آندومتریوز؛ بیماری خاموشی که درد قاعدگی نیست
هشدار متخصص زنان و زایمان درباره آندومتریوز؛ بیماریای خاموش و پیشرونده که بسیاری از بانوان، دردهای شدید قاعدگی ناشی از آن را طبیعی تلقی میکنند و همین موضوع موجب تأخیر چندساله در تشخیص میشود.
خبرگزاری فارس- خراسان جنوبی، همزمان با هفته سلامت، خبرگزاری فارس خراسان جنوبی به بررسی یکی از بیماریهای شایع و در عین حال کمتر شناختهشده در حوزه سلامت زنان اختصاص یافت؛ بیماری «آندومتریوز» که به گفته متخصصان، میتواند با علائم متنوعی از دردهای شدید قاعدگی تا ناباروری همراه باشد و در صورت عدم تشخیص بهموقع، کیفیت زندگی بانوان را بهطور جدی تحت تأثیر قرار دهد.در این مصاحبه، دکتر وجیهه هزاری، متخصص زنان و زایمان و فوق تخصص نازایی و IVF، به تشریح ابعاد علمی، علائم، روشهای تشخیص و درمان این بیماری پرداخت و به پرسشهای مخاطبان نیز پاسخ داد.
آندومتریوز چیست؟
وجیهه هزاری با تشریح ساختار رحم اظهار کرد: آندومتریوز بیماریای است که در آن بافتی مشابه لایه داخلی رحم (آندومتر) در خارج از محل طبیعی خود در بدن رشد میکند و میتواند در نقاط مختلفی از جمله تخمدانها، لولههای رحمی، رباطهای لگنی، دستگاه گوارش و دستگاه ادراری و در موارد نادر حتی در اندامهای دورتر مانند ریه دیده شود.وی افزود: در حالت طبیعی آندومتر در داخل رحم قرار دارد و هر ماه تحت تأثیر هورمونها رشد کرده و ریزش میکند، اما در آندومتریوز این بافت در خارج از رحم مستقر شده و همان رفتار هورمونی را در محلهای غیرطبیعی انجام میدهد که همین مسئله موجب درد و التهاب میشود.علل احتمالی و ماهیت بیماریاین فوق تخصص نازایی با بیان اینکه علت دقیق آندومتریوز هنوز مشخص نیست، گفت: نظریههایی مانند برگشت خون قاعدگی از طریق لولههای رحمی، زمینه ژنتیکی، اختلالات سیستم ایمنی و نقش سلولهای بنیادی در بروز این بیماری مطرح است، اما هیچکدام بهتنهایی علت قطعی محسوب نمیشود.وی تأکید کرد: این بیماری ماهیت مزمن، التهابی و وابسته به هورمون دارد و در برخی افراد به دلیل زمینههای ژنتیکی و ایمنی بیشتر بروز میکند.
تأخیر در تشخیص؛ چالشی جدی در آندومتریوز
هزاری با اشاره به ماهیت پنهان این بیماری اظهار کرد: یکی از مهمترین مشکلات آندومتریوز، تأخیر طولانی در تشخیص است که در بسیاری از موارد بین ۷ تا ۹ سال به طول میانجامد.وی افزود: دلیل اصلی این موضوع، طبیعی تلقی شدن دردهای شدید قاعدگی در جامعه است، در حالی که دردهای شدید، پیشرونده و مقاوم به مسکن نباید طبیعی فرض شوند و نیازمند بررسی تخصصی هستند.علائم گسترده و چندوجهیبه گفته این متخصص زنان، آندومتریوز میتواند با طیف وسیعی از علائم همراه باشد که مهمترین آنها دردهای شدید قاعدگی، درد مزمن لگنی، درد هنگام دفع مدفوع یا ادرار، مشکلات گوارشی، خستگی مزمن و در بسیاری از موارد ناباروری است.وی تصریح کرد: یکی از ویژگیهای مهم این بیماری سیکلیک بودن علائم است؛ به این معنا که دردها در دوران قاعدگی تشدید و پس از آن کاهش مییابند که این موضوع ناشی از وابستگی بیماری به هورمون استروژن است.
ناباروری؛ یکی از پیامدهای مهم بیماری
هزاری ناباروری را از مهمترین پیامدهای آندومتریوز عنوان کرد و گفت: این بیماری میتواند از طریق ایجاد التهاب مزمن، چسبندگی لگنی، انسداد لولههای رحمی و کاهش ذخیره تخمدان موجب کاهش قدرت باروری شود.وی افزود: با این حال همه بیماران دچار ناباروری نمیشوند و بسیاری از آنان در صورت تشخیص و درمان مناسب امکان بارداری موفق خواهند داشت.روشهای تشخیص آندومتریوزاین فوق تخصص نازایی در ادامه اظهار کرد: سونوگرافی و MRI میتوانند در شناسایی برخی ضایعات کمککننده باشند، اما در موارد خفیف یا ضایعات کوچک ممکن است نتیجهای نشان ندهند.وی تأکید کرد: تشخیص قطعی آندومتریوز از طریق لاپاراسکوپی و مشاهده مستقیم ضایعات و نمونهبرداری پاتولوژیک انجام میشود، هرچند در بسیاری از موارد درمان بر اساس علائم بالینی آغاز میشود.
تفاوت آندومتریوز و آدنومیوز
دکتر هزاری در بخش دیگری از سخنان خود به تفاوت این دو بیماری اشاره کرد و گفت: در آندومتریوز بافت مشابه آندومتر در خارج از رحم رشد میکند، اما در آدنومیوز این بافت به داخل عضله رحم نفوذ میکند.وی افزود: آدنومیوز بیشتر با خونریزیهای شدید قاعدگی همراه است، در حالی که آندومتریوز بیشتر با درد مزمن و ناباروری شناخته میشود.درمان آندومتریوز؛ کنترل به جای درمان قطعیاین متخصص زنان و زایمان با تأکید بر اینکه آندومتریوز درمان قطعی ندارد، گفت: هدف درمان کنترل علائم، کاهش التهاب و جلوگیری از پیشرفت بیماری است.وی افزود: درمانها شامل داروهای هورمونی، قرصهای ترکیبی، پروژسترونها و داروهای مهارکننده محور GnRH است و انتخاب درمان به سن، شدت بیماری و وضعیت باروری بیمار بستگی دارد.
نقش سبک زندگی در کنترل بیماری
دکتر هزاری با اشاره به اهمیت سبک زندگی در کنترل آندومتریوز اظهار کرد: سبک زندگی سالم نقش مهمی در کاهش شدت علائم دارد و در مقابل، استرس، بیخوابی و تغذیه نامناسب میتواند موجب تشدید بیماری شود.وی افزود: ورزش منظم، خواب کافی، مدیریت استرس و رژیم غذایی کمالتهاب از جمله عوامل مؤثر در کنترل بیماری هستند و مصرف غذاهای فرآوریشده و سرخکردنی میتواند روند التهاب را تشدید کند.آندومتریوز و باروری در سنین بالااین فوق تخصص نازایی در ادامه به چالش باروری در سنین بالا اشاره کرد و گفت: در زنان بالای ۴۰ سال یا در موارد کاهش شدید ذخیره تخمدان، احتمال بارداری طبیعی کاهش مییابد و ممکن است روشهایی مانند IVF، فریز تخمک، فریز جنین و در موارد خاص تخمک اهدایی مطرح شود.وی همچنین از روشهای نوین مانند PRP تخمدان و مکملهای تخصصی بهعنوان روشهای کمکی در برخی بیماران یاد کرد.
هشدار درباره خونریزی پس از یائسگی
دکتر هزاری تأکید کرد: هرگونه خونریزی پس از یائسگی باید جدی گرفته شود و نیازمند بررسی دقیق از جمله سونوگرافی و نمونهبرداری آندومتر است، زیرا میتواند نشانه بیماریهای مهم رحمی باشد.جمعبندی؛ آگاهی، کلید کنترل بیماری خاموشدر پایان این برنامه تأکید شد که آندومتریوز بیماریای مزمن، التهابی و غیرسرطانی است که در صورت تشخیص بهموقع قابل کنترل است، اما در صورت بیتوجهی میتواند کیفیت زندگی و باروری زنان را بهشدت تحت تأثیر قرار دهد.کارشناسان همچنین تأکید کردند که طبیعی دانستن دردهای شدید قاعدگی یکی از مهمترین عوامل تأخیر در تشخیص این بیماری است و افزایش آگاهی عمومی نقش مهمی در کاهش عوارض آن دارد.#آندومتریوز #بیماری_خاموش #دکتر_هزاری #قاعدگی
16:51 - 28 اردیبهشت 1405
