگ#اسرائیل 21:22 - 22 اسفند 1404