نهمین جشنواره تلویزیونی مستند به کار خود پایان داد
مدیر شبکه مستند و دبیر نهمین جشنواره تلویزیونی مستند در آیین اختتامیه این رویداد، مستندسازان را حافظان بخشی از تاریخ معاصر دانست و بر نقش آنان در ثبت وقایع جنگ ۱۲ روزه و روایت ایستادگی مردم تأکید کرد.
خبرگزاری فارس _ گروه هنر و رسانه: آیین اختتامیه نهمین جشنواره تلویزیونی مستند عصر دوشنبه دوم شهریورماه با حضور جمعی از مستندسازان، هنرمندان و مدیران فرهنگی در پردیس سینمایی ملت برگزار شد.این مراسم با قرائت آیاتی از قرآن کریم و اجرای سرود جمهوری اسلامی ایران توسط گروه موسیقی ارتش آغاز شد.تأکید مدیر شبکه مستند بر نقش مستندسازان در ثبت حقیقتزارعزاده، مدیر شبکه مستند و دبیر نهمین جشنواره تلویزیونی مستند، در ابتدای این مراسم با اشاره به اهمیت مستندسازی در ثبت وقایع و روایت حقیقت گفت: جشنواره تلویزیونی مستند گردهم آمده است تا آیینی برای تصویر، حقیقت، انسان و سرزمینی باشد که هر گوشه آن روایتی شنیدنی و هر چهرهاش قصهای ناگفته دارد.وی افزود: مستند تنها ثبت آنچه روی داده نیست، بلکه کشف معنای رویدادهاست. دوربین مستندساز اگر با صداقت و مسئولیت همراه باشد، تنها تصویر نمیگیرد، بلکه حافظه یک ملت را شکل میدهد و لحظههای فراموشنشدنی تاریخ را برای نسلهای آینده به یادگار میگذارد.دبیر جشنواره تلویزیونی مستند با اشاره به عملکرد مستندسازان، عکاسان و گزارشگران در روزهای دشوار جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و همچنین جنگ رمضان اظهار کرد: این هنرمندان بار دیگر نشان دادند که روایت حقیقت گاهی در سختترین و پرخطرترین شرایط شکل میگیرد. آنان در کنار مردم ایستادند، در متن حادثه حضور پیدا کردند و با نگاه انسانی خود وقایع را به شکلی اثرگذار و ماندگار ثبت کردند.
زارعزاده ادامه داد: تصاویری که در آن روزها ثبت شد، تنها گزارش جنگ نبود، بلکه روایت ایستادگی مردم، همدلی و غیرت ملی بود. همچنین این مستندسازان و عکاسان بودند که عظمت و شکوه مراسم میلیونی تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب را برای جهانیان و حتی آیندگان ثبت و منعکس کردند.وی این تلاشها را شایسته قدردانی دانست و گفت: بخشی از تاریخ معاصر ما به همت همین هنرمندان و روایتگران از گزند فراموشی در امان مانده است.
مدیر شبکه مستند درباره نهمین دوره این جشنواره نیز گفت: این دوره برای ما دورهای در مسیر تحول و بلوغ بیشتر بود و در شرایط بحرانی و در فاصله دو جنگ تحمیلی، طی دو ماه و به بهترین نحو ممکن اجرا شد.وی افزود: امسال بخش محیط زیست و تنوع زیستی را به جشنواره اضافه کردیم، زیرا باور داریم آینده این سرزمین به میزان توجه ما به آب، خاک، هوا، حیات وحش و زیستبومهای ایران وابسته است.زارعزاده با اشاره به اختصاص بخشی از بودجه تولیدات شبکه مستند به موضوع محیط زیست اظهار کرد: متأسفانه این حوزه آنچنان که شایسته اهمیت آن بود، از سوی برخی مسئولان و نهادهای ذیربط مورد اقبال و حمایت قرار نگرفت؛ با این حال تلویزیون همچنان بر این باور است که مستند میتواند زنگ بیدارباش جامعه باشد و برای نجات طبیعت، آگاهی و مطالبه عمومی ایجاد کند.
تغییر در شیوه داوری و توجه به فیلمسازان جواندبیر جشنواره تلویزیونی مستند همچنین از افزایش تعداد داوران با هدف ارتقای دقت، عدالت و اعتبار داوری خبر داد و گفت: این تصمیم گامی مهم برای بهرهگیری از نگاههای متنوعتر و تخصصیتر بود؛ چراکه داوری آثار مستند، داوری درباره نگاهها، تجربهها و روایتهای گوناگون از ایران و جهان است.وی ادامه داد: امسال برای نخستینبار شورای سیاستگذاری جشنواره را به صورت رسمی شکل دادیم و از نظرات متنوع، تخصصی و حرفهای بهره گرفتیم تا مسیر آینده جشنواره را با دقت و دوراندیشی بیشتری ترسیم کنیم.زارعزاده با اشاره به حضور پررنگ فیلمسازان جوان در این دوره گفت: در کنار حضور فیلمسازان شاخص و نامآشنا، امسال شاهد حضور پررنگ فیلمسازان جوان نیز بودیم؛ جوانانی که با نگاه تازه، جسارت و دغدغههای جدی به عرصه مستندسازی آمدند.وی افزود: به پیشنهاد دبیرخانه و هیأت داوران، جایزه فیلمساز جوان به جشنواره امسال اضافه شد، زیرا باور داریم آینده سینمای مستند ایران در گرو کشف و حمایت از همین استعدادهای تازهنفس است.مدیر شبکه مستند در پایان سخنان خود، مشارکت مردم در جشنواره را نیز مورد توجه قرار داد و گفت: رأی و نظر مردم همچنان برای ما جایگاهی ویژه دارد. استقبال مخاطبان از جشنواره و مشارکت آنان در انتخاب آثار، سرمایهای بسیار ارزشمند است و از همه مخاطبانی که با تماشا، همراهی و رأی خود به جشنواره معنا بخشیدند، تشکر میکنم.
تقدیر از فرمانده ناوشکن دنا و نیروی دریایی ارتشدر ادامه این مراسم، امیر مقدم، معاون هماهنگکننده نیروی دریایی ارتش و امیر اکرمنیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی ایران، روی صحنه حاضر شدند و از ناخدا یکم امید مقامی، فرمانده ناوشکن دنا و نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران تقدیر کردند.مقامی پس از دریافت این تقدیرنامه، با حضور در جایگاه ضمن قدردانی از برگزارکنندگان جشنواره و هنرمندان، اظهار کرد: بسیار خوشحالم که در جمع هنرمندان و فرهیختگان حضور دارم و از دعوتی که برای حضور در این مراسم صورت گرفت، تشکر میکنم.وی افزود: من یک ساعت پیش از بندرعباس به تهران رسیدم و به نمایندگی از همکارانم در منطقه یکم نیروی دریایی ارتش در خدمت شما هستم؛ همکارانی که در گرمای جنوب کشور همچنان مشغول خدمت و دفاع از این سرزمین پرافتخار هستند.فرمانده ناوشکن دنا با اشاره به نقش هنرمندان در روایت فعالیتهای نیروهای نظامی گفت: از همه هنرمندان عزیز تشکر میکنم. شما در جامعه جریانساز هستید و آنچه در دریا اتفاق میافتد، بخشهایی دارد که شاید هیچگاه دیده نشود؛ در حالی که برای حفظ و انجام این مأموریتها بهای زیادی پرداخت میشود.مقامی ادامه داد: آنچه درباره ناوشکن قهرمان دنا و مأموریتهای آن روایت شد، تنها گوشه کوچکی از اتفاقات و فعالیتهای گسترده نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران است.این بخش از مراسم با قدردانی از تلاشهای نیروهای ارتش و بهویژه کارکنان نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران ادامه یافت.سپس از مسعود دهنوی مستند ساز فرمانده و دریا تقدیر به عمل آمد.
محسن برمهانی، معاون سیما، در بخش دیگری از آیین اختتامیه نهمین جشنواره تلویزیونی مستند روی صحنه آمد و با اشاره به مسئولیت سنگین مستندسازان در شرایط امروز گفت: شاید هیچگاه در تاریخ معاصر، مستندسازان تا این اندازه خود را در برابر ثبت و روایت وقایع مهم کشور مسئول ندیده باشند.وی با اشاره به رویدادهای سالهای اخیر افزود: در سالهای گذشته شاهد اتفاقاتی بودیم که هر یک میتواند بخشی مهم از تاریخ کشور را شکل دهد؛ از شهادت امام شهیدمان گرفته تا جنگها و حوادثی که به از دست دادن جمعی از عزیزانمان منجر شد.معاون سیما ادامه داد: در یکی از این حوادث، تنها در یک مرحله ۱۵۰ کودک قربانی شدند و در رویدادی دیگر، یکی از مرگبارترین محصولات ساخت آمریکا در لامرد مورد استفاده قرار گرفت. همچنین در حادثهای دیگر، ناوگروهی که خاطرات زیادی از حضور و همراهی اعضای آن با رسانه ملی داشتیم، به شهادت رسیدند.برمهانی این وقایع را از جمله سوژههای مهمی دانست که میتوانند دستمایه تولید آثار مستند قرار گیرند و اظهار کرد: اینها تنها بخشی از موضوعاتی است که ضرورت دارد درباره آنها مستند ساخته شود؛ با این حال، گاهی یک اتفاق به ظاهر ساده و انسانی نیز میتواند به موضوعی با ظرفیت جهانی تبدیل شود. حتی کودکی که از صدای انفجار میترسد، میتواند سوژه یک مستند تاثیرگذار باشد و ما امروز با چنین سوژههای فراوانی مواجه هستیم.وی در پایان ابراز امیدواری کرد مستندسازان و رسانه ملی بتوانند مسئولیت خود را در قبال ثبت و روایت این مقطع حساس تاریخی بهدرستی انجام دهند و گفت: امیدوارم بتوانیم وظیفه خود را در قبال روزهایی که هم تاریخساز و هم تمدنساز هستند، به بهترین شکل به انجام برسانیم.
پیمان جبلی، رئیس سازمان صداوسیما، در آیین اختتامیه نهمین جشنواره تلویزیونی مستند با اشاره به جایگاه مستندسازان در روایت حقیقت گفت: اگر روایت حقیقت را وظیفه ذاتی رسانه بدانیم، مستندسازان هستند که این روایت را غنی میکنند.وی افزود: مستندسازی حرفهای، مورد حسادت هر کسی است که با رسانه سروکار دارد؛ چراکه مستندساز نزدیکترین عنصر رسانهای به حقیقت است. حقیقت در قاب قرار نمیگیرد مگر با تلاش و زحمات مستندسازان.رئیس رسانه ملی با اشاره به روند برگزاری این دوره از جشنواره اظهار کرد: این دوره نیز مانند دورههای گذشته روندی رو به رشد داشت و بیش از چهار هزار اثر به دبیرخانه جشنواره رسید. این موضوع نشاندهنده اعتماد، همراهی و همافزایی مستندسازان با رسانه ملی است تا محصولات خود را از طریق قاب تلویزیون در معرض قضاوت مخاطبان قرار دهند.جبلی با اشاره به اتفاقات و بحرانهای یک سال اخیر ادامه داد: همواره در شرایط سخت و دوران جنگ، زمانی که همه به دنبال نقطهای امن و آرام هستند، مستندساز رشد میکند. بهشت مستندساز در بحران شکل میگیرد. حرفهایترین مستندسازان غرب آسیا در غزه، ایران، عراق و دیگر مناطق بحرانزده حضور دارند.وی افزود: در ایران نیز با توجه به جنگهایی که پشت سر گذاشتهایم، از جنگ اول و دوم تا جنگ ۱۷ روزه که سومین جنگ بود، سوژههای فراوانی برای مستندسازی وجود دارد.رئیس سازمان صداوسیما با اشاره به برخی حوادث کمتر روایتشده گفت: درباره اتفاقاتی مانند آنچه در لامرد رخ داد، کمتر صحبت شد؛ از جمله ماجرای دختر بچه دو سالهای که در حیاط خانهاش مشغول بازی بود و در معرض ۲۴ سلاح، ترکش و گلولههای کشنده آمریکایی قرار گرفت. اینها روایتهایی است که باید به آنها پرداخته شود.
جبلی در ادامه با اشاره به رویدادهای امیدبخش در جریان این حوادث عنوان کرد: در کنار این اتفاقات تلخ، شاهد رشادتها و شجاعتهای نیروهای مسلح نیز بودیم؛ روایتهایی که باید سالیان سال در قالب مستندهای حرفهای و هنرمندانه به جامعه ارائه شوند.وی تأکید کرد: تولیدات مستند را نباید تنها به تلویزیون محدود کنیم و باید به تولیدات میکرو برای فضای مجازی و شبکههای اجتماعی نیز توجه ویژهای داشته باشیم. رسانه ملی برای نمایش و حمایت از انواع تولیدات مستند آمادگی دارد.رئیس رسانه ملی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به گسترش استفاده از هوش مصنوعی در تولیدات رسانهای گفت: رواج بیرویه هوش مصنوعی میتواند به یکی از بزرگترین آفتهای مستندسازی تبدیل شود. هوش مصنوعی نباید جایگزین حضور فیزیکی مستندساز در میدان شود.جبلی ادامه داد: هوش مصنوعی زخمی و مجروح نمیشود و شهید نمیشود؛ اما مستندساز در میدان حضور دارد، رنج میکشد و حتی ممکن است جان خود را از دست بدهد. مستندساز قداست دارد و باید بیش از گذشته میدان برای مستندسازان واقعی فراهم شود.وی همچنین درباره رویکرد دوره تحول رسانه ملی گفت: دوره تحول را بر دو محور هویت و عدالت بنا کردهایم که هر دو، سرفصلهای گستردهای برای فعالیت مستندسازان به شمار میروند.جبلی در پایان با اشاره به برگزاری رویداد «ایران جان» در قزوین گفت: هفته آینده این رویداد در قزوین برگزار میشود. در دوره تحول نیز تمام شبکههای استانی و شبکههای سیما، به جز یک یا دو شبکه، به کیفیت اچدی رسیدهاند.
رضا صالحی امیری وزیر میراث فرهنگی و گردشگری با اشاره به نقش شهدا در امنیت و عزت ملی گفت: پیروزی ملت ایران در برابر جنگ، نتیجه تصمیم یک ملت برای مقاومت بود و این پیام را به جهان منتقل کرد که ایران هرگز تسلیم بیگانگان نخواهد شد.وی با تأکید بر ضرورت ثبت تصویری حوادث و حماسههای یک سال اخیر افزود: مستندسازان و صداوسیما باید آنچه را در میدان و خیابان رخ داده است، به آثاری ماندگار برای نسل امروز و آینده تبدیل کنند. مستند میتواند تصویر پیروزی و مقاومت یک ملت باشد و روایت درست ایران را به ایرانیان و جهانیان معرفی کند.وزیر میراث فرهنگی با اشاره به حضور ایران در مجامع بینالمللی از جمله یونسکو و اجلاس گردشگری مادرید، اظهار کرد: در سالهای اخیر تصویری متفاوت از ایران در جهان شکل گرفته است و روایت مقاومت ملت، شجاعت فرماندهان و شهادت رهبر، توجه جهانیان را جلب کرده است.به گفته وی، مستندسازان باید این روایت را که از نظر او پدیدهای کمنظیر است، به تصویر بکشند.صالحیامیری همچنین بر ضرورت تقویت انسجام ملی تأکید کرد و گفت: رسانه ملی میتواند با تولید مستندهای فاخر، همدلی و یکرنگی مردم و صحنههای مقاومت را ثبت کند. آنچه در جنوب و خلیج فارس رخ داده نیز باید به عنوان بخشی از این روایت مستند شود.وی در ادامه با اشاره به ظرفیتهای تاریخی و تمدنی کشور گفت: حدود یک میلیون اثر تاریخی در ایران شناسایی شده، ۴۳ هزار اثر به ثبت ملی رسیده و ۳۰ اثر نیز ثبت جهانی شده است.صالحیامیری با اشاره به تخریب ۱۴۹ اثر تاریخی در زمان جنگ بر نقش رسانه ملی در آگاهیبخشی درباره اهمیت میراث فرهنگی و روایت این آسیبها تأکید کرد و گفت: تمدن فقط بنا و سازه نیست، بلکه در متن هویت جامعه ایران جریان دارد.
برگزیدگان ایران عزیزدر ادامه آیین اختتامیه نهمین جشنواره تلویزیونی مستند، برگزیدگان بخش «ایران عزیز» معرفی و از آنها تقدیر شد.در ابتدای این بخش از سه مستندساز قدردانی شد. سحر قناعتی برای فیلم «قلب شیشهای» رتبه نخست، علی ترابی برای مجموعه «ماجرا» رتبه دوم و محسن رضازاده برای فیلم «زهرا؛ یک روایت شخصی» رتبه سوم این بخش را به دست آوردند.سپس از جمعی از مستندسازانی که در جریان جنگ ۱۲ روزه فعالیتهای مختلفی در حوزه مستندسازی داشتند، تقدیر شد. وحید فرجی، فیلمساز؛ کیومرث محمدچناری، صدابردار؛ فاطمه دولتآبادی، عکاس؛ مجتبی عمارلو، فیلمبردار؛ مهدی انصاری، فیلمساز؛ محمدفرج صالحی، فیلمساز و راوی؛ مسعود دهنوی، کارگردان؛ احسان مفیدیکیا، فیلمساز؛ محمدرضا گودرزیمهر، فیلمساز؛ مطهره عدالتخواه، فیلمساز؛ محسن اسلامزاده، حمید وکیلی و علی تکروستا، از جمله افرادی بودند که مورد تقدیر قرار گرفتند.در بخش دیگری از این مراسم، سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران از دو مستندساز تقدیر کرد. مهدی زمانپور کیاسری برای مستند «پشت دیوارهای سبز» و رسول پولادی برای مستند «از نظر دیگران» دو دریافتکننده این جوایز بودند.
جایزه بهترین گوینده گفتار متن نیز به رضا تنهایی برای فیلم مستند «خشت و خون» رسید.سلمان ابوذر برای صداگذاری فیلمهای «هدف اکبر» و «خشت و خون» جایزه بهترین صداگذاری را دریافت کرد.جایزه بهترین پژوهش به محمد طالبی برای فیلم مستند «سفرنامه عراق عجم» اهدا شد و مهدی آزادی نیز برای فیلمهای «عزیز» و «خیره به خورشید» جایزه بهترین فیلمبرداری را از آن خود کرد.جایزه بهترین تدوین و جلوههای ویژه بصری به محمد بابایی برای فیلم «خون، حنا، باروت» رسید.همچنین هیئت داوران در بخش ویژه، مصطفی توکلفرد را به عنوان بهترین فیلمساز جوان معرفی کرد و جایزه این بخش را برای فیلم «بابا موشک داد» به او اهدا کرد.هیئت داوران جشنواره همچنین از ابوالفضل توکلی، از پیشکسوتان عرصه صدا و دوبله، به مناسبت ساخت مستند تقدیر کرد.در ادامه، جایزه دیگر هیئت داوران نیز به آرمان قلیپور دشتکی برای ساخت فیلم مستند «هستی و نیستی» اهدا شد.
برگزیدگان بخش حیات وحش ومحیط زیستدر ادامه آیین اختتامیه نهمین جشنواره تلویزیونی مستند، جوایز ویژه بخش «حیات وحش و محیط زیست» اهدا شد.در این بخش، جایزه سوم به فرزانه حاتمی و محمدهادی اسفندیاری برای مستند «مزرعه سبز فلک» رسید. جایزه دوم نیز به بابک عباسی برای فیلم مستند «آهنگی برای آب» اهدا شد.حامد سعادت برای فیلم مستند «جنگل قائم» جایزه نخست بخش «حیات وحش و محیط زیست» را از آن خود کرد. همچنین جایزه ویژه هیئت داوران این بخش به مهدی زمانپور کیاسری برای فیلم مستند «مرگ پشت دیوارهای سبز» تعلق گرفت.در ادامه، جوایز بخش کارگردانی مستند کوتاه اهدا شد. در این بخش، دیپلم افتخار به مریم صبوری برای فیلم «گلین بالا» رسید و حسن جعفری نیز برای فیلم «بیستا برمه» جایزه بهترین کارگردانی مستند کوتاه را دریافت کرد.در بخش بهترین کارگردانی مستند نیمهبلند، علی شهابالدین و محمدعلی یزدانپرست دیپلم افتخار دریافت کردند و جایزه بهترین کارگردانی این بخش به محمدرضا خوشفرمان برای فیلم «اسپانک» اهدا شد.در بخش بهترین کارگردانی مستند بلند نیز دیپلم افتخار به جمشید رباتترک برای فیلم «امینالضرب» رسید.همچنین جایزه بهترین کارگردانی مستند نیمهبلند به جعفر صادقی برای فیلم «رویای شهر حلقهها» اهدا شد
جوایز ویژه دبیر جشنوارهدر ادامه آیین اختتامیه نهمین جشنواره تلویزیونی مستند، جوایز ویژه دبیر جشنواره به برگزیدگان این بخش اهدا شد.نخستین جایزه ویژه دبیر جشنواره به مهدیه سادات محور، به پاس توجه مستمر به مسائل زنان و جامعه، اختصاص یافت.جایزه ویژه دیگر دبیر جشنواره نیز به سعید فرجی برای ساخت مستند «فریمهای فلسطینی» اهدا شد.در ادامه، جایزه بهترین فیلم مستند جشنواره به عقیل جماعتی برای فیلم «خشت و خون» رسید.همچنین در بخش جوایز انتخاب مخاطبان، رسول پولادی برای فیلم «از نظر دیگران» جایزه بهترین فیلم مستند کوتاه را دریافت کرد. پولادی پس از دریافت جایزه، آن را به شهدای مدرسه میناب تقدیم کرد.جایزه بهترین فیلم مستند نیمهبلند از نگاه مخاطبان نیز به وحید امرایی برای فیلم «سایدا» تعلق گرفت.در بخش مستند بلند نیز رفیعالدین اسماعیلی برای فیلم «بیمریم» به عنوان برگزیده مخاطبان معرفی و جایزه بهترین فیلم مستند بلند را دریافت کرد.در پایان، جایزه ویژه میراث فرهنگی نهمین جشنواره تلویزیونی مستند به میلاد شاهجانی برای فیلم «آواز شمشیر بر پشت سنگرهای شیشهای» اهدا شد.
16:39 - 2 شهریور 1405