زغال اخته؛ ناشناخته‌ای که فواید بسیاری دارد
متخصص تغذیه و رژیم درمانی استان قزوین گفت: زغال اخته میوه خوشمزه اما ناشناخته‌ای است که فواید بسیاری دارد.
به گزارش خبرگزاری فارس از قزوین، زغال اخته، درختچه بلند یا درخت کوچک برگ‌ریز از خانوادهٔ گیاهان گلدار دولپه‌ای و تیرهٔ زغال‌اخته‌ایان است که درخت آن در ایران به بلندی هشت متر و قطر ۱۵ تا ۱۹ سانتی‌متر می‌رسد. این گیاه بومی غرب آسیا تا جنوب اروپا (ایران، آذربایجان، ارمنستان، آسیای جنوب غربی و اروپای جنوبی) است. میوهٔ آن نیز زغال‌اخته یا زغال نامیده می‌شود. گل‌های زغال‌اخته کوچک، زردرنگ و زودرس هستند و در پایان زمستان بر درخت پدیدار می‌شوند. نام علمی آن Cornus mas می باشد و به دلیل اینکه میوه خام آن حاوی اسید بالایی است، خوردن خام آن توصیه نمی‌شود. پوست تنه این درخت قهوه‌ای است و برگ‌هایش تخم‌مرغی شکل با انتهایی نوک‌دار و پشت‌برگ کمرنگ است. هر برگ سه تا پنج رگبرگ دارد. در استان قزوین هم میوه زغال اخته معروف و زبانزد است و جشن‌های مختلفی هم برای این میوه در روستاهای استان برگزار می‌شود که می‌توان به جشنواره زغال اخته در روستای هیر رودبار شهرستان واقع در 65 کیلومتری قزوین اشاره کرد. با توجه به برداشت زغال اخته، در خصوص اهمیت این میوه و فواید گیاهی و درمانی آن با دکتر مصطفی نوروزی متخصص تغذیه و رژیم درمانی استان قزوین گفت‌وگویی ترتیب دادیم که از نظر می‌گذرد. فارس: زغال اخته شامل چه ترکیبات است و ارزش غذایی آن چیست؟ میوه نرسیده آن به علت داشتن اسید زیاد، بسیار ترش است اما میوه رسیده آن به رنگ قرمز روشن و خوش مزه و شیرین است. این میوه در تابستان، عرضه می‌شود و مصرف آن معمولاً به صورت تازه صورت می‌گیرد.
اما زغال اخته به صورت خشک، مربا، کنسرو، ترشی، آب میوه، سس، نکتار، ژله، مارمالاد، سرکه، لواشک و قرص‌های آنتی اکسیدان نیز مورد استفاده قرار می گیرد این میوه حاوی مقادیر زیادی آهن ، کلسیم ، اسید فولیک ، ویتامین های E , B1 , B2 , C و فلاوونوئیدها است. آنتوسیانین موجود در زغال اخته رنگدانه ای از گروه فلاونوئیدها است که عامل رنگ قرمز در گوجه فرنگی و دیگر میوه‌ها است. میوه های خانواده گیلاس (cherry) و زغال اخته (cornelian Cherry) حاوی مقادیر بالای آنتوسیانین هستند. حدود هفده ترکیب ضد اکسیدان از خانواده گیلاس استخراج شده است که ویتامین E,C و ملاتونین نیز جزء آنها هستند. قرص های آنتی اکسیدان در برخی کشورهای اروپایی به نام قرص های یکی در روز (one a day) معروف هستند و بدون تجویز پزشک نیز خریدشان برای عموم آزاد است. فارس: فواید درمانی زغال اخته چیست؟ توضیح دهید. میوه،برگ ،پوست و ریشه درخت از قسمت‌هایی از این گیاه هستند که در تغذیه درمانی استفاده می‌شود. مقدار فروکتوز و گلوگز زغال اخته کم است و مصرف آن برای افراد چاق و بیماران دیابتی مشکلی به وجود نمی‌آورد. جوشانده برگ آن با گل توت فرنگی برای درمان دیابت مرض قند) مؤثر است. زغال اخته دارای تانن و اسیدهای آلی، آنتوسیانین‌ها (گروهی از فلاونوئیدها) به ویژه از خانواده فلاون و ایزوفلاون، کاروتنوئیدها، آنتی اکسیدان ملاتونین ( که به صورت قرص آنتی اکسیدان حاصل از فرآورده‌های طبیعی به بازار عرضه می‌شود)، است.
فارس: آنتی‌اکسیدان چه نقشی برای بدن ایفا می‌کند؟ آنتی اکسیدان‌ها مقاومت بدن در برابر بیماری‌های غیرواگیر که از رادیکال آزاد تولید می‌شود را بالا می‌برند و به پیشگیری از صدمه به سلول‌ها و بافت‌های بدن در مقابل این رادیکال‌های آزاد کمک می‌کنند رادیکال‌های آزاد، داخل بدن تولید می‌شوند و یا از طریق عوامل محیطی وارد بدن می‌شوند. رادیکال آزاد اتمی با یک کمبود الکترون در آخرین مدار خود است و می‌تواند به بافت‌های بدن آسیب برساند و بیماری‌هایی چون بیماری قلبی ، سرطان ، دیابت ، تصلب شرایین، آب مروارید ، آرتروز و آرتریت را به وجود آورد. آنتی اکسیدان‌هایی چون فلاونوئیدها، ویتامین E , C ، ملاتونین، آنتوسیانین ها با دادن یک الکترون، باعث خنثی شدن رادیکال های آزاد بدن می شوند، در نتیجه از این بیماری‌ها جلوگیری می کند. *زغال اخته خواب انسان را عمیق می‌کند فارس: زغال اخته چه فواید دیگری برای انسان دارد؟ هورمون ملاتونین موجود در زغال اخته، خواب انسان را راحت و عمیق می‌کند. این عمل به طور طبیعی و روزمره انجام می‌شود. این هورمون مسئولیت تنظیم ریتم 24 ساعته ، روز و شب بدن را به عهده دارد. زغال اخته حاوی مقادیر زیادی ملاتونین است. فارس: پوست زغال اخته هم مفید است؟ بله. پوست زغال اخته تب‌بر است و در رفع اسهال مؤثر است. حتی میوه آن نیز اثر قابض دارد ، از این رو خوردن آن در رفع اسهال و ورم معده مؤثر است.
البته برای درمان اسهال بهتر است یک قاشق سوپخوری زغال اخته را با یک فنجان آب سرد مخلوط کرده و آن را به مدت پنج دقیقه بجوشانید و پس از 15 دقیقه دم کشیدن آن را صاف کرده و هر روز دو تا 6 فنجان بنوشید فارس: جوشانده زغال اخته هم برای بدن انسان تاثیر دارد؟ تحقیق محققی به نام دکتر Leclerc,h نشان داده است که جوشانده پوست زغال اخته در درمان بیماری مالاریا مؤثر است. جوشانده 60 گرم پوست درخت زغال اخته در یک لیتر آب اثر تب بر و ضد مالاریا دارد. جوشانده فوق را باید به تدریج صبح و ظهر و شب به میزان یک یا دو استکان با کمی قند میل نمود. زغال اخته به عنوان ضد اتصال چند نوع باکتری در ادرار و مدفوع شناخته شده است؛ به عبارت دیگر زغال اخته به خروج باکتری‌ها از بدن کمک می‌کند. باکتری اشرشیاکلی عامل 85 درصد عفونت‌های مجاری ادراری است. یکی از متداو‌ل‌ترین عفونت‌ها، التهاب مثانه است که به ویژه در خانم‌ها شایع است. به نظر می‌رسد اسید بنزوئیک موجود در زغال اخته در ایجاد خواص درمانی و پیشگیری نقش داشته باشد؛ هر چند تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که این اثر احتمالاً به دلیل وجود پلیمری در زغال اخته است که ماهیت آن هنوز شناخته نشده است. این ملکول ناشناخته از اتصال اشرشیا کلی، به دیواره مثانه و مجاری ادراری جلوگیری می‌کند و به این ترتیب، از رشد و تکثیر باکتری و ایجاد عفونت، جلوگیری می کند.
لازم به ذکر است که زغال اخته نمی‌تواند جایگزین آنتی‌بیوتیک شود اما استفاده از این میوه و آب آن می‌تواند اثر داروهای مورد استفاده در این شرایط را تقویت کند همچنین دریافت منظم آب زغال اخته برای اسیدی کردن ادرار در افراد مبتلا به ادرار بدبو و سنگ های ادراری مؤثر است. اگر سنگ کلیه از جنس کلسیمی باشد ، آب زغال اخته در رفع آن اثر چشمگیری دارد. *زغال اخته ضدعطش است فارس: آیا شربت زغال اخته ضد عطش است؟ شربت زغال اخته ضد عطش است. خصوصاً در تابستان برای جلوگیری از گرمازدگی نوشیدن شربت آن بسیار مؤثر است. زغال اخته در بند آمدن خون مؤثر است.بنابراین خوردن میوه خام و سایر فرآورده‌های آن برای بیماران توصیه می‌شود. در این رابطه ابوعلی سینا دانشمند و پزشک مشهور اسلام، آب زغال اخته را برای شستشوی زخم‌های جلدی و گرد ریشه آن را برای التیام زخم‌ها به کار می‌برد. نظریه‌ای وجود دارد که زغال اخته برای درمان شب ادراری بچه ها هم مفید است. به دین منظور 30 گرم برگ آن را در یک لیتر آب بریزید و آن را به قدری بجوشانید تا یک سوم آن بخار شود و پس از صاف کردن آن را با شکر شیرین کنید و قبل از خواب یک فنجان به کودک بدهید. فارس: چرا میوه زغال اخته در ایران ناشناخته است؟ این میوه و فواید زیاد آن در ایران ناشناخته مانده است بدین دلیل که این میوه به صورت بسته‌بندی غیربهداشتی، فله‌ای و عمدتاً توسط دست‌فروشان دوره گرد عرضه می‌شود.
متخصصان صنایع غذایی در مورد صنایع تبدیلی این میوه مثل خشک کردن، مربا، شربت، ژله، مارمالاد و غیره تحقیقات انجام نداده‌اند متخصصان علم تغذیه در مورد تأثیر زغال اخته بر سلامتی بدن تحقیقات زیادی انجام نداده‌اند. متخصصان داروساز در مورد تولید داروهای ضد اکسیدان و ضدالتهابی و غیره این میوه بررسی‌های لازم را به عمل نیاورده‌اند. به گزارش فارس، با توجه به توضیحات دکتر نوروزی باید گفت که میوه زغال اخته در رفع تشنگی، بند آمدن خون،التیام دردها، رفع تب و اسهال و درمان دیابت نقش بسزایی ایفا می‌کند، پس توصیه می‌شود خوردن این میوه خوشمزه را از دست ندهیم. انتهای پیام/77006/.
18:31 - 21 سپتامبر 2018
1 بازنشر
69 بازدید
1 پاسخ