جولان شخصیت های غربی بر صحنه‌های تئاتر ایران

مرور اجراهای این روزهای تهران نشان می‌دهد که قهرمانان اروپایی با قدرت تمام صحنه‌های تئاتر را اشغال کرده‌اند، در حالی که اسطوره‌های ایرانی، با وجود تاریخ و ظرفیت‌های نمایشی گسترده، سهم اندکی در میان تولیدات جاری دارند.
خبرگزاری فارس _ گروه تئاتر: در ماه‌های اخیر، مرور برنامه سالن‌های تئاتر تهران یک نکته روشن را پیش چشم می‌گذارد: غلبه اقتباس‌های غربی بر تولیدات نمایشی داخلی. از تالار وحدت تا تئاتر شهر و از باشگاه انقلاب تا تماشاخانه‌های خصوصی، نام‌هایی بر پیشانی پوسترها می‌درخشند که نه‌تنها ایرانی نیستند، بلکه اغلب ریشه در ادبیات و فرهنگ اروپایی دارند؛ شخصیت‌هایی که برای مخاطب جهانی شناخته‌شده‌اند اما جایگزین قهرمان‌ها و اسطوره‌های ایرانی شده‌اند؛ اسطوره‌هایی که روزگاری بخش مهمی از جریان اصلی تئاتر ایران را می‌ساختند.این روزها «رابین‌هود» در تالار وحدت روی صحنه است و با تبلیغات چشمگیر سعی دارد مخاطبان عام را جذب کند. در باشگاه انقلاب، «الیور توئیست» –بر اساس رمان مشهور چارلز دیکنز و اقتباسی از فیلم موزیکال «الیور»– در قالب نمایشی پرزرق‌وبرق اجرا می‌شود. در تئاتر شهر، «ون‌گوگ» با محوریت زندگی نقاش نامدار هلندی، و در تماشاخانه ملک، «کتابخانه نیمه‌شب» اقتباسی آزاد از رمان مت هیگ، روی صحنه رفته‌اند؛ آثاری که به‌وضوح نشان می‌دهد صحنه تئاتر ایران این روزها بیش از هر زمان دیگری به سمت اقتباس از داستان‌ها و شخصیت‌های غربی متمایل شده است.اما پرسش مهم اینجاست؛ چرا در کشوری با یکی از غنی‌ترین منابع اسطوره‌ای و ادبی جهان، سهم روایت‌های ایرانی در تئاتر این‌قدر کم‌رنگ شده است؟
روزگاری که اسطوره‌های ایرانی پرچم‌دار صحنه بودندنگاهی به دو دهه گذشته نشان می‌دهد که چنین وضعیتی همیشه بر تئاتر ایران حاکم نبوده است. گروهی از برجسته‌ترین هنرمندان این کشور با اتکا به شاهنامه و دیگر منابع اساطیری، آثاری خلق کرده‌اند که چه از نظر هنری و چه از منظر هویتی، نقطه‌های درخشانی در تاریخ تئاتر ایران محسوب می‌شوند.بهروز غریب‌پور با اپراهای عروسکی «رستم و سهراب»، «حکیم فردوسی»، «مولوی» و «حافظ» توانست زبان تازه‌ای برای روایت اسطوره‌ها خلق کند. قطب‌الدین صادقی با نمایش‌هایی چون «مویه جم»، «هفت‌خوان رستم» و «آخرین رویای رستم» به‌صورت جدی به بازآفرینی متون ایرانی پرداخت. بهرام بیضایی با نگاه پژوهش‌گرانه خود «سهراب‌کشی» را نوشت و روی صحنه برد؛ متنی که هنوز یکی از جدی‌ترین مواجهه‌های نمایشی با شاهنامه به‌شمار می‌رود. پری صابری نیز با «رستم و سهراب»، «مرغ باران» و «هفت‌خوان رستم» روایت‌های شاعرانه‌ای از اسطوره‌های ایرانی ارائه داد.این مجموعه آثار نشان می‌دهد که نه‌تنها امکان دراماتیزه‌کردن اسطوره‌های ایرانی وجود دارد، بلکه زمانی بخش مهمی از جریان تئاتر کشور را شکل داده است. اما امروز این مسیر کم‌فروغ شده و جای خود را به اقتباس‌های غربی داده است؛ پدیده‌ای که نیازمند تحلیل دقیق است.
چرا تئاتر ایران به شخصیت‌های غربی پناه برده است؟نام‌هایی چون رابین‌هود، الیور توئیست یا ون‌گوگ برای مخاطب امروز –خصوصاً نسل جوان– آشنا هستند و بار فرهنگی آماده‌ای با خود دارند. در دوره‌ای که فروش بلیت به یکی از چالش‌های جدی تولید تئاتر تبدیل شده، بسیاری از کارگردانان و تهیه‌کنندگان ترجیح می‌دهند اثری را روی صحنه ببرند که از قبل برای مخاطب شناخته‌شده باشد.برخی از هنرمندان تئاتر می‌گویند: اسطوره‌های ایرانی عموماً ساختارهایی حماسی و شاعرانه دارند و تبدیل آن‌ها به درام واقع‌گرای امروزی کار آسانی نیست. بسیاری از کارگردانان نگران‌اند که هرگونه تغییر و بازنویسی برای اقتباس نمایشی، با واکنش منفی منتقدان و مخاطبان سنت‌گرا مواجه شود. بنابراین به‌جای ورود به این میدان دشوار، سراغ داستان‌هایی می‌روند که ساختار دراماتیکشان از قبل شکل گرفته است.در شرایطی که سالن‌های تئاتر تهران مملو از شخصیت‌های غربی شده است، نبود نمایش‌هایی بر اساس شاهنامه و دیگر متون اسطوره‌ای ایرانی بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود. ظرفیت‌هایی که روزگاری غریب‌پور، صادقی، بیضایی و صابری به‌خوبی از آن بهره بردند، هنوز وجود دارد و حتی با مخاطب امروز نیز می‌تواند ارتباط برقرار کند؛ به‌ویژه اگر با زبان‌های تازه‌ای مثل موزیکال، حرکت‌محور، یا نور و تصویر مدرن همراه شود.
بازگشت به اسطوره‌ها نه به‌معنای نفی اقتباس‌های جهانی، بلکه یادآوری این حقیقت است که هویت امروز تئاتر ایران بدون تکیه بر قهرمانان و داستان‌های خودی ناقص خواهد بود. در حالی که بسیاری از کشورها از اسطوره‌هایشان برای ساخت تئاتر، سینما، سریال و حتی بازی‌های ویدئویی استفاده می‌کنند، ایران با گنجینه‌ای بی‌نظیر از روایت‌ها و شخصیت‌های حماسی، در این مسیر دچار تعلل شده است.افزایش اقتباس از شخصیت‌های غربی در تئاتر ایران، اگرچه محصول نیازهای اقتصادی، فشار بازار و جذابیت نام‌های جهانی است، اما نباید باعث فراموشی میراث عظیم اسطوره‌ای و فرهنگی ما شود. تئاتر ایرانی برای داشتن هویتی مستقل، باید دوباره به قهرمانان خود بازگردد؛ قهرمانانی که قرن‌ها در ذهن و زبان مردم زندگی کرده‌اند و هنوز هم می‌توانند روی صحنه بدرخشند. بازگشت به اسطوره‌ها نه فقط یک ضرورت هنری، بلکه نیاز فرهنگی امروز جامعه ایران است؛ ضرورتی که اگر جدی گرفته نشود، صحنه نمایش کشور بیش از پیش از ریشه‌های خود دور خواهد شد.#تئاتر#نمایش#رابین_هود#شاهنامهاخبار هنری را می‌توانید از طر‎یق صفحه ‌هنر و رسانه فارس دنبال کنید.
16:10 - 9 آذر 1404
هنر
تئاتر

3 بازنشر10 واکنش
48٫4k بازدید


11 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌حمزه زمانی گرمسیری‌
@hamzezamani9 آذر 1404
در پاسخ به
متاسفانه.مرغ همسایه گاو

تصویر نمایه‌ی ‌یواش یواش‌
@yawashyawash9 آذر 1404
در پاسخ به
تهران این روزها شده صحنه تئاتر بین‌المللی! رابین‌هود روی صحنه داره تیراندازی می‌کنه، الیور توئیست گریه می‌کنه، ون‌گوگ هم رنگ می‌پاشه…و رستم و سهراب؟ یه گوشه نشستن و نگاه می‌کنن ببینن بچه‌ها با شخصیت‌های غربی کیف می‌کنن یا نه! به نظر میاد باید یه کلاس «چطور قهرمان ایرانی باشیم» برای بچه‌های سالن ت…نمایش بیشتر

تصویر نمایه‌ی ‌نیما‌
@Qom169 آذر 1404
در پاسخ به
لطفا حمایت کنید 🙏🏻https://farsnews.ir/Nima260/1764488457953017394
تصویر نمایه‌ی ‌نیما‌
نیما

@Qom16  •  9 آذر 1404

مطالبه

ضرورت رسیدگی به محتوای نامناسب در پیام‌رسان سروش پلاس

با احترام، با توجه به نقش پیام‌رسان‌ها در فضای مجازی و تأثیر آن بر اخلاق و فرهنگ جامعه، مشاهده می‌شود که برخی محتواهای مبتذل، توهین‌آمیز و مغایر با هنجارهای دینی و اخلاقی بدون برخورد مناسب منتشر می‌شوند. نبود نظارت مؤثر بر عملکرد سروش و ترک فعل در برخورد با تخلفات، و ای بسا در موارد متعدد چراغ سبز دادن به چنین محتواهایی، از عوامل مهم ترویج تخلف به صورت گسترده است. از مهم‌ترین موارد قابل رسیدگی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: توهین به اقوام و اقلیت‌ها محتوای نامناسب، حذف حساب‌ها، کانال‌ها و تبلیغات نامتعارف انتشار محتوای مرتبط با همجنس‌گرایی و هشدار به کاربران درباره آن بیوچک‌ها پیام‌های خصوصی و تبادل سوءاستفاده محتواهای تحریک‌آمیز و گیف‌های نامناسب کلاهبرداری و وعده‌های غیرواقعی خدمات مجازی غیرقانونی روش‌های دور زدن فیلترینگ و فروش آن انتظار می‌رود نهادهای مسئول با نظارت دقیق و اعمال قانون، فضایی امن، اخلاقی و مطابق با ارزش‌های ملی و دینی برای کاربران فراهم کنند. امضا: جمعی از کاربران دغدغه‌مند

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

100
گزارش از مطالبه
1000
پیگیری از مسئول مربوطه

تصویر نمایه‌ی ‌فردین سنگ چیان‌
@Fsangchian9 آذر 1404
در پاسخ به
حاصل کم کاری و نادیده گرفتن مشاهیر خودمان را پس از دهه ها فرصت سوزی، مشاهده می کنیم!در گزارش به اصل موضوع و ایجاد کننده خلاء فرهنگی به درستی اشاره شده و آن، خوراک فرهنگی آماده برای مخاطبین است.خلایی که حاصل دهه ها نادیده گرفتن اساطیر و نام آوران ایرانی در رسانه های عمومی ست تا جایی که بسیاری از ای…نمایش بیشتر

@Baaashraaaaaam9 آذر 1404
در پاسخ به
مشکلی نداریم به جز سوژه تئاتر کشورموقطعا باید سرتیتر صفحه نخست فارس باسه این خبر مهم

در پاسخ به
به همت سفارت فرانسه وهنوز ادامه دارد

تصویر نمایه‌ی ‌فاتح‌
@yamahdi_313_619 آذر 1404
در پاسخ به
تصویر نمایه‌ی ‌فاتح‌
فاتح

@yamahdi_313_61  •  9 آذر 1404

افزایش استقبال از حجاب در آمريکا!

آموزش حجاب توسط پلیس نیویورک!
۴ MB

تصویر نمایه‌ی ‌فرزند ایران‌
@FarzandIrann9 آذر 1404
در پاسخ به
افتضاحه ،حتی تو نوبت های محاسبه شده رفتار های خارج از عرف اسلامی انجام میشهچی بگیم کجا بگیم کی گوش میده به چی ،میتونه چی کنهبا همین فرمون همونجور که مسجد جای نماز جماعته ،فضاهای اینچنینی محل اجتماع غیر اخلاقی میشه

@Ali_Owji9 آذر 1404
در پاسخ به
جولان دلار در معیشت هر روزه ما!

@user1707834906549 آذر 1404
در پاسخ به
شتر مجنون هم سه قدم جلو می رفت وسه ونیم قدم به عقب ! شده حال روز احزاب و افرادی که با شامورتی بازی از مردم رای می گیرند برای همین کارها ! حق تقدم هاشان رفع فیلتر و بی حجابی و دفن فرهنگ ملی و بومی و دینی ملت کهن ایران ! وتازه بزرگ قبیله هم ناخوشنوده که مواظب باشید یک غیر ثروتمند مسئولیت نگیرد !

تصویر نمایه‌ی ‌محمد طاها بدری‌
@MTBADRI9 آذر 1404
در پاسخ به
الان خب باید چکار کرد؟نمیتونیم بگیم که چون میخوایم فرهنگ مون رو حفظ کنیم پس نباید آثار بین المللی روی صحنه بیان.