دروغهایی که هالیوود درباره قدرت آمریکا به شما میگوید!
محمد امین حسام کارشناس رسانه با اشاره به کارکردهای پنهان فیلمهای جنگی آمریکایی گفت: این آثار صرفاً برای سرگرم کردن مخاطب ساخته نمیشوند، بلکه در جنگ نرم، تصویرسازی ذهنی، اثرگذاری شناختی و مشروعسازی سیاستهای آمریکا نقشآفرینی میکنند.
۱۷ MB
خبرگزاری فارس _گروه رسانه: محمدامین حسام، کارشناس رسانه، در برنامه صبحانه ایرانی با اشاره به کارکردهای رسانه و فضای مجازی اظهار کرد: یکی از کارکردهای اصلی رسانه، سرگرمی است و اساساً بخش مهمی از محصولات رسانهای برای سرگرم کردن مخاطب تولید میشوند. بسیاری از مردم پس از یک روز کاری، برای استراحت به تماشای فیلم، سریال یا دیگر محصولات تصویری روی میآورند، اما این تمام ماجرا نیست.وی افزود: فیلمهای سینمایی و سریالهای تلویزیونی، بهویژه در ژانر جنگی، تنها کارکرد سرگرمی ندارند و میتوانند حامل اهداف، پیامها و کارکردهای دیگری نیز باشند. بهطور مشخص، فیلمهای جنگی آمریکایی که درباره کشورهای منطقه و بهویژه ایران ساخته میشوند، صرفاً با هدف سرگرم کردن مخاطب تولید نشدهاند.حسام با بیان اینکه هالیوود و نهادهای پشتیبان آن برای تولید انبوه فیلمهای جنگی سرمایهگذاریهای سنگینی انجام میدهند، تصریح کرد: طبیعی است که این حجم از تولید و این میزان از هزینه، فقط برای سرگرمی نباشد. پشت این آثار، اهداف دیگری وجود دارد که باید با نگاه آگاهانه مورد توجه قرار گیرد.این کارشناس رسانه ادامه داد: وقتی از جنگ ترکیبی سخن میگوییم، یکی از مهمترین ابزارهای آن، تولیدات رسانهای و سینمایی است. در ادبیات رسانه، از مفاهیمی مانند «قدرت نرم» و «قدرت سخت» یاد میشود. فیلم سینمایی میتواند هم در جنگ نرم، یعنی جنگ شناختی و فکری، اثرگذار باشد و هم در میدان جنگ سخت، از طریق آمادهسازی افکار عمومی، تصویرسازی و مشروعیتبخشی به مداخلات نظامی نقش ایفا کند.
۲۵ MB
وی تأکید کرد: مخاطبان باید فیلمهای سینمایی را با سه نگاه دنبال کنند و در مواجهه با آنها هوشمندانه عمل کنند. سواد رسانهای به معنای پرهیز کامل از دیدن فیلم نیست، بلکه به این معناست که مخاطب، آگاهانه و نقادانه تماشا کند و بداند یک اثر رسانهای چگونه بر ذهن او اثر میگذارد.حسام با اشاره به فیلمهای جنگی آمریکایی گفت: این آثار در وهله نخست به دنبال ساختن یک تصویر رسانهای از ارتش و نظام سیاسی آمریکا هستند. در بخش عمدهای از این فیلمها، نیروهای آمریکایی بهعنوان نیروهایی شکستناپذیر، اخلاقمدار، خانوادهدوست و حتی ناجی بشریت نمایش داده میشوند. این تصویرسازی در طول زمان و در قالب نظریههایی مانند «اثر زمینهای» یا «نظریه کاشت» در ذهن مخاطب رسوب میکند.وی افزود: کودک، نوجوان یا جوانی که در یک بازه زمانی طولانی بارها این نوع فیلمها را میبیند، بهتدریج با این تصویر ذهنی مواجه میشود که سرباز آمریکایی، فردی قهرمان، منضبط، جذاب و منجی جهان است؛ در حالی که این تصویر الزاماً با واقعیت منطبق نیست و بخش مهمی از آن محصول روایتسازی سینماست.این کارشناس رسانه با اشاره به فاصله میان واقعیت و بازنمایی سینمایی آمریکا گفت: طی سالهای طولانی، هزاران فیلم ساخته شده تا ایالات متحده را بهعنوان قدرتی شکستناپذیر و منجی جهان معرفی کند، اما در مواجهه با واقعیت، این تصویر لزوماً قابل دفاع نیست و آنچه در میدان رخ میدهد، گاه با آنچه سینما نمایش میدهد تفاوتی جدی دارد.
حسام در ادامه با اشاره به نوع مواجهه مخاطب با فیلمهای سرگرمکننده تصریح کرد: بسیاری از مردم طبیعتاً برای جنبه سرگرمی فیلمها به سراغ آنها میروند و کسی منکر این مسئله نیست. مسئله این است که مخاطب باید در کنار توجه به «متن» آشکار اثر، به «زیرمتن» آن نیز توجه داشته باشد. متن همان لایه صریح و سرگرمکننده فیلم است، اما زیرمتن، همان لایه پنهان، ضمنی و اثرگذار بر ذهن و ناخودآگاه مخاطب است.وی افزود: همین زیرمتنها هستند که در میانمدت و بلندمدت میتوانند در شکلگیری ادراک مخاطب نسبت به کشورها، ملتها و تحولات سیاسی نقش بازی کنند. از این منظر، جنگ شناختی امروز، محدود به روزها و ماههای اخیر نیست؛ بلکه ریشه در سالها و حتی دهههای گذشته دارد و بخشی از آن از مسیر همین تولیدات فرهنگی و سینمایی پیش رفته است.این کارشناس رسانه خاطرنشان کرد: در برخی از فیلمهای سینمایی آمریکایی، ایران بهعنوان کشوری ناامن، تهدیدآمیز و مسئلهساز برای منطقه تصویر میشود و حتی بهطور مستقیم موضوعاتی مانند تأسیسات هستهای ایران در این آثار هدف روایت قرار میگیرد. این تصویرسازی در افکار عمومی جهان بیتأثیر نیست و میتواند به تثبیت یک برداشت نادرست و جهتدار از ایران منجر شود.حسام در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ضرورت توجه به بازنمایی ایران در آثار داخلی گفت: در کنار نقد آنچه در سینمای غرب رخ میدهد، باید نگاهی انتقادی نیز به عملکرد خودمان داشته باشیم. قرار نیست سینمای ایران تصویری اغراقآمیز، غیرواقعی یا پوشالی از قدرت خود ارائه کند، اما دستکم باید از بازتولید تصویر منفی از کشور پرهیز شود.
وی ادامه داد: یکی از نکاتی که در فیلمهای آمریکایی بهوضوح دیده میشود، نوع نمایش بصری کشورهای منطقه، از جمله ایران، است. در بسیاری از این آثار، منطقه با فیلترهای رنگی تیره و قهوهای نمایش داده میشود؛ گویی قرار است حس ناامنی، خشونت و عقبماندگی بهصورت ناخودآگاه به مخاطب منتقل شود. در مقابل، وقتی همان فیلمها به نمایش کشور خودشان میپردازند، از رنگهای گرم، زنده و چشمنواز استفاده میکنند.این کارشناس رسانه در پایان گفت: ما نیز باید واقعیتهای کشور، ظرفیتها و قدرتهای واقعی خود را بهدرستی و هوشمندانه بازنمایی کنیم؛ نه با اغراق، بلکه با ارائه تصویری درست، متوازن و مبتنی بر واقعیت از ایران.#هالیوود#رسانه#محمدامین_حسام#صبحانه_ایرانیاخبار هنری را میتوانید از طریق صفحه هنر و رسانه فارس دنبال کنید.
16:26 - 22 اردیبهشت 1405
