دین، چه ظرفیتهای اجتماعی قدرتمندی دارد و ما غافلیم!
جنگ رمضان.جمعه. روز هفتم جنگ.۱۵ اسفند ۱۴۰۴قم.امروز را ماندم قم، نماز جمعه و راهپیمایی بعدش مهم بود و میخواستم بچهها را ببرم برای مراسم.وقت اذان رسیدیم مصلی و گیر کردییم بین جمعیت انبوهی که آمده بودند. سمت مردانه مصلی طوری تراکم زیاد بود که اصلا نشد وارد ساختمان بوم. خیلیها دست از تلاش کشیدند و خیلی زود، صف.های نماز توی خیابان پهن شد. جمعیت حقیقتا جمعیت شگفتی بود. شاید تا به حال این قدر آدم برای نماز جمعه اینجا حمع نشده بودند.بعد از نماز راهپیمایی بود تا حرم و ما تا آخر خیابان صفائیه را با جمعیت همراهی کردیم.خوب یا بد، من سالهاست که دیگر نماز جمعه توی برنامههای هفتهام نیست، حالا ولی میبینم وجود این مناسکها و نقطهگذاری هفتگی برای یک رویداد جمعی چقدر در شرایط بحرانی، اسباب وحدت و دلگرمی و قدرت است. مثل مسجدها که نقطه تجمع و حرکت و برنامهریزی و تیمسازی و کنشگری شدهاند در این روزها.حقیقتا این ساختارسازیهای دین، ظرفیتهای مردمی را طوری سامان میدهد که امنیت و معنویت و معیشت (مثل ماجرای مواسات) را میتواند یکجا در قالب هستههای محلی تامین کند. چقدر هوشمندانه است این مناسکهای جمعی دینی و خیلی از ما چقدر حواسمان به این چیزها نبوده تا حالا.ساعت ۱۶ جلسه مجازی داشتم با بچههای باشگاه. جلسه ایدهپردازی برای کنشهای فرهنگی در این روزها. لیست بلندبالایی درست شد که حقیقتا خیلی از ایدههایش ارزش اجرایی بالایی داشت.تا نزدیک اذان درگیر این جلسه بودم.افطار را منزل پدر مهمان بودیم و بعد از افطار، همه با هم راهی تجمع شبانه میدان مفید قم شدیم.جمعیت خوبی بودیم، خودش ظرفیت یک راهپیمایی مستقل را داشت.
میدان مفید باز پر بود از جمعیت و توی خیابان زنبیلآباد تا چشم کار میکرد، آدم بود.هر شب، یک موکب و جایگاه خدمترسانی اضافه میشود به این مسیر. تا آخر ماه رمضان اگر ادامه بدهیم، همه حاشیه خیابان تبدیل میشود به ایستگاه چای و بازی بچهها و شلغم و نقاشی روی صورت و پخش خرما و توزیع شربت و این چیزها.امروز اسرائیل به سه جای دیگر شهر حمله کرد. قم هم دارد توی بازی جنگ، حضورش جدی میشود انگار. امروز جنگ «یک هفتهای» شد. توی ذهن من اما انگار خیلی بیشتر طول کشیده، انگار یکماه است که داریم میجنگیم.منطق جنگ، منطق ترس و مرگ و ویرانی است. توی جنگ خوشحالی پخش نمیکنند.این تجمعهای شبانه، این نمازجمعه پر جمعیت، این کاروانهای خودرویی و این تشییع شهدا، همه خارج از قاعدههای زندگی در شرایط جنگی است. توی همه این برنامهها هیچ خبری از ترس از مرگ و ویرانی نیست. همه چیز در یک شور انقلابی و حال سلحشور حل شده است.
09:29 - 16 اسفند 1404