معنای صحیح لا اکراه فیالدین از زبان استاد حوزه و دانشگاه
عضو هیأت علمی دانشگاه شاهد گفت: در باب آیه «لا اکراه فی الدین» باید گفت مقصود از عدم اکراه در امور اعتقادی است؛ چون امر اعتقادی یک امر درونی است که از نظر عقلی اکراهبردار نیست، اما فروع دین احکام آن اجبار و اکراهبردار است.
به گزارش خبرنگار حوزه اندیشه خبرگزاری فارس، رئیس دولت اصلاحات در دیدار با برخی فعالان اجتماعی اظهاراتی در باب مقوله حجاب و قانون آن در کشور داشت که از گفتههای او نظراتی شاذ برمیآمد. تفکیک حجاب و عفت، ضد زن دانستن قانون حجاب، ادعای ارتقای فهم بشری درباب تکریم زن و... از جمله ادعاهای او بود. برای سنجش حرفهای رئیس دولت اصلاحات با آیتالله حسین ردایی استاد حوزه و دانشگاه به گفتوگو نشستیم. آیتالله حسین ردایی عمل به قوانین کشور تعبد به شریعت است ردایی در ابتدا درباره اهمیت اجرای قوانین شریعت در کشور گفت: عجیب آن است که بعضی از مدعیان جامعه مدنی، امروز مدنیّت جامعه اسلامی را به بهانه فرع اسلامی نادیده میگیرند، اما باید گفت عموم مردم شریف ایران و همچنین خواص جامعه میدانند که وحدت و اتحاد میان خواص و اهل نظر موجب وفاق عمومی و همراهی مردم با جامعه است و این وفاق با محوریت قانون و عمل به قانون حاصل میشود. از آنجا که قانونگذار قوانین اجتماعی را بر محوریت شریعت، فقه اسلامی و نظر مشهور فقها مبتنی کرده است عمل به قوانین کشور مادامی که قانون است مساوی با تعبد به شریعت است و این یکی از نقاط افتراق جامعه اسلامی ایران با سایر جوامع بوده و این امتیاز قابل توسعه در سایر جوامع اسلامی است. به عبارتی همین امر حرف اصلی و نوین انقلاب اسلامی در جامعه جهانی امروز است.
معنای صحیح آیه لااکراهفیالدین چیست؟ وی افزود: در باب آیه «لا اکراه فی الدین» باید گفت عدم اکراه در امور اعتقادی دین است؛ چون امر اعتقادی یک امر درونی و جوانحی است که اصلاً اکراه بردار نیست چه علما و چه عقلا اما فروع دین و تکالیف رفتاری و احکام آن اجبار و اکراه بردار است و حجاب یکی از همین مصادیق بوده بنابراین قیاس عدم اکراه در دین به عدم اکراه از فرو قیاسی باطل است. آیه مذکور در «آیةالکرسی» آمده و بخش اول آن مربوط به امور توحیدی، بخش دوم مربوط به مسأله نبوت و بخش آخر هم ناظر بر امر امامت و هدایت است. البته همه احکام دینی مثل نماز، روزه، حج و همچنین برخی سلبیات مثل عدم افطار زودتر از موعد یا شرب خمر هم از امور اجباری دینی است و دارای حد منصوص یا تعزیر هستند و علت اجبار آن هم واضح است. این امور سلبی که چه در قانون و چه در فقه بر آن تأکید شده است دارای جنبه انتظامی در امر اجتماع دارند و در برابر موضوعات جوانحی که شخصی و درونی است، امور جوارحی بوده و باید بدان التزام داشت. حجاب و عفاف با یکدیگر تلازم دارند عضو هیأت علمی دانشگاه شاهد، در پاسخ به این مدعای خاتمی که بین حجاب و عفاف ارتباطی نیست تصریح کرد: نکته مهم دیگری که باید به آن توجه کرد این است که هر کس که اندکی فهم دینی داشته باشد میداند که میان موارد تکالیف دینی چه ایجابا و چه سلبا ملازمه وجود دارد و مسأله حجاب و عفاف از این موارد است.
یعنی عدم حجاب آشکار مساوی با عدم حیا است و این که رسول خدا فرمودند «من له حیا له عفاف» و یا فرمودند« اَلْحَیَاءُ وَ اَلْإِیمَانُ مَقْرُونَانِ فِی قَرَنٍ فَإِذَا ذَهَبَ أَحَدُهُمَا تَبِعَهُ صَاحِبُهُ» بدون شک حاکی از وجود تلازم بین هر کدام از این موارد است این روایات به شکل واضح درحال بیان این تلازم و همراه دستورات امور دینی با یکدیگر است که هرگاه یکی از آنان نباشد زمینهساز تزلزل در دیگری را فراهم میکند. با این وضع اگر دستور تکوینی شرع و الزام اعتباری قانون را نادیده بگیریم و کنار بگذاریم تمهیدی برای ازبین رفتن انسانیت را ایجاد کردهایم. پاسخ به طعنهای که بر امام امت زده شد استاد حوزه علمیه، با اشاره به طعنه رئیس جمهور اصلاحات که کلامی از امام خمینی را نگاه ابزاری به زن تفسیر کرده بود، گفت: گاهی افراد حرفهای زیبایی را با نتیجهگیری و قالب غیر صحیح بیان میکنند و سایرین را تحت تأثیر سخنان خود قرار میدهند. موضوع مهم این است که ارزش انسان به ماهیت او است، یعنی صرف انسان بودن موجب کرامت انسان میشود یا صفات ثبوتیه و سلبیه در نوع بشر است که ارزش او را نمایان میسازد. در حقیقت صرف انسان بودن کرامتآور نیست و الا صفت کفر و شرک بر خدا موجب نجاست نمیشد، پس اهمیت انسان و قدر او مربوط به ویژگیهایی است که دارد و از مهمترین این ویژگیها دینداری انسان است.
زن عفیف مرد را آسمانی میسازد ردایی گفت: تفسیر نگاه ابزاری به زن در کلام حضرت امام که فرمودند مرد از دامن زن به معراج میرود، غلط بوده و ناشی از فهم غیرحقیقی و ظاهرگرایانه نسبت به کلام امام خمینی است بعضی میخواهند با برداشتی سطحی از این کلام امام میخواهند راه آزادیهای فسادآور به کشور را بازکنند. در این سخن مرحوم امام منظور طهارت زن است که از فعلیت او برمیخیزد و ربطی به جنس زن و زنیّت آن ندارد. این سخن از هر جهت توصیف استکمالی و تعریف جایگاه زن است. طهارت زن و پاکی آن میتواند مردانی را متولد کند که مولود طیب و طاهر باشند، همانطور که در روایت آمده: لا یحبنا اهل البیت الا من طابت ولادته. زن میتواند مرد را به معراج ببرد، اما به شرطی که خود دارای ویژگیهایی باشد و الا فاقد شی نمیتواند معطی شی باشد. زن عفیف و پاکدامن مرد اهل آسمان تربیت میکند و مقصود مرحوم امام هم همین است. وی افزود: نظام اسلامی و حکومت دینی دو پایه دارد: دین و مردم. دین در جامعه به منزله محتوا و نرمافزار است و مردم هم مثابه ساختار و سختافزار جامعه به حساب می آیند که هر کدام بدون دیگری ناقص و فاقد هدف هستند. در جامعه اسلامی حتی ارزش جامعه هم به دینداری و جایگاه توحیدی آن برمیگردد. پس بر خلاف گفته آقای خاتمی در جامعه ما «من سالاری» یا «من برتر» وجود ندارد، بلکه جامعه بر مدار مردم دیندار استوار است وگرنه هر کدام انحراف خواهند داشت. پایان پیام/.
11:44 - 22 خرداد 1402