آمريكا توان ضربه زدن به ايران را ندارد
خبرگزاري فارس: استاد دانشگاه شهيد بهشتي با تاكيد بر قصد آمريكا مبني بر ضربه زدن به منافع ايران گفت: به دليل محدوديتهاي موجود در قدرت آمريكا، نوع بازي جمهوري اسلامي ايران و ويژگيهاي سيستم جهاني ، آمريكا فعلاً توان ضربه زدن به ايران را ندارد، اما اگر اين محدوديتها از بين برود به ايران حمله خواهد كرد.
حسين پوراحمدي در يك گفتوگوي علمي در پژوهشكده مطالعات راهبردي در خصوص موقعيت منطقهاي و جهاني جمهوري اسلامي ايران بعد از جنگ عراق، با اشاره به سوابق روابط ايران و آمريكا گفت: به نظر ميرسد در روابط ايران و آمريكا تحول جدي رخ نداده و روابط دو كشور همان ادامه روند رفتار آمريكا عليه ايران بعد از انقلاب اسلامي ميباشد، منتهي ابزارها، فضا و ظرف روابط تغيير كرده كه بعد از قضيه 11 سپتامبر رنگ و لعاب نظامي به خود گرفته است و حوزه بازي براي ايران محدودتر شدهاست.
استاد دانشكده اقتصاد و علوم سياسي دانشگاه شهيد بهشتي در ارزيابي روابط ايران با كشورهاي همسايه و كشورهاي منطقه و در صحنه بينالملل تصريح كرد: با توجه به تغيير روابط آمريكا با كشورهاي اسلامي،ايران به دليل ويژگيهاي ايدئولوژيكي ميتواند از فرصتهاي لازم استفاده كند. يعني ميتواند از مفهوم جامعه و امت اسلامي و از پتانسيل اين مفهوم بهرهبرداري كند كه متاسفانه در صحنه روابط ديپلماسي خارجي ايران به آن توجه نشده است.
وي با بيان اينكه به نظر ميرسد كه براي ديپلماسي ايران فقط حوزه قدرت غرب مورد توجه است، خاطرنشان كرد: اين اشتباه است كه هرگونه ارزيابي ديپلماسي كاركرد ايران را بر اساس توجه به حوزه قدرت غرب سنجيده شود و از فرصتهاي منطقهاي و كشورهاي اسلامي استفاده نشود.
پوراحمدي با اشاره به خلاء روابط ايران در منطقه با كشورهايي مثل روسيه ، چين، مصر، و ... گفت: در حوزه بينالمللي هم بايد نهادها و سازمانهاي بينالمللي بيشتر مورد توجه قرار گيرند و از فرصتها استفاده شود.
استاد دانشگاه شهيد بهشتي «رهيافت اقتصاد سياسي بينالملل» را يك چارچوب مناسبي در تحليل اوضاع روابط ايران با كشورهاي همسايه،منطقه و بينالملل توصيف و يادآوري كرد: در اين رهيافت سيستم جهاني بعنوان يك كل فرض ميشود. اين سيستم داراي حاكميت فراملي است. يعني در وراي حاكميت كشورها ميباشد. هر كشور در اين سيستم به ميزان توليد سرمايه، بهرهبرداري از سرمايه و ايجاد بازارهاي اقتصاد سياسي ميتواند به اين حاكميت نزديك و يا دور شود. همچنين در اين سيستم بازي به حاصل جمع صفر ختم نميشود يعني يك طرف غالب و طرف ديگر مغلوب كامل فرض نميشود. بنابر اين اين ويژگيها به ما اجازه ميدهد كه با فراغ بال بيشتري به روابط بين ايران و كشورهاي ديگر بپردازيم.
وي افزود: ما بايد به اين نكته توجه كنيم كه قطعا" همه منافع براي آمريكا و همه ضرر براي ايران جمع نميشود. مهمترين ابزار كارآمد در اين سيستم، ابزار مذاكره است كه در صورت عدم دستيابي به آن، به ابزار زور، فشارهاي سياسي، نظامي و امنيتي بكار گرفته ميشود.
پوراحمدي با اشاره به حادثه 11 سپتامبر تصريح كرد: آمريكا به دليل برخي ناكاميها در دهه 80 و 90 در حوزه اقتصاد خارجي، حاكميت بينالمللي و سياسي و در حوزه روابط با كشورهاي در حال توسعه و جهان سوم، از اين رويداد استفاده كرد و آنچه را كه قبلا" از دست داده بود را بازيافت كرد. قبل از اين حادثه ابزار روابط و شاخص برتري قدرت اقتصادي بود. اما بعد از اين حادثه ابزار برتر در روابط خارجي ابزار نظامي_ امنيتي شد. بنابراين آمريكا بر خلاف حوزه اقتصادي در حوزه نظامي، و امنيتي همچنان برتري مطلق را نسبت به ديگر كشورها داراست.
استاد دانشگاه شهيد بهشتي افزود: وقتي شاخص اصلي در نظم نوين جهاني امنيتي و نظامي شد و آمريكا نيز در اين حوزه برتر بود نتيجه اين شد كه آمريكا به سمت برتري ظاهري در حوزه خارجي حركت كرد. فرآيند جهاني شدن بعنوان يك فرايند غالب در نظام جهان نيازمند قدرت اقتصادي و نوآوري فني و تكنولوژيك ميباشد كه در اين حوزه آمريكا بخش قابل توجهي از ميدان را به رقباي خود سپرده يعني يكي از قدرتمندترين كشورها در كنار ساير قدرتها شد.
وي گفت: وقتي اين سيستم بين روابط آمريكا و ديگر كشورها حاكم شد به آمريكا اجازه ميدهد از ابزارهاي برتر نظامي و امنيتي عليه هر قدرتي كه احساس ميكند براي وي مشكل ساز است، استفاده كند.
پور احمدي با اشاره به تصميم آمريكا مبني بر خدشه وارد كردن به هويت، مشروعيت و مقبوليت جمهوري اسلامي ايران خاطر نشان كرد: آمريكا سعي كرده كه كشورهايي كه با ايران روابط دوستي طولاني مدت دارند با نوعي ترديد و دو دلي در حوزههاي امنيتي، سياسي و اقتصادي به ايران نگاه كنند. قطعا عدم اعتمادي كه عليه جمهوري اسلامي ايجاد ميشود به توسعه روابط اقتصادي و سياسي هم لطمه ميزند. البته وضعيت بدبيني نسبت به ايران تداوم پيدا نميكند.
استاد دانشگاه شهيد بهشتي با اشاره به فعاليتهاي هستهاي جمهوري اسلامي ايران اظهار داشت: آمريكا فعاليتها گستردهاي عليه فعاليتهاي هستهاي ايران داشت اما به نظر ميرسد كه به بخش قابل توجهي از اهداف خود تاكنون دست نيافت.آمريكا ميخواست كه در اجلاس امروز وين قطعنامه شديدالحن عليه ايران صادر شود و رسما موضوع ايران به شوراي امنيت ارجاع گردد.اما با بيانيه كشورهاي غيرمتعهدها مبني بر مخالفت ارجاع پرونده هستهاي ايران به شوراي امنيت به نظر مي رسد در برخورد با ايران نوعي تلطيف صورت گرفته است. اين يك پيروزي جدي براي ايران نيست بلكه در تصميمگيري تاخير ايجاد ميكند و فرصتي براي چانهزني بيشتر، ميباشد.
وي با منفي دانستن صدور اخطاريه شديد اللحن عليه ايران و ارجاع موضوع ايران به شوراي امنيت گفت: تاكيد بر ادامه همكاري جمهوري اسلامي ايران با آژانس بينالمللي انرژي اتمي از مواردي است كه فكر ميكنم امروز و فردا در اجلاس وين به آن اشاره ميشود و به نوعي وضعيت را براي ايران شفاتر ميكند كه راهي جز امضاي آن ندارد.
پوراحمدي بااشاره به موضعگيري سولانا وزير خارجه اتحاديه اروپا مبني بر پيوستن ايران به پروتكل در اسرع وقت و عدم امتياز خواهي ايران، تصريح كرد: اين نشان دهنده آن است كه علي رغم انتظار برخي از ناظران و مسولين ديپلماسي ايران به نوعي اروپا مواضع خود را درحوزه نظامي ، امنيتي خصوصا در رابطه با ايران، به آمريكا نزديك كرده است و در واقع ديدگاه نزديكي به اروپا جهت مانور بيشتر در مقابل آمريكا يك ديدگاه سادهلوحانه بود.
وي با بيان اينكه ايران خواهان شفافيت در خصوص پروتكل است گفت: جمهوري اسلامي ايران خواهان اينست كه منظور از حدود و ثغور بازرسي در پروتكل مشخص شود. يعني ميزان اختيارات، زمان حضور بازرسان وحوزههاي بازرسي در يك كشور مشخص شود.همچنين بعد از انجام بازرسي وقتي كه نتايج بازرسي در ايران صلحآميز بودن را نشان داد آيا تضميني وجود دارد كه مخالفت و دشمني خارجي و آمريكاييها عليه ايران خاتمه يابد.
پوراحمدي با بيتوجه دانستن آمريكا به نتايج بازرسي در ايران، گفت: حوزه روابط جمهوري اسلامي و ايالات متحده و رفع اختلافات و مشكلات ضرورتا در حوزه نظامي و امنيتي حل نميشود. تا زماني كه جايگاه جمهوري اسلامي در نظام اقتصاد جهاني و رابطه آن با حاكميت جهاني سرمايهداري اصلاح نشود اختلافها وجود خواهند داشت و بهانهگيري آمريكا ادامه خواهد داشت.
وي درك واقعيتها و پويايي نظام جهاني را در چارچوب تصميمگيري در كشور مهم دانست و خاطر نشان كرد: هر چه فهم و درك ما از واقعيتهاي سيستم جهاني كمتر باشد تصميمگيري ما محدوتر خواهد شد. در يپلماسي ما فكر ميشود كه سيستم جهاني همچون دوران جنگ سرد بوده و متكي بر روابط سياسي است و ابزار اصلي قدرت همچنان ابزار نظامي است.
مجموعه توانمنديهاي اقتصادي، سياسي، فرهنگي و نظامي يك كشور، جايگاه آن كشور را در سيستم جهاني تعريف ميكند، بنابراين اگر ايران در حوزه روابط خارجي خود بر فعاليت سياسي توجه كند بخش قابل توجهي از قدرت را كنار خواهد گذاشت. يعني بسياري از ناكاميهاي خود را ميتواند در حوزه اقتصادي، سرمايهگذاري، تجارت و در حوزه روابط فرهنگي جبران كند.
پوراحمدي در خصوص فشارهاي آمريكا بر ايران با بيان اينكه آمريكا فقط خواهان تسليم شدن ايران است، تصريح كرد: ما ميتوانيم مراودات خود را با كشورها گسترش بدهيم بدون اينكه تسليم خواست آمريكا شويم. آمريكا يكي از تصميمگيرندگان در صحنه بينالمللي است ما بايد ضعفهاي خود را پر كنيم. اگر خود را در حوزههاي مختلف تقويت كنيم بسياري از مشكلات حل خواهد شد.
انتهاي پيام/
16:30 - 17 شهریور 1382