حدود ۶۰ درصد از سقطهای غیرقانونی در منزل انجام میشود
سقط جنین در ایران به سه نوع سقط خودبهخودی، سقط پزشکی و سقط عمدی شناخته می شود. بر اساس آمارها، سهم سقطهای قانونی و خودبهخودی کمتر از ۵ درصد است، در حالی که ۹۵ درصد از سقطها به صورت عمدی و غیرقانونی انجام میشود.در این خصوص سپهر کرمی کارشناس و پژوهشگر اندیشکده موج مطرح کرد: قانون جوانی جمعیت در ایران به ۲ حوزه «پیشگیری» و «فرهنگسازی» در زمینه سقط جنین توجه دارد، وزارت بهداشت اقدامات متعددی در این راستا انجام داده است، از جمله اصلاح سرفصلهای درسی در رشتههای بهداشت عمومی، مامایی و تخصص زنان، این اصلاحات به آگاهی مادرانی که به مراکز بهداشت مراجعه میکنند، کمک میکند و متخصصان زنان و ماماها نیز موظف به ارائه اطلاعات مرتبط به خانوادهها هستند.کرمی با اشاره به ماده ۵۸ قانون جوانی جمعیت، اظهار داشت: بر اساس این ماده، وزارت بهداشت موظف است داروهای مرتبط با سقط جنین را شناسایی و در سامانه تیتک ثبت کند، این داروها تنها از طریق سیستم وزارت بهداشت توزیع میشود و عرضه آنها در بازار آزاد غیرقانونی است.وی با بیان اینکه این قانون در ماده ۵۹ مسئولیت مبارزه با سقط جنین را به وزارت اطلاعات و نیروی انتظامی واگذار کرده است، نیز ادامه داد: تحقیقات نشان میدهد که ۴۱ درصد از افرادی که اقدام به سقط جنین میکنند، به دلیل نخواستن فرزند بیشتر، ۲۱ درصد به علت مشکلات اقتصادی و ۲۰ درصد به دلیل نامناسب بودن زمان بارداری، تصمیم به سقط میگیرند. این وضعیت به ویژه ناشی از سیاستهای افراطی تنظیم خانواده در دهه ۷۰ است که نگرشهای منفی نسبت به بارداری و فرزندآوری را تقویت کرده است.
وی ادامه داد: از لحاظ اخلاقی، عرفی و فقهی، سقط جنین در ایران و بسیاری از کشورهای دیگر ممنوع است با این حال، گردش مالی بالای سقط جنین نشان میدهد که بخش عمدهای از این عمل توسط افراد سودجو در حوزه پزشکی و غیرپزشکی انجام میشود؛ به عنوان مثال، هزینه هر سقط جنین بین ۴ تا ۵ میلیون تومان برآورد میشود و حدود ۶۰ درصد از سقطها در منزل با استفاده از قرصهای سقط جنین انجام میگیرد.کرمی، راحت بودن دسترسی به این ابزار و آلات را موجب تسهیل و کاهش فاصله تصمیم تا اقدام عنوان کرد و افزود: اهمیت این موضوع از اینجهت است که تصمیمهای شتابزده و بدون بررسی یکی از عوامل رایج در مساله سقط عمدی جنین است تا جایی که برخی افراد بعد از مدتی از اقدام خود پشیمان میشوند، حساسیت در نظارت و مجازات عوامل دخیل در تهیه و توزیع باید در حد بالا باشد.به گفته این پژوهشگر، متخصصانی که به بررسی آمار مساله سقط جنین پرداخته اند در بررسیهای خود از تجربه بارداری قبلی، خواسته یا ناخواسته بودن بارداری، فقدان امکانات محیطی به عنوان عوامل تاثیرگذاری بر سقط جنین عمدی نام برده اند.وی افزود: مساله بالارفتن احتمال سقط از دو جنبه می تواند با تعداد فرزندان در موقع سقط ارتباط داشته باشد، یکی تاخیر در فرزنددار شدن و سن حاملگی است که خود را در نسبت سقط های مادران فاقد فرزند در موقع سقط نشان می دهد و از سوی دیگر به دلیل ایجاد نگرش فرزند کمتر، زندگی بهتر، تمایل خانوادهها به سوی تک فرزندی و یا ۲ فرزندی است و در حاملگی های بعدی اقدام به سقط جنین بیشتر می شود.
شبکه مسائل سقط جنین در کشور
کرمی تاکید کرد: بر اساس مطالعاتی که در اندیشکده موج روی مساله جمعیت و بهویژه سقط عمدی جنین انجام دادهایم، یکی از مهمترین انگارههای ذهنی که به عنوان مانع برای فرزندآوری مطرح میشود، این است که والدین، فرزند را بهعنوان مانعی برای فعالیتهای اجتماعی، خواستهها و رشد فردی خود میبیند.وی تاکید کرد: با بررسی شبکه مسائل آشکار می شود نقش حاکمیت در جلوگیری از سقط در ۲ ساحت ایجابی و سلبی است؛ بدین گونه که در ساحت ایجابی، حاکمیت باید با گفتمان سازی نگرش به جنین را به گونه ای تغییر دهد که تصور از جنین لخته خون بی جانی نباشد بلکه از جنین به عنوان فرزند و موجودی زنده تلقی شود، در ساحت سلبی، حاکمیت باید با وضع قوانین پیشگیرانه در برابر مراکز سقط جنین و داروهای سقط جنین با این گونه اقدامات مقابله کند.وی اظهار داشت: نکته مهم و اساسی در مورد سقطجنین این است که باید گروهها و افراد و ارگانهای تصمیمگیر و بازیگر در این حوزه، از یک نگاه تک علتی یا محدود در مساله به یک نگاه منظومهای برسند، هر چند که برخی از عوامل ذکر شده در شبکه مسائل سقطجنین میتوانند مهمتر از دیگر عوامل باشند، اما نگاه متمرکز بر عوامل، اولین گام اشتباه برای حل مساله است؛ بنابراین نگاه همهجانبه نسبت به ریشههای مساله خود اولین و مهمترین گام میتواند باشد.
کرمی ادامه داد: خطر رویکرد بخشینگری تا بدان جاست که حتی در برخی عوامل پیشرفت و رسیدن به سطح مطلوب بدون هماهنگی با پیشبرد ریشههای دیگر مساله خود میتواند نتیجه عکس دهد، مسالهای که در تبلیغ برای فرزندآوری در برخی مواقع شاهد هستیم که بدون درنظرگرفتن سایر ریشههای مساله سقطجنین است، نهتنها تأثیری مطلوب نداشته، بلکه میتواند موجب جبههگیری برخی اقشار جامعه نسبت به این مساله باشد.وی با تاکید بر اینکه باید توجه کرد که حل مساله سقطجنین در یک رویکرد تعاملی بین گروههای مردمی، تخصصی و حاکمیتی شکل میگیرد، افزود: یکی از آسیبهای احتمالی در بین فعالیتهای گروههای مردمی که در مصاحبهها نیز به آن اشاره شده است، دغدغهمندی گروههای مردمی بدون توجه به مسائل تخصصی این حوزه است که گاه ممکن است موجب آسیب جدی بهسلامت اشخاص شود.#قانون_جوانی_جمعیت #سقط_جنین #جوانی_جمعیت #جمعیت #ازدواج #وزارت_بهداشت #سیاست_تنظیم_خانواده #سقط #جنین #تسهیلات_ازدواج 13:26 - 4 بهمن 1403