مگه قرار بوده خاموش باشه؟؟؟؟این چه تیتر زدن های مزخرف و التهاب آفرینی است که شما دارید؟
گنجی سفید در دل خراسان‌جنوبی؛ فرصت‌های پنهان صنعت لبنیات
با وجود افزایش هزینه‌های تولید و چالش‌های بازار، چراغ تولید در دامداری‌ها و واحدهای لبنی خراسان جنوبی همچنان روشن است؛ به‌گفته یک تولیدکننده لبنیات استان، افزایش تولید شیر و ظرفیت موجود می‌تواند زمینه‌ساز توسعه صنایع لبنی و ایجاد ارزش افزوده بیشتر در خراسان جنوبی باشد.
خبرگزاری فارس- خراسان جنوبی؛ یک لیوان شیر وقتی روی سفره صبحانه قرار می‌گیرد، شاید فقط بخشی از یک وعده غذایی به نظر برسد، اما پشت همین لیوان، زنجیره‌ای از تولید، دامداری، نهاده، کارگر، حمل‌ونقل، کارخانه و بازار قرار دارد؛ زنجیره‌ای که در خراسان جنوبی با وجود همه دشواری‌ها هنوز در حال حرکت است و می‌تواند بیش از گذشته برای اقتصاد استان ارزش‌آفرینی کند.«محمد حسنی» از تولیدکنندگان لبنیات خراسان جنوبی است که از سال ۱۳۸۴ وارد عرصه دامداری صنعتی شده و نزدیک به دو دهه است که در این حوزه فعالیت می‌کند؛ تولیدکننده‌ای که معتقد است اگرچه مسیر تولید آسان نیست، اما ظرفیت‌های موجود در استان می‌تواند آینده روشن‌تری برای صنعت لبنیات رقم بزند.
تولیدی که از دامداری آغاز می‌شود و به سفره می‌رسد
فعالیت این تولیدکننده تنها به نگهداری دام و تولید شیر خام محدود نشده است. دامداری وی به‌صورت صنعتی و مکانیزه اداره می‌شود و در کنار تولید شیر، گوشت نیز تولید می‌شود.چهار نفر نیز به‌صورت مستقیم در این واحد مشغول به کار هستند؛ نمونه‌ای از اینکه دامداری صنعتی چگونه می‌تواند علاوه بر تأمین بخشی از نیاز غذایی، اشتغال مستقیم ایجاد کند.اما نقطه مهم‌تر، تلاش برای تکمیل زنجیره تولید است؛ شیر تولیدشده در این مجموعه علاوه بر عرضه در فروشگاه‌ها و مراکز عرضه محصولات لبنی استان، در واحد تولیدی وابسته به همین مجموعه فرآوری شده و به محصولاتی همچون خامه، کره، دوغ، ماست و پنیر تبدیل می‌شود.این یعنی ارزش یک لیتر شیر می‌تواند به جای آنکه تنها در قالب ماده خام از استان خارج شود، در داخل استان چند برابر شده و اشتغال و درآمد بیشتری ایجاد کند.
مسئله فقط تولید نیست؛ مسئله ماندن ارزش افزوده در استان است
خراسان جنوبی در بخش تولید شیر ظرفیت قابل توجهی دارد، اما چالش اصلی زمانی خود را نشان می‌دهد که شیر تولیدشده باید به مرحله فرآوری برسد.پیش از این نیز گزارش‌های رسمی از تولید قابل توجه شیر خام در استان و خروج بخشی از آن برای فرآوری در خارج از خراسان جنوبی منتشر شده بود؛ موضوعی که نشان می‌دهد توسعه صنایع فرآوری می‌تواند یکی از حلقه‌های مهم تکمیل زنجیره ارزش در استان باشد.حسنی نیز با اشاره به افزایش تولید شیر در استان معتقد است ظرفیت موجود به اندازه‌ای است که سرمایه‌گذاری در یک کارخانه جدید فرآوری می‌تواند با اتکا به شیر تولیدشده در داخل استان انجام شود.این نگاه یک پیام روشن دارد؛ مشکل صنعت لبنیات خراسان جنوبی تنها کمبود تولید نیست، بلکه بخشی از ظرفیت در حلقه‌های پس از تولید قرار دارد.
سه کارخانه، اما فقط یک چراغ روشن
در بیرجند سه کارخانه لبنی وجود دارد که به گفته این تولیدکننده، در حال حاضر تنها یکی از آنها فعال است و دو واحد دیگر فعالیت ندارند.همین مسئله، یکی از مهم‌ترین نقاط قابل تأمل در صنعت لبنیات استان است؛ چراکه از یک طرف دامدار برای تولید شیر هزینه می‌کند و از سوی دیگر بخشی از ظرفیت فرآوری بلااستفاده می‌ماند.در چنین شرایطی، احیای واحدهای تعطیل یا ورود سرمایه‌گذاری جدید می‌تواند به جای ایجاد یک زنجیره موازی، ظرفیت‌های موجود را به یکدیگر متصل کند؛ دامدار شیر تولید کند، کارخانه آن را فرآوری کند و محصول نهایی با برند و ارزش افزوده بالاتر در بازار عرضه شود.تجربه تولیدکنندگانی مانند حسنی نشان می‌دهد این زنجیره در مقیاس کوچک‌تر امکان‌پذیر است و می‌توان آن را در ابعاد بزرگ‌تر نیز دنبال کرد.
وقتی بازار کوچک می‌شود، تولید هم نفس کم می‌آورد
البته روی دیگر ماجرا، بازار مصرف است.حسنی از کاهش فروش شیر و محصولات لبنی در پی شرایط اقتصادی و کاهش قدرت خرید مردم می‌گوید؛ مسئله‌ای که فقط تولیدکننده را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد، بلکه می‌تواند مصرف مواد غذایی مهمی مانند شیر و لبنیات را نیز کاهش دهد.در سطح کشور نیز فعالان صنعت لبنیات در ماه‌های اخیر از کاهش تقاضای مردم و فشار همزمان بر تولیدکننده، کارخانه و مصرف‌کننده سخن گفته‌اند.بنابراین حمایت از صنعت لبنیات تنها حمایت از یک گروه تولیدکننده نیست؛ زنجیره‌ای است که از دامدار آغاز می‌شود و به سلامت و سفره خانوار می‌رسد.
نهاده گران، اما تولید متوقف نشده است
در این میان، نهاده‌های دامی یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های تولیدکنندگان است.حسنی با اشاره به افزایش قیمت نهاده‌ها، از رشد شدید قیمت ذرت و سایر اقلام خوراک دام می‌گوید؛ افزایشی که سرمایه در گردش واحدهای تولیدی را تحت فشار قرار داده است.برای تولیدکننده‌ای که باید هر روز خوراک دام، دستمزد، انرژی، حمل‌ونقل و سایر هزینه‌ها را پرداخت کند، تأمین نقدینگی یک موضوع مقطعی نیست؛ بلکه مسئله‌ای دائمی است.با این حال، نکته امیدوارکننده در روایت این تولیدکننده آنجاست که با وجود تمام این فشارها، تولید متوقف نشده است.این همان نقطه‌ای است که سیاست‌گذار می‌تواند از آن برای حمایت هدفمند استفاده کند؛ به جای آنکه تنها هنگام بحران به سراغ تولیدکننده برود، باید شرایطی فراهم شود که تولیدکننده بتواند برای چند سال آینده برنامه‌ریزی کند.شیر تولید می‌شود؛ اما پولش دیر می‌رسدمشکل دیگر به نقدینگی بازمی‌گردد.حسنی می‌گوید در فصل تابستان گاهی پرداخت پول شیر دو تا سه ماه به طول می‌انجامد و در برخی ماه‌های دیگر نیز تسویه حساب با فاصله زمانی انجام می‌شود.برای یک واحد تولیدی، تأخیر در وصول مطالبات یعنی بخشی از سرمایه در گردش در بازار قفل می‌شود، در حالی که هزینه‌های تولید هر روز باید پرداخت شود.به همین دلیل، یکی از راه‌های تقویت تولید می‌تواند تسهیل جریان نقدینگی در زنجیره شیر از دامدار تا کارخانه باشد؛ چراکه تولیدکننده اگر نقدینگی کافی نداشته باشد، حتی در صورت داشتن بازار نیز توان افزایش ظرفیت را نخواهد داشت.
«کار هست؛ اگر کسی واقعاً بخواهد کار کند»
حسنی ۴۷ ساله است و نزدیک به ۲۰ سال از عمر کاری خود را در صنعت دام و لبنیات سپری کرده است.او در بخشی از صحبت‌های خود درباره اشتغال، جمله‌ای ساده اما قابل تأمل دارد: «کار هست؛ اگر کسی واقعاً بخواهد کار کند، کار وجود دارد.»این جمله را می‌توان از زاویه دیگری نیز دید؛ اقتصاد استان برای رشد به نیروی انسانی علاقه‌مند و مسئولیت‌پذیر نیاز دارد و بخش تولید، به‌ویژه دامداری و صنایع غذایی، همچنان یکی از حوزه‌های واقعی اشتغال است.تولید صنعتی فقط سرمایه نمی‌خواهد؛ نیروی انسانی ماهر، متعهد و ماندگار نیز یکی از پایه‌های اصلی آن است.لبنیات؛ ظرفیتی که می‌تواند بزرگ‌تر شودنگاهی به مسیر فعالیت این تولیدکننده نشان می‌دهد که ظرفیت توسعه فقط در افزایش تعداد دام‌ها خلاصه نمی‌شود.تولید شیر، فرآوری شیر، فروش مستقیم، ایجاد برند، تولید محصولات متنوع و دسترسی به بازارهای خارج از استان، حلقه‌هایی هستند که در صورت اتصال به یکدیگر می‌توانند صنعت لبنیات خراسان جنوبی را از یک فعالیت صرفاً تولیدی به یک زنجیره اقتصادی تبدیل کنند.در چنین مدلی، حتی محصولاتی مانند عسل عناب نیز می‌توانند در کنار لبنیات، بخشی از سبد محصولات دارای مزیت استان باشند؛ ظرفیتی که به گفته حسنی، هنوز به اندازه توانمندی‌های خراسان جنوبی توسعه پیدا نکرده است.
فرصت سرمایه‌گذاری، همین‌جا کنار دامدار است
یکی از مهم‌ترین نکات این روایت، نگاه تولیدکننده به آینده است.او معتقد است افزایش تولید شیر در خراسان جنوبی، ظرفیت لازم برای ورود سرمایه‌گذاران به حوزه فرآوری را ایجاد کرده است. این موضوع می‌تواند به جای خام‌فروشی یا خروج شیر برای فرآوری، ارزش افزوده را در داخل استان نگه دارد.تجربه سایر استان‌ها نیز نشان می‌دهد پیوند میان دامداری و صنایع فرآوری، می‌تواند اشتغال و ارزش افزوده بیشتری ایجاد کند؛ برای نمونه، در پروژه‌های جدید صنعت شیر و گوشت در کشور، ارسال شیر تولیدی به کارخانه‌های فرآوری و ایجاد اشتغال همزمان در حلقه تولید و فرآوری دنبال شده است.خراسان جنوبی نیز می‌تواند از همین مسیر استفاده کند؛ احیای واحدهای تعطیل، تکمیل زنجیره فرآوری، ایجاد بازار مطمئن برای شیر تولیدی و حمایت از سرمایه‌گذاران، چهار حلقه‌ای هستند که می‌توانند این صنعت را یک گام به جلو ببرند.چراغی که هنوز روشن استقصه صنعت لبنیات خراسان جنوبی، قصه تعطیلی و بن‌بست نیست؛ قصه ظرفیتی است که هنوز به‌طور کامل شکوفا نشده است.دامداری‌های صنعتی فعال‌اند، شیر تولید می‌شود، برخی تولیدکنندگان وارد فرآوری شده‌اند و بازار داخل و خارج از استان نیز همچنان می‌تواند مقصد محصولات باشد.آنچه نیاز است، اتصال بهتر این حلقه‌ها به یکدیگر است؛ از نهاده و نقدینگی گرفته تا کارخانه، بازار و سرمایه‌گذاری.حسنی و بسیاری از تولیدکنندگان دیگر شاید هر روز با مشکلات تازه‌ای روبه‌رو شوند، اما ادامه فعالیت آنها یک پیام روشن دارد: تولید در خراسان جنوبی هنوز نفس می‌کشد.
حالا اگر این نفس با سرمایه‌گذاری، سیاست‌گذاری پایدار و بازاررسانی مناسب همراه شود، می‌توان امیدوار بود شیر تولیدشده در دامداری‌های استان نه‌تنها سفره مردم را رنگین‌تر کند، بلکه چرخ یک زنجیره اقتصادی بزرگ‌تر را نیز در خراسان جنوبی به حرکت درآورد.چراغ تولید روشن است؛ نوبت آن است که زنجیره لبنیات استان را روشن‌تر و کامل‌تر کنیم.#شیر #تولیدی_شیر #لبنیات
13:02 - 13 شهریور 1405
2 بازنشر
7592 بازدید