معکوس‌سازی روایت در بحران تنگه هرمز

در فضای سیاست بین‌الملل امروز، بسیاری از نبردها پیش از آنکه در میدان نظامی تعیین تکلیف شوند، در میدان روایت‌ها شکل می‌گیرند. یکی از نمونه‌های قابل توجه در این زمینه، سخنان اخیر مارکو روبیو وزیر خارجه ایالات متحده درباره وضعیت تنگه هرمز و دریانوردان حاضر در خلیج فارس است؛ سخنانی که بیش از آنکه صرفاً یک موضع‌گیری دیپلماتیک باشد، می‌توان آن را بخشی از یک عملیات رسانه‌ای و شناختی دانست.روبیو در نشست خبری ۱۵ اردیبهشت با استفاده از گزاره‌هایی با بار عاطفی بالا از جمله «گرفتار شدن ۲۳ هزار دریانورد غیرنظامی از ۸۷ کشور»، «مرگ ۱۰ نفر» و «رها شدن انسان‌ها در شرایط آسیب‌پذیر» تلاش کرد چارچوب خاصی برای فهم بحران تنگه هرمز بسازد. در این چارچوب، بستن تنگه هرمز به‌عنوان یک اقدام «مجرمانه» و «ویرانگر» معرفی می‌شود و هم‌زمان حضور نظامی آمریکا در منطقه در قالب اقدامی «انسان‌دوستانه برای هدایت کشتی‌ها» بازتعریف می‌گردد.اگر این روایت را با عینک نظریات رسانه‌ای بررسی کنیم، چند الگوی شناخته‌شده به‌وضوح قابل مشاهده است.نخست، چارچوب‌بندی رسانه‌ای (Framing) است؛ مفهومی که رابرت انتمن آن را یکی از مهم‌ترین سازوکارهای شکل‌دهی به ادراک عمومی می‌داند. در چارچوب‌بندی، واقعیت لزوماً انکار نمی‌شود، بلکه بخشی از واقعیت برجسته و بخشی دیگر حذف یا کمرنگ می‌شود. در روایت ارائه‌شده توسط روبیو، تمرکز اصلی بر رنج انسانی دریانوردان قرار گرفته است، در حالی که زمینه‌های شکل‌گیری بحران و عوامل پیشین آن در حاشیه قرار می‌گیرد. به این ترتیب، مخاطب جهانی با چارچوبی مواجه می‌شود که در آن علت بحران کمتر دیده می‌شود و پیامدهای انسانی آن در مرکز توجه قرار می‌گیرد.
دوم، دستورکارسازی (Agenda Setting) است؛نظریه‌ای که مک‌کامبز و شاو مطرح کردند و بر این نکته تأکید دارد که رسانه‌ها لزوماً به مردم نمی‌گویند چگونه فکر کنند، بلکه به آنها می‌گویند درباره چه چیزی فکر کنند. طرح گسترده مسئله «دریانوردان گرفتار» در واقع تلاشی برای تبدیل آن به مسئله اصلی افکار عمومی جهانی است؛ مسئله‌ای که می‌تواند در دستور کار رسانه‌ها، نهادهای بین‌المللی و دولت‌ها قرار گیرد.سوم، برجسته‌سازی عاطفی در عملیات روانی است. در بسیاری از کارزارهای ارتباطی سیاسی، استفاده از روایت‌های انسانی و تصاویر قربانیان بی‌گناه ابزاری مؤثر برای ایجاد فشار اخلاقی بر یک بازیگر سیاسی محسوب می‌شود. در اینجا نیز تأکید بر «غیرنظامی بودن دریانوردان» و «بی‌گناهی آنها در درگیری‌ها» دقیقاً در همین راستا قابل تحلیل است.اما مهم‌ترین تکنیک ارتباطی به‌کاررفته در این روایت، معکوس‌سازی نقش متجاوز و قربانی است؛ الگویی که در ادبیات مطالعات رسانه‌ای و ارتباطات سیاسی به‌عنوان یکی از ابزارهای رایج در جنگ‌های روایت‌ها شناخته می‌شود. در این الگو، بازیگری که در شکل‌گیری یا تشدید بحران نقش داشته، با تغییر چارچوب روایت تلاش می‌کند خود را در موقعیت «مدافع» یا «نجات‌دهنده» قرار دهد و در مقابل، طرف مقابل را به‌عنوان عامل اصلی رنج انسانی معرفی کند.در چنین شرایطی، اهمیت واکنش رسانه‌ای صرفاً در تکذیب یا تأیید گزاره‌ها نیست، بلکه در بازسازی چارچوب روایت است. اگر چارچوب اولیه روایت پذیرفته شود، حتی پاسخ‌های انتقادی نیز ممکن است ناخواسته در همان چارچوب عمل کنند. از منظر ارتباطات راهبردی، نخستین گام در مواجهه با چنین عملیات‌هایی بازگرداندن بحث به زمینه‌های شکل‌گیری بحران و جلوگیری از
تثبیت چارچوبی است که یک طرف را به‌طور کامل در جایگاه «مقصر» و طرف دیگر را در جایگاه «منجی» قرار می‌دهد.تجربه بحران‌های بین‌المللی در دهه‌های اخیر نشان می‌دهد که قدرت‌ها بیش از گذشته به اهمیت «نبرد روایت‌ها» واقف شده‌اند. در این نبرد، آنچه تعیین‌کننده است نه فقط واقعیت‌های میدانی، بلکه شیوه روایت و تفسیر آنها در عرصه رسانه‌های جهانی است. به همین دلیل، تحلیل دقیق پیام‌ها، چارچوب‌ها و تکنیک‌های ارتباطی به کار رفته در چنین مواضعی، بخشی ضروری از فهم سیاست بین‌الملل معاصر محسوب می‌شود.
10:02 - 20 اردیبهشت 1405



22 Replies

Profile picture of ‌مریم فلاحی‌
@maryam_fallahi20 اردیبهشت 1405
Replying to
انگار در جنگ رسانه ای هم مثل سایر جبهه هاشون مشاورینی از جنس شیاطین همراهی شون می کنند.

@Masumehazizi20 اردیبهشت 1405
Replying to
خدایا ما را از شر شیاطین انس و جن حفظ فرما ...و ما را در یاری دینمان وکشورمان ثابت قدم بدار 🇮🇷

@user170910031928135278220 اردیبهشت 1405
Replying to
بستن تنگه هرمز را به عنوان یک عمل تهاجمی نبینید. این اقدام، واکنشی است به تهدیدات وجودی و تجاوز دشمن. وقتی مرزهای امنیتی ما زیر سوال می‌رود، دفاع از آن، وظیفه‌ای اخلاقی و قانونی است، نه یک جنایت. ما جلاد نیستیم، مدافعان خاکمان هستیم. 🌊 #ایران_دفاعی #تهدید_وجودی»

Profile picture of ‌زیبا فهندژسعدی‌
@Ziba_fahandezh_saadi20 اردیبهشت 1405
Replying to
الگو های شناخته شده در روایتِ معکوس سازی در بحران تنگه هرمز؛ 👈 مثل چارچوب بندی رسانه‌ای،دستور کارسازی و برجسته سازی عاطفی در عملیات روانی و .. اینها همه ساختن چارچوب خاصی برای فهم بحران تنگه هرمز است، لذا در این چارچوب، بستن تنگه هرمز به‌عنوان یک اقدام «مجرمانه» و «ویرانگر» به دنیا معرفی شده…Show more

Profile picture of ‌سیده ربابه میربمانی‌
@Robabeh_mirbemani20 اردیبهشت 1405
Replying to
چارچوب رسانه ای ، دستورکارسازی، برجسته سازی عاطفی همان ترفندهای همیشگی در رسانه هاشون...دروغ های ترامپ را هم بهش اضافه کنین ..

Profile picture of ‌فاطمه مرادي‌
@user170910018320198553720 اردیبهشت 1405
Replying to
باید مواظب جنگ‌رسانه‌ای‌دشمن‌باشیم

@user17744999437220 اردیبهشت 1405
Replying to
«تنگه هرمز هدف نیست، بلکه خط دفاعی ماست. وقتی دشمن تجاوز می‌کند، بستن این مسیر، نمادِ «حق بقا» و «دفاع از خود» است. هیچ کشوری در برابر تجاوز، حق ندارد ساکت بماند. ما فقط از خانه‌مان دفاع می‌کنیم. #دفاع_از_خود #حق_دفاع

Profile picture of ‌صدیقه جبله‌
@S_jebeleh20 اردیبهشت 1405
Replying to
Profile picture of ‌صدیقه جبله‌
صدیقه جبله

@S_jebeleh  •  20 اردیبهشت 1405

اعتراف رابرت پیپ : در تله ایران اسیر شده ایم

پروفسور رابرت پیپ، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو: در تله ایران اسیر شده‌ایم و ایرانی‌ها به ما رحم نخواهند کرد؛ باید منتظر درگیری گسترده مسلحانه در آمریکا باشیم!
5 MB

Show this thread


@user170910026614885179520 اردیبهشت 1405
Replying to
احسنت

Profile picture of ‌فاطمه غریبی‌
@fatemeh_gharibi20 اردیبهشت 1405
Replying to
ما با اتحاد و حمایت قوی رسانه ای می توانیم در برابر این روایت سازی دروغین دشمن بایستیم،و ان شاءالله روایت درست را غالب کنیم.

Profile picture of ‌فاضله دهقانی عشرت آباد‌
@F_Dehghanii20 اردیبهشت 1405
Replying to
اینجا اهمیت طراحی پیش دستانه روایت مشخص میشه.اساس امریکا بر دروغ و تزویر بنا شده

Profile picture of ‌فاضله دهقانی عشرت آباد‌
@F_Dehghanii20 اردیبهشت 1405
Replying to
سناریو تکراری آمریکا برای رسیدن به اهداف استعماری ش در تمام کشورها پوشش اقدامات بشردوستانه بوده!

Profile picture of ‌9**6614‌
@Khademolshohada_9120 اردیبهشت 1405
Replying to
👏👏

Profile picture of ‌سمیه رضیئی‌
@Somayeh_raziee21 اردیبهشت 1405
Replying to
در جنگ رسانه ای هدف تسلط بر ذهن و کنترل افکار و تغییر آن است.

Profile picture of ‌9**9423‌
@Ftm_b136921 اردیبهشت 1405
Replying to
آمریکا،مهمترین مشکل منطقه.خیلی دلشون میسوزه،به محاصره خاتمه بدن و بساطشون و جمع کنند از منطقه

@user170910007024630754221 اردیبهشت 1405
Replying to
آمریکا و مستکبرین عالم همیشه سعی دارند با مظلوم نمایی و اشاره به حواشی افکار عمومی دنیا را به نفع خود تغییر دهند

Profile picture of ‌فاطمه امانی‌
@fateme_amani21 اردیبهشت 1405
Replying to
اگر آمریکا واقعاً می‌خواهد به دریانوردان کمک کند، باید فوراً حملات خود به ایران را متوقف کند و نیروهای نظامی خود را از منطقه خارج نماید. ماندن ناوهای جنگی در خلیج فارس، خود بزرگ‌ترین مانع برای تردد ایمن دریانوردان است

Profile picture of ‌9**0922‌
@user170910060816185315921 اردیبهشت 1405
Replying to
روایت شیطان از بلندگوی شیطان

@fahimeh_nikshomar21 اردیبهشت 1405
Replying to
ما شروع کننده جنگ نبودیم و اگر واقعا آمریکا به فکر سربازانش است به قلدری هایش پایان دهد،آنها با این رفتارها و حرفها فقط می خواهند جای مظلوم و ظالم را عوض کننددختران و پسران میناب و مردم ما انسان نبودند؟