چهل حدیث از امام جواد سلام الله علیه
۱. نیازمندی مؤمن به سه خصلتقالَ الإمام محمد تقی الجواد(ع ) : الْمُؤمِنُ یَحْتاجُ إلی ثَلاثِ خِصال: تَوْفیق مِنَ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ وَواعِظ مِنْ نَفْسِهِ وَقَبُول مِمَّنْ یَنْصَحُهُ .امام جواد (ع): مؤمن در هر حال نیازمند به سه خصلت است: توفیق از طرف خداوند متعال واعظی از درون خود قبول و پذیرش نصیحت كسی كه او را نصیحت نماید. بحارالأنوار، ج ۷۲ ، ص ۶۵ ، ح ۳۲. ملاقات با دوستانقالَ الامام الجواد(ع ) : مُلاقاةُ الاْخوانِ نَشْرَةٌ، وَتَلْقیحٌ لِلْعَقْلِ وَإنْ كانَ نَزْراً قَلیلاً .امام جواد (ع): ملاقات و دیدار با دوستان و برادران، موجب صفای دل و نورانیّت آن می گردد و سبب شكوفایی عقل و درایت خواهد گشت، گرچه در مدّت زمانی كوتاه انجام پذیرد. امالی شیخ مفید، ص ۳۲۸ ، ح ۱۳۳. بافضیلت ترین عبادتقالَ الامام الجواد(ع ) : أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ الْإِخْلَاصُ .امام جواد (ع): با فضیلت ترین و ارزشمندترین عبادت ها آن است كه خالصانه باشد.بحارالأنوار، ج ۶۷ ، ص ۲۴۵ ، ح ۱۹۴. کیفیت سخنرانقالَ الامام الجواد(ع ) : مَن أصغى إلى ناطِقٍ فَقَد عَبَدَهُ فَإن كانَ النّاطِقُ عَنِ اللّه ِ فَقَد عَبَدَ اللّه َ وإن كانَ النّاطِقُ يَنطِقُ عَن لِسانِ إبليسَ فَقَد عَبَدَ إبليسَ .امام جواد (ع): هر كه گوش به گفته سخنگويى دهد ، در واقع او را پرستيده است . اگر [آن سخنگو] از خدا بگويد ، خدا را پرستيده ، و اگر از شيطان بگويد ، شيطان را پرستيده است. تحف العقول، ص۴۵۶۵. پذیرفتن خواستگار متدین و امانت دارقالَ الامام الجواد(ع ) : مَنْ خَطَبَ إلَیْكُمْ فَرَضیتُمْ دینَهُ وَ أمانَتَهُ فَزَوِّجُوهُ، إِلاَّ تَفْعَلُوهُ تَكُن فِتْنَةٌ فِی الأَرْضِ وَ فَسَادٌ كَبِیرٌ .
امام جواد (ع): هر كه به خواستگاری دختر شما آید و به تقوا و تدیّن و امانتداری او مطمئن می باشید با او موافقت كنید و گرنه فتنه و فساد بزرگی در روی زمین پدید خواهد آمد. تهذیب الأحكام، ج ۷ ، ص ۳۹۶ ، ح ۹۶. سفارش به سکوت جاهلقالَ الامام الجواد(ع ) : لَوْسَكَتَ الْجاهِلُ مَااخْتَلَفَ النّاسُ .امام جواد (ع): چنانچه افراد جاهل، ساكت باشند، مردم دچار اختلافات نمی شوند.كشف الغمّه، ج ۲ ، ص ۳۴۹۷. پرهیز از تحسین کار زشتقالَ الامام الجواد(ع ) : مَنِ اسْتَحْسَنَ قَبیحاً كانَ شَریكاً فیهِ .امام جواد (ع): هر كه كار زشتی را تحسین و تأیید كند، در آن کار شریک می باشد.كشف الغمّه، ج ۲ ، ص ۳۴۹۸. بی نیازی به وسیله خداقالَ الامام الجواد(ع ) : مَنِ اسْتَغْنی بِاللهِ افْتَقَرَ النّاسُ إلَیْهِ .امام جواد (ع): هر كه خود را به وسیله خداوند بی نیاز بداند مردم محتاج او خواهند شد. بحارالأنوار، ج ۷۵ ، ص ۷۹ ، ح ۶۲۹. آموزش امام علی(ع) به دست پیامبر(ص)قالَ الامام الجواد(ع ) : عَلَّمَ رَسُولُ اللهِ(ص) عَلّیاً(ع) ألْفَ كَلِمَة، كُلُّ كَلِمَة یَفْتَحُ ألْفُ كَلِمَة .امام جواد (ع): حضرت رسول(ص)، یک هزار كلمه به امام علی(ع) تعلیم نمود كه از هر كلمه ای هزار باب علم و مسأله فرعی باز می شود. خصال، ج ۲ ، ص ۶۵۰ ، ح ۴۶۱۰. عاقبت خودداری از شکر نعمتقالَ الامام الجواد(ع ) : نِعْمَةٌ لاتُشْكَرُ كَسِیَّئَة لاتُغْفَرُ .امام جواد (ع): خدمت و نعمتی كه مورد شكر و سپاس قرار نگیرد همانند خطای غیرقابل بخشش است. بحارالأنوار، ج ۶۸ ، ص ۵۳ ، ح ۶۹۱۱. گناه سبب مرگقالَ الامام الجواد(ع ) : مَوْتُ الاْنْسانِ بِالذُّنُوبِ أكْثَرُ مِنْ مَوْتِهِ بِالاْجَلِ .
امام جواد (ع): فرا رسیدن مرگ انسان ها، به جهت معصیت و گناه، بیشتر است تا مرگ طبیعی و عادی. كشف الغمّه، ج ۲ ، ص ۳۵۰۱۲. راه درک حقیقت ایمانقالَ الامام الجواد(ع ) : لَنْ یَسْتَكْمِلَ الْعَبْدُ حَقیقَةَ الاْیمانِ حَتّی یُؤْثِرَ دینَهُ عَلی شَهْوَتِهِ .امام جواد (ع): بنده ای حقیقت ایمان را نمی یابد مگر آن كه دین و احكام الهی را در همه جهات بر تمایلات و هواهای نفسانی خود مقدّم دارد. بحارالأنوار، ج ۷۵ ، ص ۸۰ ، ح ۶۳۱۳. پنهان نماندن از دید خداوندقالَ الامام الجواد(ع ) : اعْلَمْ أنَّكَ لَنْ تَخْلُو مِنْ عَیْنِ اللهِ، فَانْظُرْ كَیْفَ تَكُونُ .امام جواد (ع): بدان كه تو از چشم خدا پنهان نیستى. پس، بنگر كه چگونهاى.تحف العقول: ۴۵۵۱۴. تکمیل رکوعقالَ الامام الجواد(ع ) : مَنْ أتَمَّ رُكُوعَهُ لَمْ تُدْخِلْهُ وَحْشَةُ الْقَبْرِ .امام جواد (ع): هر كس ركوعش را كامل بگزارد، گرفتار وحشت قبر نمىشود.الكافی، ج ۳ ، ص ۳۲۱ ، ح ۷۱۵. خشوع در نمازقالَ الامام الجواد(ع ) : الْخُشُوعُ زینَةُ الصَّلاةِ .امام جواد (ع): خشوع و خضوع زینت بخش نماز خواهد بود.بحارالأنوار، ج ۷۵ ، ص ۸۰۱۶. همنشینی با بی خردانقالَ الامام الجواد(ع ) : فَسادُ الاْخْلاقِ بِمُعاشَرَةِ السُّفَهاءِ .امام جواد (ع): معاشرت و همنشینی با بی خردان و افراد لااُبالی سبب تباهی اخلاق خواهد شد. كشف الغمّه، ج ۲ ، ص ۳۴۹۱۷. اسباب جلب محبتقالَ الامام الجواد(ع ) : ثَلاثُ خِصالٍ تُجتَلبُ بِهِنَّ المَحَبَّةُ: الإِنصافُ فِی المُعاشَرَةِ، وَالمُؤاساةُ فِی الشِّدَّةِ وَالانطِواعِ، وَالرُّجوعُ إلى قَلبٍ سَلیمٍ .امام جواد (ع): با سه خصلت، دوستى را به دست مىآورند: انصاف در معاشرت، همدردى [با دیگران] در خوشى و ناخوشى،
و داشتن قلبى پاك [از گناهان]. كشف الغمّة: ۳/ ۱۳۹۱۸. ارکان توبهقالَ الامام الجواد(ع ) : التَّوبَةُ عَلى أربَعِ دَعائِمَ: نَدَمٍ بِالقَلبِ، وَاستِغفارٍ بِاللِّسانِ وعَمَلٍ بِالجَوارِحِ، وعَزمٍ أن لا یعودَ .امام جواد (ع): توبه، بر چهار ستونْ استوار است: پشیمانى در دل، آمرزشخواهى به زبان، تحقّق بخشیدن [به آن] در عمل، و تصمیم گرفتن به تكرار نكردن [گناه].ارشاد القلوب دیلمی، ص ۱۶۰۱۹. کارهای نیکانقالَ الامام الجواد(ع ): ثَلاثٌ مِنْ عَمَلِ الاْبْرارِ: إقامَةُ الْفَرائِض وَاجْتِنابُ الْمَحارِم واحْتِراسٌ مِنَ الْغَفْلَةِ فِی الدّین .امام جواد (ع):سه چیز از كارهای نیكان است: انجام واجبات الهی، دوری از گناهان، دورى جستن از غفلت در دین.۲۰. زیارت حضرت معصومه(س)قالَ الامام الجواد(ع ) : مَنْ زارَ قَبْرَ عَمَّتی بِقُمْ، فَلَهُ الْجَنَّةُ .امام جواد (ع): هركس قبر عمّه ام را در قم زیارت كند، اهل بهشت خواهد بود.كامل الزیارات، ص ۵۳۶ ، ح ۸۲۷۲۱. شریکان ظلمقالَ الامام الجواد(ع ) : الْعامِلُ بِالظُّلْمِ وَالْمُعینُ لَهُ وَالرّاضی بِهِ، شُرَكاءٌ .امام جواد (ع): انجام دهنده ظلم و كمک دهنده ظلم و كسی كه راضی به ظلم باشد، هر سه شریک خواهند بود.كشف الغمّه، ج ۲ ، ص ۳۴۸۲۲. تواضعقالَ الامام الجواد(ع ) : التَّواضُعُ زینَةُ الْحَسَب .امام جواد (ع): تواضع و فروتنی زینت بخش حسب و شرف است.كشف الغمّه، ج ۲ ، ص ۳۴۷ .۲۳. زینت بخش های علم و عقل و حلمقالَ الامام الجواد(ع ) : خَفْضُ الْجَناحِ زینَةُ الْعِلْمِ، وَ حُسْنُ الاْدَبِ زینَةُ الْعَقْلِ، وَ بَسْطُ الْوَجْهِ زینَةُ الْحِلْمِ .، جلد ۱ صفحه: ۵۴
كشف الغمّه، ج ۲ ، ص ۳۴۷۲۴. زیارت امام رضا(ع)قالَ الامام الجواد(ع ) : إنَّ بَیْنَ جَبَلَی طُوس قَبْضَةٌ قُبِضَتْ مِنَ الْجَنَّةِ، مَنْ دَخَلَها كانَ آمِناً یَوْمَ الْقِیامَةِ مِنَ النّار .امام جواد (ع): همانا بین دو سمت شهر طوس قطعه ای می باشد كه از بهشت گرفته شده است، هر كه داخل آن شود (و با معرفت زیارت كند)، روز قیامت از آتش در امان خواهد بود.عیون اخبارالرّضا - علیه السلام -، ج ۲ ، ص ۲۵۶ ، ح ۶۲۵. انتظار فرج، برترین عملقالَ الامام الجواد(ع ) : اَفضَلُ اعمالِ شیعتنا انتظارُ الفَرَج .امام جواد (ع): برترین اعمال شیعیان ما انتظار فرج است.كمال الدین ج ۲ باب ۳۶ ح ۱۲۶. بی توجهی به اموال دیگرانقالَ الامام الجواد(ع ) : عِزُّ الْمُؤْمِنِ غِناه عَنِ النّاسِ .امام جواد (ع): عزّت و شخصیّت مؤمن در بی نیازی از دیگران است.بحارالأنوار، ج ۷۲ ، ص ۱۰۹ ، ح ۱۲۲۷.نتیجه تقوای الهیقالَ الامام الجواد(ع ) : مَنِ اتَّقَی اللهَ أحَبَّهُ النّاسُ وَ إنْ كَرِهُوا .امام جواد (ع): هر كه تقوای الهی را پیشه خود كند خواه ناخواه، مورد محبّت مردم قرار می گیرد گرچه مردم خودشان اهل تقوا نباشند.بحارالأنوار، ج ۷۵ ، ص ۷۹ ، ح ۶۲۲۸. ترک امور بی فایدهقالَ الامام الجواد(ع ) : تَرْكُ ما لا یُعْنی زینَةُ الْوَرَعِ .امام جواد (ع): رها كردن آنچه سودمند نباشد زینت بخش ورع و تقوای انسان می باشد.بحارالأنوار، ج ۷۵ ، ص ۸۰
۲۹. معاشرت با خردمندانقالَ الامام الجواد(ع ) : صَلاحُ الاْخلاقِ بِمُنافَسَةِ الْعُقَلاءِ .امام جواد (ع): معاشرت و رفاقت با خردمندان هوشیار، موجب رشد و كمال اخلاق می باشد.كشف الغمّه، ج ۲ ، ص ۳۴۹۳۰. اهمیت ادبقالَ الامام الجواد(ع ) : بِالاْدَبِ یَبْلُغُ الرَّجُلُ مَكارِمَ الاْخْلاقِ فِی الدُّنْیا وَالاْخِرَةِ، وَیَصِلُ بِهِ اِلَی الْجَنَّةِ .امام جواد (ع): انسان به وسیله ادب به كمالات اخلاقی می رسد; و نیز با رعایت ادب به بهشت دست می یابد.ارشاد القلوب دیلمی، ص ۱۶۰۳۱. زینت بخش ایمانقالَ الامام الجواد(ع ) : الْعَدْلُ زینَةُ الاْیمانِ .امام جواد (ع): عدالت زینت بخش ایمان است.كشف الغمّه، ج ۲ ، ص ۳۴۷۳۲.زینت بخش عبادتقالَ الامام الجواد(ع ) : السَّكینَةُ زینَةُ الْعِبادَةِ .امام جواد (ع): وقار و ادب زینت بخش عبادات است.كشف الغمّه، ج ۲ ، ص ۳۴۷۳۳. امید به غیر خداقالَ الامام الجواد(ع ) : مَنِ انقَطَعَ إلى غَیرِ اللّهِ وَكَلَهُ اللّهُ إلَیهِ .امام جواد (ع): هر كه به غیر خدا رو كند، خداوند او را به همان وا گذارد.الدرّة الباهرة: ۳۹۳۴. انتظار فرجالامام الجواد(ع ): أفضَلُ أعمالِ شیعَتِنَا انتِظارُ الفَرَجِ .امام جواد (ع): برترین اعمال شیعیان ما انتظار فرج [ظهور امام زمان(ع)] است.كمال الدین، ص ۳۷۷ ، آینه یادها، جلد ۱ صفحه: ۲۲۵۳۵. به سوی خدا با دلالامام الجواد(ع ): القَصدُ إلَى اللّهِ تَعالى بِالقُلوبِ أبلَغُ مِن إتعابِ الجَوارِحِ بِالأعمالِ .امام جواد (ع): با دلها به سوى خداوند متعال رهسپار شدن رساننده تر به مقصد است تا با خسته كردن اعضا و جوارح با اعمال.الدرّة الباهرة: ۳۹ ، میزان الحكمه، جلد ۸ صفحه: ۱۷۳
۳۶. سرآغاز کارالامام الجواد(ع ): مَن لَم یعْرِفِ المَوارِدَ أعْیتْهُ المَصادِرُ .امام جواد (ع): هر كس نداند كارى را از كجا آغاز كند، از به سرانجام رساندن آن درماند. بحار الأنوار: ۷۱ / ۳۴۰ /۱۳ ، میزان الحكمه، جلد ۳ صفحه: ۵۴۳۷. تأخیر توبهالامام الجواد(ع ): تأخِیرُ التَّوبةِ اغْتِرارٌ .امام جواد (ع): به تأخیر افكندن توبه فریب و غفلت است.تحف العقول: ۴۵۶ ، میزان الحكمه، جلد ۲ صفحه: ۱۳۶۳۸. امروز و فردا کردنالامام الجواد(ع ): طُولُ التّسْویفِ حَیرَةٌ .امام جواد (ع): طولانى شدن و امروز و فردا كردن، مایه حیرت و سرگشتگى.تحف العقول: ۴۵۶ ، میزان الحكمه، جلد ۲ صفحه: ۱۳۶۳۹. از ما نیست مگر کسی که...الامام الجواد(ع ): ما مِنّا إلّا وهُوَ قائِمٌ بِأَمرِ اللّهِ عز و جل، وهادٍ إلى دینِ اللّهِ .امام جواد (ع): از ما نیست، مگر كسى كه به امر خداوند عز و جل كمر بسته و به سوى دین خدا هدایت مى كند.كمال الدین: ص ۳۷۸ ح ۲ ، دانشنامه قرآن و حدیث، جلد ۹ صفحه: ۵۵۶۴۰. شریف به تمام معناالامام الجواد(ع ): الشَّریفُ كُلُّ الشَّریفِ مَن شَرَفُهُ عِلمُهُ .امام جواد (ع): : شریف به تمام معنا كسى است كه دانشش مایه شرف او گردد.كشف الغمّة: ۳ / ۱۴۰ ، علم و حكمت، جلد ۱ صفحه: ۵۴
09:48 - 27 اردیبهشت 1405