مردم، رئیسجمهورها و پارلمانها
خبرگزاری فارس: امروزه در کشورهای دنیا ساز و کارهای مختلفی برای تعیین رئیس دولت وجود دارد که نظامهای پارلمانی و نیمه ریاستی بخش عمدهای از آنها را تشکیل میدهند. آنچه که در این گزارش میخوانید، معرفی روشهای متفاوت انتخاب رئیس جمهور و نخست وزیر در 5 کشور دنیاست.
به گزارش خبرگزاری فارس، امروزه در دنیا ساز و کارهای مختلفی برای نحوه انتخاب رؤسای جمهور مورد استفاده قرار میگیرد.در این بین سه سازوکار نظامهای ریاستی، نظامهای پارلمانی و نظامهای نیمه ریاستی از فراگیری بیشتری برخوردارند.آنچه که در ادامه خواهید خواند معرفی روش انتخاب رئیس جمهور در کشورهای چین، هندوستان، آمریکا، ترکیه و آلمان است که برای اطلاع بیشتر افکار عمومی از نحوه انتخابات در این کشورها ارائه شده است. 1_ هندوستانبر اساس اصل هفتاد و نه قانون اساسی هند، پارلمان در هند شامل رییس جمهوری، مجلس مردم (لوک سبها) و مجلس علیا (راجیا سبها) است. رییس جمهور هند پس از معرفی نامزدها از سوی احزاب و یا ائتلافی از احزاب؛ از طریق "کالج انتخاباتی" شامل اعضای انتخابی دو مجلس کشور و اعضای انتخابی مجلس ایالتی و دو فرمانداری دهلی و پاندیچری، انتخاب میشود.بر اساس اصل پنجاه و پنج قانون اساسی هند، در انتخاب رئیس جمهور، بر اساس فرمول خاصی که در قانون بدان اشاره شده، آرای رای دهندگان ارزیابی میشود.رییس جمهوری هند میتواند برای بار دوم نیز به این سمت انتخاب شود. هر دوره کامل ریاست جمهوری پنج سال است. هرگونه مشکلی در خصوص انتخاب رییس جمهوری هند از طریق دادگاه عالی هند شنیده و حل و فصل خواهد شد.همچنین رییس جمهور هند، ریاست اجرایی کشور را برعهده ندارد و این مهم بر عهده نخست وزیر است.
*نخست وزیر در نظام پارلمانی هند از طریق انتخابات سراسری و از طریق انتخاب نمایندگان مردم در مجلس لوک سبها انتخاب میشود. اگرچه نخست وزیر میتواند عضو لوک سبها نباشد و از اعضای مجالس دیگر در کشور باشد. 2_ چیننظام حکومتی در چین به صورت نیمه ریاستی است.به این صورت که در آن رئیس جمهور و نخست وزیر هر دو در اداره امور روزانه کشور دخالت فعال دارند. تفاوت این نوع حکومت با جمهوری پارلمانی در این است که شخص اول کشور مستقیما توسط مردم انتخاب میشود و سمتش صرفا تشریفاتی نیست. تفاوت این نوع حکومت با نظام ریاستی هم در این است که دولت اسماً توسط رئیس جمهوری پیشنهاد میشود اما تنها به پارلمان پاسخگو است و پارلمان میتواند آن را وادار به استعفا کند.رئیس جمهور چین هماکنون در یک انتخابات مستقیم و با رأی مردم از سراسر چین برای یک دوره چهارساله انتخاب میشود. این در حالیستکه قبل از سال 1991 رئیس جمهور توسط مجلس ملی جمهوری خلق چین و برای مدت 6 سال انتخاب میشد. قانون اساسی در چین وضوحی در این زمینه ندارد که آیا قدرت اجرایی رئیس جمهور از نخست وزیر بیشتر است یا خیر؟ 3_ ترکیهانتخاب رییس جمهوری ترکیه توسط مجلس بزرگ ملی این کشور انجام میشود و فرآیند پیچیدهای دارد.رای گیری مجلس ملی برای انتخاب رئیس جمهور ترکیه، میتواند تا چهار مرحله نیز ادامه داشته باشد.رییس جمهور با رای دو سوم نمایندگان مجلس ترکیه و برای مدت پنج سال انتخاب میشود.
در صورتی که هیچیک از نامزدهای احراز سمت ریاست جمهوری نتواند در دو دور اول رای گیری به این حد نصاب دست یابد، دور سوم رای گیری نیز برگزار میشود و دارنده اکثریت مطلق آرا به ریاست جمهوری میرسد.در صورتی که حتی در این مرحله نیز هیچیک از نامزدها نتواند به اکثریت مطلق دست یابد، دور چهارم رای گیری برگزار میشود و نامزد دارای بیشترین تعداد آرا به عنوان رییس جمهور ترکیه اعلام میشود.رئیس جمهور ترکیه عالیترین مقام سیاسی کشور ترکیه است. البته با توجه به نظام پارلمانی در جمهوری ترکیه مقام ریاست جمهوری ترکیه بیشتر یک مقام تشریفاتی است، اما قانون اساسی ترکیه اختیاراتی همچون حق وتوی مصوبات پارلمان و انتصاب مقامهای دولتی از جمله قضات و رؤسای دانشگاهها را به او بخشیده است. او در عین حال فرمانده کل قوا نیز محسوب میشود. 4_ آلمانرئیس جمهور دولت فدرال آلمان توسط هیئت یک هزار نفره فدرال آلمان که برای همین منظور تشکیل شده است انتخاب میشود. این هیئت شامل تمامی اعضای بوندستاگ* به همراه چندین نفر از نمایندگان که توسط قوه مقننه شهرها انتخاب شدهاند، است. قانون اساسی آلمان، میگوید که گردهمایی بوندس تاگ هر چه زودتر باید تشکیل شده و نباید به ۳۰ روز قبل از انقضاء وقت رئیس جمهور فعلی برسد. هیئت فدرال توسط رئیس بوندستاگ تشکیل و اداره میشود.
هیئت فدرال آلمان، رئیس جمهور را با توجه به اکثریت آرا انتخاب میکند. اگر بعد از دو مرحله رأی گیری، هیچ یک از کاندیدها این سطح از حمایت را به دست نیاورد، در سومین و آخرین مرحله، کاندیدای مورد نظر با توجه به اکثریت آراء انتخاب میشود. ویکیپدیا در همین زمینه نوشته است که مؤلفین "قانون اساسی آلمان" انتخابات ریاست جمهوری غیر مستقیم را به این دلیل انتخاب کردند که اعتقاد داشتند این میتواند یک رئیس دولت را طوری به وجود بیاورد که در بسیاری موارد قابل قبول است و در عین حال جدا از هر نوع فشار مردمی و عمومی میباشد.*بوندس تاگ پارلمان مرکزی آلمان فدرال است. شمار نمایندگان بوندستاگ به دلیل قانون انتخاباتی آلمان متغیر و هماکنون۶۲۰ نفر است. دوره نمایندگی در بوندس تاگ اساسا چهار سال است. بوندستاگ قوه مقننه در سطح کل اتحادیه است. وظیفه تصویب قراردادهای بینالمللی و بودجهی عمومی کشور نیز بر عهده این مجلس مرکزی است. نظارت بر کار حکومت نیز بر عهدهٔ بوندستاگ است.5_ ایالات متحده آمریکارئیس جمهور آمریکا از طریق یک سیستم دو مرحلهای انتخابات از یک سو توسط مردم و از سوی دیگر توسط هیئتهای انتخابی و در ادامه الکترال کالج برای ۴ سال برگزیده میشود.نمایندگان کنگره نیز مستقلاً توسط مردم انتخاب میشوند. مردم هر ایالت در نظام انتخاباتی آمریکا به صورت جداگانه و مستقل از ایالتهای دیگر همزمان در روز انتخابات، نمایندگان کنگره سنا (هر ایالت 2 سناتور) و افرادی موسوم به الکترال کالج (کالج انتخاباتی) را انتخاب میکنند.
تعداد الکترال کالج هر ایالت برابر با تعداد نمایندگان آن ایالت در کنگرهٔ فدرال به اضافهٔ ۲ (که همان تعداد نماینده سنای هر ایالت در سنای فدرال است) میباشد. تعداد الکترال کالجها ۵۳۸ نفر است که برای کسب ریاست جمهوری باید ۲۷۰ الکترال کالج کسب شود.طبق یک سنت دیرینه در هر ایالت به صورت جداگانه بر اساس این که کدام نامزد ریاست جمهوری آرای بیشتری به دست آورده (صرف نظر از میزان اختلاف در تعداد آرای مردمی مربوط به هر ایالت) همهٔ الکترال کالجهای هر ایالت به نفع نامزدی که آرای مردمیاش در آن ایالت بیشتر است رای میدهند.الکترال کالج در حقیقت آخرین مرحله از روند انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده آمریکا محسوب میشود. انتخابات رئیس جمهور در ایالات متحده آمریکا در حقیقت به صورت دو مرحلهای انجام میشود. مردم در روز انتخابات، از یکسو بةطور مستقیم به نامزد ریاست جمهوری و معاون وی رای میدهند و از سوی دیگر اعضای هیئتهای انتخاباتی را برمیگزینند.در این فرآیند البته باید به نقش هیئتهای انتخاباتی نیز اشاره کرد. بهطور معمول در آمریکا، همواره نامزدی که در یک ایالت توسط مردم، حائز رأی بیشتری شده باشد، از سوی هیات انتخاباتی آن ایالت در الکترال کالج نیز عضو هستند برگزیده میشود.
مهمترین عامل در پیروزی و یا شکست یک نامزد، تعداد آرای مردمی او نیست، بلکه میزان کسب آرای هیئتهای انتخاباتی است که سرنوشت انتخابات را رقم میزند. هر نامزد ریاست جمهوری در آمریکا برای پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری از مجموع ۵۳۸ رای الکترال کالج به حداقل ۲۷۰ رای انتخاباتی نیاز دارد تا بتواند به کاخ سفید راه یابد. به همین دلیل ممکن است فردی با آرای هیئتهای انتخاباتی بیشتر و آرای مردمی کمتر به پیروزی دست یابد، در حالی که رقیب وی، رای مردمی بیشتری بدست آورده باشد. تاکنون چندین بار روسای جمهور منتخب بدون آنکه ۵۰ درصد آرای مردم را بدست آورده باشند، تنها با اتکا به کسب حداقل ۲۷۰ رای انتخاباتی الکترال کالج وارد کاخ سفید شدهاند. این دسته از روسای جمهور آمریکا را به عنوان روسای جمهور اقلیت نام گذاشتهاند.--------------------------------------------------تهیه شده در گروه سیاسی خبرگزاری فارس--------------------------------------------------انتهای پیام/
12:50 - 27 آبان 1390