پهلوی: دیگر از هر زن چادری بدم می‌آید

وقتی در خرداد ۱۳۱۳ (۹۲ سال قبل) رضا پهلوی (اول) برای دیدار با آتاتورک راهی ترکیه شد، کمتر کسی پیش‌بینی می‌کرد که این دیدار رسمی، مسیر فرهنگی ایران را ورق بزند. رضا پهلوی در این سفر چنان تحت تأثیر زنان بی‌حجاب ترک قرار گرفت که پس از بازگشت به کشور دستور کشف حجاب داد.
حوزه تاریخ گروه فرهنگ خبرگزاری فارس: در میان تمام سفرهای دیپلماتیک تاریخ معاصر، کمتر رویدادی به اندازه سفر خرداد سال ۱۳۱۳ رضا پهلوی (اول) به ترکیه، بر ساختار اجتماعی ایران اثرگذار بوده است. رضا پهلوی به همراه یک هیئت هفده‌نفره راهی ترکیه شد؛ دیداری رسمی با مصطفی کمال آتاتورک که جرقه عمیق‌ترین دگرگونی‌های فرهنگی دوره پهلوی اول را روشن کرد. رضاخان از جهات گوناگون به مرد معاصر سرشناس‌تر از خود، مصطفیکمال، شباهت زیادی داشت. هر دو می‌خواستند جامعه چند فرقه‌ای سنتی خود را به ملتی مدرن مبدل سازند. هر دو نوسازی را با غربی کردن و گذشته را با عدم کارایی اداری هرج و مرج قبیله‌ای اقتدار مذهبی و عدم تجانس اجتماعی و آینده را با همگونی فرهنگی، وحدت سیاسی و تجانس قومی یکسان می‌دانستند. هر دو در تلاش بودند تا با زور زنان را از خانه‌هایشان بیرون آورند و به زندگی اجتماعی وارد کنند.
بعد از این سفر بود که به دستور رضا پهلوی پوشیدن چادر ممنوع شد و فرایند کشف حجاب با جدیتی تمام آغاز شد تا جایی که مقامات عالی‌رتبه در صورت‌عدم همراهی همسران بی‌حجابشان در ضیافت‌ها، عزل می‌شدند و حتی کارکنان رده‌پایین مانند رفتگران نیز در صورت عدم تمکین، مجازات می‌شدند. رضاخان دو سال پس از این سفر، به محمود جم، نخست‌وزیر وقت، گفت: «نزدیک به دو سال است که مسئله کشف حجاب ذهن من را به خود مشغول کرده است؛ به‌ویژه از هنگامی که به ترکیه رفتم و زنان این کشور را بدون حجاب مشاهده کردم؛ زنانی که دوشادوش مردان در کارهای مملکت به آن‌ها کمک می‌کنند. دیگر از هر زن چادری که می‌بینم بدم می‌آید. حجاب دشمن پیشرفت و ترقی است.»
با این حال، این دگرگونی ظاهری با ساختار حقوقی جامعه همخوانی کاملی نداشت. در حالی که از زنان خواسته می‌شد به عرصه اجتماعی وارد شوند، قوانین مدنی همچنان مردان را برتر می‌دانست؛ حق چهار همسر همزمان، طلاق یک‌طرفه، سرپرستی قانونی خانواده و سهم ارث بیشتر برای مردان پابرجا بود و زنان همچنان از حق رأی و نامزدی در انتخابات محروم بودند. این تناقض سبب شد تا بخشی بزرگ از توده‌های مردم، این اقدام را نه گامی در جهت آزادی، بلکه نوعی اجبار و سرکوب قلمداد کنند. پایان پیام/برگرفته از کتاب «ایران بین دو انقلاب» یرواند آبراهامیان و «تاریخ بیست‌ساله ایران» از حسین مکی#رضاخان #پهلوی #دربار #ترکیه #آتاتورک #چادر #کشف_حجاب
08:03 - 11 خرداد 1405
فرهنگ
تاریخ

3 بازنشر13 واکنش
61٫4k بازدید



12 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌سعید میری‌
@SaeedMiri11 خرداد 1405
در پاسخ به
بنظر من بزرگترین خیانت به این مملکت نه قراردادهای ننگین عهد قاجار و نه عروس کردن بحرین و ... بلکه همین کشف حجاب بود. شاید هیچ پادشاهی در طول تاریخ اینطور به فرهنگ مردمش تجاوز نکرده باشه که آثارش رو امروز بعد از نزدیک به یک قرن داریم می‌بینیم

@user170910081756545212811 خرداد 1405
در پاسخ به
انتهای خبر بر ضد احکام اسلام و نظرات مولفان ضددین کتاب است

@user17688470612911 خرداد 1405
در پاسخ به
نفهمیدم چی به چی شد

@Rastgara11 خرداد 1405
در پاسخ به
تهش نویسنده به این نتیجه رسید که باید در کنار کشف حجاب قوانین به نفع زنان تغییر می‌کرد تا جامعه احساس سرکوب نمی کرد . نویسنده مقاله متاسفانه یا خوشبختانه سواد آنچنانی نداشت که متوجه بشه .در نهایت حجاب مسئله شخصیه و اگر زور باشه چه در رعایت چه عدم رعایت یعنی سرکوب آزادی فردی از هر طرفی میخواد باشه

@davidanderson11 خرداد 1405
در پاسخ به
خدا را صد هزار بار شکر که از شر این بی غیرت های بی ناموس رها شدیم.

@userman11 خرداد 1405
در پاسخ به
ترکیه و ایران یه بیماری فرهنگی دارند که جامعشون به دوقطبی رادیکال سنتگرا و سنت‌ستیز تبدیل شده و در جایی مثل ژاپن به علت اینکه این فرایند از اول با افراط و تفریط و تحمیل سخت و فراگیر همراه نبوده سنت و مدرنیته در خدمت همدیگه در اومدن و باعث هم‌افزایی هم شدن.

@userman11 خرداد 1405
در پاسخ به
پهلوی یه سنت خیلی بدی رو راه انداخت و اون هم سنت فرهنگسازی از طریق قدرت سخت حکومتی و قانونی بود که این رویکرد باعث عقب‌ماندگی سیستم فرهنگسازی جامعه شده و قدرت نرم که اصلی‌ترین بخش فرهنگسازی هست رو برای همیشه به حاشیه برد.

تصویر نمایه‌ی ‌حق پژوه‌
@ommateemam11 خرداد 1405
در پاسخ به
شیطان صهیون دعوت به برهنگی می کند...

@userman11 خرداد 1405
در پاسخ به
روش درست فرهنگسازی اینه که از بطن جامعه ریشه بزنه و براساس مشارکت و همراهی جامعه قانونی شکل بگیره نه اینکه برعکس از هوا یهو یه چوب فرو کنی رو زمین و بهش شاخ و برگ اضافه کنی و بخوای یه طرفه از بالا به پایین با قانون و زور حکومتی فرهنگسازی کنی.

@Mehrdad90kia11 خرداد 1405
در پاسخ به
وقتی شما مبانی اعتقادی و فلسفی قدرتمندی داری و میتونی با فرهنگ سازی قوی و صحیح دلایل منطقی برای اثبات رعایت حجاب بیاری ، دیگه نیازی به اعمال زور نیست. اجرای احکام اسلامی بدون رعایت اخلاق و منطق اسلامی نتیجه عکس میده.اعمال زور باید در مواردی باشه که طرف به هیچ صراطی مستقیم نیست.

@Mehrdad90kia11 خرداد 1405
الان که تو جامعه ما "حجاب سر" رعایت نمیشه.تجربه ثابت کرده اگ فرهنگ سازی و تبیین قوی انجام نشه و زیادی شل بگیریم، بعد ازحجاب سر کم کم به بی حجابی در پوشش بالا و پایین تنه خواهیم رسیدکتاب "فرهنگ برهنگی-برهنگی فرهنگی" حداد عادل بسیار خواندنی هست.تو غرب هم از برداشتن روسری وتنگ شدن لباسای گشاد شروع شد

@user17507230643911 خرداد 1405
در پاسخ به
واقعا فکر میکرد اینجور کشور مدرن میشه؟:))) ترکيه الانشم فقط ی ظاهر اروپایی داره فرهنگش تغییری نکرده