پول نفت زیاد بود، غله و محصولات کشاورزی وارد کردیم

در آستانه دهه‌ای که قرار بود استاندارد زندگی ایرانیان از اروپا فراتر رود، آمارها روایت دیگری را ثبت کردند. تراز منفی ۷ میلیارد ریالی در سفره روستاییان، ایرانِ کشاورز را به واردکننده غله و محصولات کشاورزی تبدیل کرد تا در اوج فوران عواید نفتی، سهم صادرات کشاورزی و صنعتی کشور به رقم ناچیز ۲ درصد سقوط کند.
حوزه تاریخ گروه فرهنگ خبرگزاری فارس: اواسط سال ۱۳۵۰ش، فرستاده‌های ۶۹ کشور جهان به ایران دعوت شدند تا در پرسپولیس (تخت جمشید) شاهد ظهور یکی از پیشرفته‌ترین کشورهای صنعتی جهان در پایان قرن بیستم باشند؛ جایی که در سه چادر عظیم و پنجاه چادر فرعی، ۵۰۰ مهمان عالی‌رتبه با خاویار، کباب بره، تخم بلدرچین و طاووس بریان انباشته از جگر غاز پذیرایی می‌شدند. برای تدارک این ضیافت افسانه‌ای، ۲۵ هزار بطری شراب مخصوص فرانسوی خریداری شد که با هواپیما به قلب فارس ارسال شد و شبکه تلویزیونی NBC آمریکا با ماهواره، شکوه این مهمانی ۲۰۰ میلیون دلاری را به رخ ده‌ها میلیون بیننده کشاند. محمدرضا پهلوی بر سر مزار کوروش ایستاد و با غرور گفت: «کوروش! آسوده بخواب زیرا ما بیداریم و پیوسته بیدار خواهیم ماند.» اما هنگامی که میهمانان در تخت جمشید جگر غاز و خاویار مزمزه می‌کردند، هزاران ایرانی در ایالات سیستان و بلوچستان حتی در روستاهای فارس گرسنه بودند.
چند سال پیش از این ضیافت نیز، فرمانده سپاه جنوب سرلشکر جلالی در حال بازدید از تنها مدرسه شهرستان خاش، از مدیر ژنده‌پوشی که شاگردانش غایب بودند پرسید بچه‌ها کجا هستند؟ او جواب داد: «ساعت تفریح است؛ عده‌ای برای علف‌خوری به صحرا رفته‌اند.» این تضاد تصویری از دورانی است که پهلوی با تکیه بر قیمت نفت، رؤیای «تمدن بزرگ» را می‌بافت. از اواسط دهه ۱۳۴۰، محمدرضا پهلوی سلطه سیاسی خود را کامل کرده بود. واشنگتن متحد وفادارش بود و مسکو برنامه‌های اصلاحی‌اش را ستایش می‌کرد. رسانه‌های غربی نظیر گاردین در سال ۱۳۴۵ از نوید شاه برای بالاتر رفتن استاندارد زندگی ایرانیان از اروپای غربی گزارش می‌دادند، اما پشت این وعده‌های پر سر و صدا، ساختار اقتصادی کشور به سمت یک «شبه‌مدرنیسم» تمام‌عیار تبدیل می‌شد که تمام وجودش به درآمدهای نفتی گره خورده بود. در اواسط دهه ۱۳۴۰، عواید نفت ایران حدود ۵۰۰ میلیون دلار بود، اما این رقم در سال ۱۳۵۵ با جهشی چهل برابری از ۲۰ میلیارد دلار فراتر رفت. با این حال، سرمایه‌های ملی به جای تزریق به تکنولوژی‌های پیشرفته و زیرساخت‌های پایدار، روانه زرادخانه‌ها و خرید تسلیحات غربی شد.
پیامد این فوران نفتی، هجوم بی‌سابقه واردات بود؛ به طوری که واردات کشور از ۵۶۰ میلیون دلار در سال ۱۳۴۱ به بیش از ۱۸ میلیارد دلار در سال ۱۳۵۶ رسید. این سیل واردات، تولید ملی را فلج کرد و به سقوط آزاد صادرات غیرنفتی منجر شد، تا جایی که در آستانه دروازه‌های تمدن بزرگ، سهم مجموع صادرات کشاورزی و صنعتی ایران تنها به ۲ درصد کل صادرات کشور تقلیل یافت. برنامه‌های پرهیاهوی اصلاحات ارضی نیز، با وجود آنکه یک میلیون و ۶۳۸ هزار خانوار را صاحب زمین کرد و تعداد تراکتورها را ۱۶ برابر ساخت، در نهایت به شکست انجامید.شرکت‌های تعاونی روستایی سرمایه کافی نداشتند و امکانات دولتی تنها به شرکت‌های کشت و صنعت اختصاص می‌یافت. در کشوری که بیش از ۹۰ درصد روستاهایش فاقد روشنایی برق بودند، سیاست کنترل قیمت محصولاتی مانند گندم و بی‌توجهی به مازاد تولید داخلی، کشاورزی را متلاشی کرد.
ایرانِ کشاورز، در اواسط دهه ۱۳۵۰ ناگزیر به واردکننده غله و فرآورده‌های کشاورزی بدل شد. اسناد سال ۱۳۵۰ نشان می‌دهند در حالی که ارزش کل تولیدات کشاورزی ایران ۱۷۲.۳ میلیارد ریال بود، مصرف روستاییان به ۱۷۹.۶ میلیارد ریال رسید؛ یعنی مصرف روستاییان ۷.۳ میلیارد ریال بیش از کل تولید کشاورزی مملکت بود و روستاها دیگر حتی توان بازتولید معاش خود را ندارند. این فروپاشی منجر به هجوم سیل مهاجران بدون زمین را به پایتخت شد. تهران با بیش از چهار میلیون جمعیت، سیستم حمل‌ونقل شهری مناسب در مقایسه با دیگر پایتخت‌های کشورهای خاورمیانه، محروم بود و جذب موقت روستاییان در کارهای ساختمانی، پس از مدتی جای خود را به دستفروشی، سیگارفروشی، فروش بلیط بخت‌آزمایی و گدایی داد.اگرچه ساختمان‌های جدید و وفور کالاهایی چون یخچال، تلویزیون و اتومبیل در شهرهای بزرگ نشان از تغییر ظاهری کیفیت زندگی طبقات متوسط و بالا داشت و کارگران صنعتی از بیمه و سهیم شدن در سود کارخانه‌ها بهره‌مند بودند، اما بحران مسکن بیداد می‌کرد.
در طول یک دهه (۱۳۴۶ تا ۱۳۵۶)، آمار خانواده‌های شهری که تنها در «یک اتاق» زندگی می‌کردند از ۳۶ درصد به ۴۳ درصد افزایش یافت و در سال ۱۳۵۶ بیش از ۴۲ درصد ساکنان پایتخت، مسکن مناسبی نداشتند. طبقات پایین جامعه اساساً از چتر قوانین بیمه و رفاه اجتماعی بیرون مانده بودند. درآمد ناویژه ملی صعود می‌کرد، اما توزیع این ثروت افسانه‌ای نابرابرتر از همیشه بود. ثروتمندان و خاندان سلطنتی روزبه‌روز فربه‌تر می‌شدند و فساد با ابعادی وسیع در ارکان مملکت پیش می‌رفت. برادران و خواهران شاه، سهام‌داران اصلی شرکت‌های داخلی و واسطه‌های میلیاردی معاملات دولتی با شرکت‌های خارجی بودند.روزنامه نیویورک تایمز در ژانویه ۱۹۷۹ افشا کرد که دارایی‌های شخص شاه در قالب اوراق بهادار بیش از یک میلیارد دلار است و تنها در دو سال آخر، مبلغی بین ۲ تا ۴ میلیارد دلار از سوی خانواده سلطنتی به آمریکا منتقل شده است. با این حال، محمدرضا پهلوی در زمستان ۱۳۵۳ در مصاحبه با گاردین با بی‌اعتنایی تام به منتقدان گفت: «مردم ایران با قلب و روحشان، پشت سر پادشاه خود ایستاده‌اند.»
این غرور و نادیده گرفتن قشر فقیر، انتقادات بین‌المللی را نیز برانگیخت. جورج بال، معاون سابق وزارت امور خارجه آمریکا، با لحنی گزنده جشن‌های تخت جمشید را توصیف کرد: «چه مناظر پوچ و زننده‌ای! فرزند یک سرهنگ فوج قزاق، در کشوری که درآمد سرانه مردم آن ۲۵۰ دلار در سال است، مانند یک امپراتور جشن بر پا کرده است.» پاسخ شاه به خبرنگار لوموند تند و متکبرانه بود: «اینها دیگر چه گله و شکایتی دارند؟ … این بزرگترین اجتماع کشورهای جهان در تاریخ بود.» اما در سوی دیگر، امام خمینی (ره) با انتشار بیانیه‌ای، جشن‌های شاهنشاهی را محکوم کرد و حرف دل مردم ایران را فریاد زد: «ما به این جشن‌ها نیاز نداریم؛ برای گرسنگان کاری بکنید. ما نمی‌خواهیم بر روی نعش ملت ما جشن بر پا کنید.» منابع: ۱. کتاب «اقتصاد سیاسی ایران مدرن» از هما کاتوزیان۲. کتاب «تاریخ ایران نوین» از پروفسور م. س. ایوانف۳. کتاب «اقتصاد در حال توسعه و برنامه‌ریزی نیروی انسانی» از ابراهیم گرانفر۴. کتاب «تاریخ بیست و پنج‌ساله ایران» از غلامرضا نجاتیپایان پیام/#گندم #غله #پهلوی #آمریکا #اسلحه #اسرائیل #کوروش #محمدرضا_پهلوی
07:05 - 7 تیر 1405
فرهنگ
تاریخ

4 بازنشر9 واکنش
65٫5k بازدید



13 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌صدرا صدرا‌
@Ssadra6 ساعت پیش
در پاسخ به
به در گفتید دیوار بشنوه؟! 🙄

تصویر نمایه‌ی ‌محسن گودرزی‌
@user1771643769696 ساعت پیش
در پاسخ به
به الله برا حفظ نظام میگم با یک مثال ساده میکنم:فردی تصادف کرده احتیاج به خون دارو داره نرسه معلوم چی میشه نظر دکتر مرگ آیا شما آنوقت هم خونرسانی دارورسانی به این فرد رو خیانت مینامید!نقشه اسرائیل گرانی دوباره اغتشاش اینبار با پهبادحمله به مامور امنیت نقشه داره نا خواسته در بازی اسرائیل بازی نکنید💥

تصویر نمایه‌ی ‌203***8‌
@ommateemam6 ساعت پیش
در پاسخ به
پالانی های صهیون سعی داشتند فرهنگ و تمدن ایرانی را با شبه مدرنیزم و شبه تجدد از بین ببرند ...... پروژه اسرائیل بزرگ یا همان سیطره صهیون بر منطقه مسلمانان و سپس کل دنیا ابتدا با نفوذ در حاکمیت و فرهنگ کشورها شروع می شود و در نهایت به فتح سرزمینی منجر می شود....

تصویر نمایه‌ی ‌Iranian Researcher‌
@IranianResearcher6 ساعت پیش
امیدوارم کتاب تاریخ معاصر غیرانسانی هر چه سریعتر مورد بازبینی قرار بگیرد و با اهداف جدی تری در پرورش نسل آینده نگاشته شود، نه فقط حفظ کلیشه های روایت رسمی.

@user1746189320846 ساعت پیش
در پاسخ به
خب با فرمون فعلی همون مسیر داره پیش میره و فاصله اشراف با مردم عادی هر روز بیشتر میشه. فکر نمیکنم مردم پای کار امام زمان حاضر باشند بی عدالتی و رانت خواری و فساد عده ای رو به خاطر ظهور آقا تحمل کنند چون خود آقا وقتی بیان احتمالا اول یقه همین افراد رو به خاطر چشم بستن به ظلم و بی عدالتی و فساد بگیرن

@user17091001919121625746 ساعت پیش
در پاسخ به
.قیمت کود سال قبل کمتر از ۲۰۰هزار بوده پاییز شده ششصد و خورده ای الان دم از ۴ و نیم میلیون میزنن .گندم رو دو برابر کردن اما پولش رو ماه ها با تاخیر پرداخت میکنند .هر محصولیی فصل برداشت قیمتش نصف میشه .چغندر میکاری به تمام هزینه ها ،کارخونه پولشو ما ها دیرتر پرداخت میکنه .با این روالی که در پیش گرفت

تصویر نمایه‌ی ‌مرتضی کریمی‌
@user1757121143816 ساعت پیش
در پاسخ به
واردات بی رویه اگر رواج پیدا کند از هر تحریمی خطرناک تر است.ریشه کشاورزی،دامداری و صنایع را خشک خواهد کرد.دقیقا امضای سند وابستگی ایران است.

@user1708282380945 ساعت پیش
در پاسخ به
با سلامدر حال حاضر درامد ایرانی ۱۰۰ دلار در ماه ...قیمت ساینا یک میلیارد و دویست میلیون ناقابل ... فساد اداری، توزیع نابرابر ثروت، انجام دادن کار فقط با داشتن رابطه و زد و بند، وعده سرایی دروغ مسئولین به مردم و گردن نگرفتن، از بین رفتن محیط زیست و ...چرا فکر میکنید که شما از شاه بهتر هستید؟! ...

تصویر نمایه‌ی ‌حلیم رایگان‌
@Halimraygan5 ساعت پیش
در پاسخ به
تیتر رو دیدم فکر کردم خبر مال امروزه!

تصویر نمایه‌ی ‌علی موسی پور‌
@alimousapour5 ساعت پیش
در پاسخ به
سوال اینجاست که چرا ما باید وارد کننده محصولات کشاورزی باشیم نه صادر کننده!؟پاسخ ساده است: مسئولین که تکلیف ندارند، هیچ، اما نیروهای انقلابی فرمان امام شهید در زمینه تولید دانش محور را جدی نگرفته اند!

تصویر نمایه‌ی ‌سلام‌
@Salam05 ساعت پیش
در پاسخ به و

تصاویری بعد از خرید گندم آمریکا

پیشنهاد ویژهاین ۳دقیقه، هزاران ساعت درس و عبرت است
۲۸ MB

تصویر نمایه‌ی ‌دانشجوی خسته‌
@user1753691426504 ساعت پیش
در پاسخ به
خودرو وارد کنید

@user1751670376794 ساعت پیش
در پاسخ به و
تصویر نمایه‌ی ‌فرشاد‌
فرشاد

@Iranehamdel  •  13 ساعت پیش

متاسفانه ، در تولید گرانی ، همه با هم هماهنگ هستند ، اما در تعهدی که کردند، که قرار بود ، رقم کالا برگ با تورم افزایش یابد ، تقصیر را گردن هم انداخته و تا الان این افزایش ،اتفاق نیافتاده است. و این تاخیر باعث شده فروشندگان ، تولید کنندگان و واسطه ها از قبل آنرا پیشخور کنند.
مطالبه

لزوم جلوگیری از تأخیر در افزایش کالابرگ و پیشخور شدن آن توسط فروشندگان

همان‌گونه که دولت وعده داده بود، قرار بود در صورت افزایش تورم، مبلغ کالابرگ نیز متناسب با آن افزایش یابد. اما متأسفانه افزایش رقم کالابرگ بر اساس تورم با تأخیر مواجه شده و مسئولیت آن به بانک مرکزی و سازمان برنامه و بودجه ارجاع داده می‌شود؛ در حالی که این دو نهاد نیز زیرمجموعه ساختار دولت هستند. در این میان، تولیدکنندگان، واسطه‌ها و دلالان قیمت‌های خود را از مدت‌ها پیش افزایش داده‌اند و همچنان به‌صورت هفتگی و ماهانه بر قیمت‌ها می‌افزایند. به بیان دیگر، افزایش احتمالی کالابرگ از مدت‌ها قبل در بازار پیشخور شده و این روند همچنان ادامه دارد، اما هنوز خبری از تحقق وعده دولت نیست. این وضعیت تورم و گرانی که از سوی تصمیم‌گیران، تولیدکنندگان، واسطه‌ها و دلالان به مردم تحمیل می‌شود، تا چه زمانی باید ادامه پیدا کند؟ انتظار می‌رود دولت هرچه سریع‌تر، به‌جای طرح بهانه‌ها، به عهدی که با مردم بسته است عمل کند و افزایش مبلغ کالابرگ را متناسب با تورم اجرایی سازد. هنوز به دولت اعتماد دارم و معتقدم مسئولان در تلاش برای بهبود وضعیت مردم و کشور هستند و ان‌شاءالله این تلاش‌ها به نتیجه مطلوب خواهد رسید اجرتان با خدا

دولت ، مجلس ، قوه قضائیه، شورای رقابت و سازمان حمایت از مصرف کننده، سازمان های تعزیرات حکومتی و بازرسی، تولید کنندگان ، فروشندگان ، واسطه ها، دلال ها، کلیه تصمیم گیران و مسئولان کشور

0
100
گزارش از مطالبه