نفسهای به گروگان گرفتهشده در آونگان
بوی تند و خفهکننده روغنهای سوخته، سالهاست زندگی را در آونگان و روستاهای اطراف به کابوسی فرساینده تبدیل کرده است؛ بویی که نه تنها اهالی این روستا، بلکه ساکنان سریشآباد، کشاورزان منطقه و حتی مسافران جاده قروه ـ سنندج را نیز آزار میدهد.
به گزارش خبرگزاری فارس از کردستان؛ سالها فریاد، صدها شکایت و یک مطالبه مشترک؛ مردم آونگان و سریشآباد دیگر وعده نمیخواهند، هوای پاک میخواهند بوی تند و خفهکننده روغنهای سوخته، سالهاست زندگی را در آونگان و روستاهای اطراف به کابوسی فرساینده تبدیل کرده است؛ بویی که نه تنها اهالی این روستا، بلکه ساکنان سریشآباد، کشاورزان منطقه و حتی مسافران جاده قروه ـ سنندج را نیز آزار میدهد. حالا پس از سالها اعتراض، طومارنویسی، شکایت و مطالبهگری، حالا فرماندار قروه با صراحتی کمسابقه از انتقال یا تعطیلی این صنایع سخن میگوید؛ صنایعی که به گفته او، «در یکی از حاصلخیزترین و حساسترین نقاط شهرستان مستقر شدهاند» و ادامه فعالیتشان با وضعیت فعلی قابل توجیه نیست.روستای آونگان در ۱۵ کیلومتری قروه و از توابع بخش سریشآباد قرار دارد؛ روستایی با حدود هزار نفر جمعیت و ۲۵۰ خانوار که سالهاست با معضل آلودگی زیستمحیطی ناشی از فعالیت واحدهای تصفیه روغن دست و پنجه نرم میکند.به گفته اهالی، بوی متعفن ناشی از سوزاندن و تصفیه روغنهای سوخته در شهرک صنعتی آونگان، چنان گسترده شده که تا کیلومترها دورتر نیز احساس میشود. شدت این آلودگی به حدی است که بسیاری از مردم آن را به آتش زدن همزمان چندین حلقه لاستیک تشبیه میکنند؛ وضعیتی که زندگی روزمره را برای ساکنان منطقه دشوار و گاه غیرقابل تحمل کرده است.زنگ خطری برای سلامت انسان و محیط زیستمطالعات علمی نشان میدهد استفاده از روشهای اسیدی در تصفیه روغنهای کارکرده میتواند زمینهساز شکلگیری بارانهای اسیدی و آلودگیهای گسترده زیستمحیطی شود. آلودگیهایی که علاوه بر آسیب به خاک، آبهای سطحی و زیرزمینی، سلامت انسان را نیز تهدید میکند.
پژوهشگران از بیماریهایی نظیر تنگی نفس، برونشیت، التهاب ریه، کاهش قدرت بینایی و مشکلات تنفسی به عنوان بخشی از پیامدهای این آلودگی نام میبرند. در بخش کشاورزی نیز کاهش رشد گیاهان، تخریب ریشهها و افت بهرهوری زمینهای زراعی از جمله آثار مخرب این نوع آلایندگی عنوان شده است.در حال حاضر ۱۲ واحد تصفیه روغن در شهرک صنعتی آونگان فعالیت دارند؛ واحدهایی که بارها به دلیل آلودگیهای زیستمحیطی با اخطار، پرونده قضایی و حتی پلمب مواجه شدهاند، اما پس از ارائه تعهد برای نصب تجهیزات کنترل آلودگی، مجدداً فعالیت خود را از سر گرفتهاند؛ تعهداتی که به گفته مردم و مسئولان محلی، نه تنها به طور کامل اجرا نشده بلکه آلودگیها نیز تشدید شده است.
فریادی که هنوز به نتیجه نرسیده استاعتراضات مردم آونگان موضوع تازهای نیست سالهاست اهالی با امضای طومار، مراجعه به دستگاههای مختلف، شکایتهای متعدد و طرح موضوع در رسانهها و تریبونهای عمومی تلاش کردهاند صدای خود را به گوش مسئولان برسانند.موضوع بارها در خطبههای نماز جمعه سریشآباد قروه تریبون نماینده مجلس و فرماندار و ...مطرح شده، پروندههای قضایی تشکیل شده و حتی برخی واحدها برای مدتی پلمب شدهاند؛ اما به گفته مردم، نتیجه ملموسی حاصل نشده است.تا جایکه حجتالاسلام علی فدایی، امام جمعه سریشآباد در یکی از خطبههای نماز جمعه با انتقاد از شرایط موجود گفت: بوی روغن سوخته به اندازهای شدید شده که خواب را از چشم مردم گرفته است. مردم حق دارند معترض باشند. هرچه فریاد زدیم و طومار نوشتیم، نتیجهای نگرفتیم. نمیدانیم این تولیدکنندگان به کجا وصل هستند که اجازه نمیدهند صدای مردم شنیده شود.این عدالت اجتماعی نیست که آب، خاک و هوای مردم آلوده شود تا عدهای سودهای کلان به دست آورند. مردم هوایی داشتند که نفس میکشیدند، همان را هم از آنان گرفتهاند.
منشأ اصلی آلودگی فعالیت ۱۲ واحد تصفیه روغن در شهرک صنعتی آونگان منشأ اصلی این آلودگی است در این واحدها روغنهای کارکرده و سوخته جمعآوری و با روشهای سنتی و عمدتاً اسیدی تصفیه میشوند؛ فرآیندی که به گفته متخصصان محیط زیست، یکی از آلایندهترین روشهای بازیافت روغن محسوب میشود. مطابق مطالعات علمی، استفاده از اسید در تصفیه روغنهای سوخته علاوه بر انتشار بوهای نامطبوع و ترکیبات خطرناک در هوا، میتواند منجر به ایجاد باران اسیدی و آلودگی گسترده خاک و منابع آبی شود.مطالبه اصلی مردم اکنون فراتر از اصلاح شرایط فعالیت واحدهاست؛ آنان خواستار انتقال کامل صنایع آلاینده از نزدیکی مناطق مسکونی و اراضی کشاورزی هستند.اجازه وقوع فاجعه زیستمحیطی را نمیدهیممحمدرسول شیخیزاده، نماینده مردم قروه و دهگلان در مجلس شورای اسلامی نیز از پیگیری جدی این پرونده خبر داده و گفته است: موضوع به مدیران ذیربط ارجاع شده و با هرگونه کوتاهی در این زمینه بدون اغماض برخورد خواهد شد.پیگیریهای نهایی انجام شده و موضوع به مدیران مربوطه ارجاع داده شده است. با هماهنگی فرماندار شهرستان، با هر مدیری که در این زمینه کوتاهی کند بدون اغماض برخورد خواهد شد.وی تأکید کرد: جلوگیری از بروز یک فاجعه زیستمحیطی در شهرستان قروه، هدف اصلی این پیگیریهاست.
آونگان به پایلوت صنایع آلاینده کشور تبدیل شده استاما شاید مهمترین بخش این پرونده، اظهارات صریح و بیپرده فرماندار قروه باشد مرتضی جوانمردی با اشاره به وضعیت شهرک صنعتی آونگان میگوید: بحران زیستمحیطی یکی از مهمترین مشکلات شهرستان است. متأسفانه شهرک صنعتی آونگان در نقطهای بسیار استراتژیک و حساس ایجاد شده و از ابتدا نیز برای چنین کاربردی طراحی نشده بود.وی میگوید: این شهرک در ابتدا قرار بود محل تجمیع برخی صنایع پراکنده شهرستان باشد اما به دلیل ضعف در نظارت و برنامهریزی، اکنون به مرکزی برای استقرار صنایع آلاینده تبدیل شده است.به گفته فرماندار قروه: امروز برخی از آلایندهترین صنایع کشور در بهترین نقطه جغرافیایی شهرستان مستقر شدهاند. این موضوع برای ما به یک مشکل جدی تبدیل شده و به این نتیجه رسیدهایم که این شهرک باید تعطیل یا منتقل شود.استقرار صنایع آلاینده روی زمینهای درجه یک کشاورزیجوانمردی یکی از مهمترین ایرادهای شهرک آونگان را محل استقرار آن میداند و میگوید: در کشور تنها حدود پنج میلیون هکتار زمین درجه یک و دو کشاورزی وجود دارد. حتی برای ساخت مسکن نیز محدودیتهای سختگیرانهای برای این اراضی اعمال میشود اما متأسفانه صنایع آلاینده در زمینی حدود ۱۹۰ هکتاری و در همین اراضی ارزشمند مستقر شدهاند.به گفته فرماندار قروه، این موضوع از منظر قانونی، زیستمحیطی و توسعه پایدار قابل دفاع نیست.
فقط چند کیلومتر تا خانههای مردمفرماندار قروه با اشاره به نزدیکی شهرک صنعتی آونگان به مناطق مسکونی میگوید: این شهرک تنها حدود هفت کیلومتر با سریشآباد و شش کیلومتر با شهر قروه فاصله دارد و برخی روستاها نیز در دو تا سه کیلومتری آن قرار گرفتهاند. حتی حداقل ملاحظات زیستمحیطی در انتخاب محل آن رعایت نشده است.وی هشدار داد: ادامه این روند میتواند تبعات اجتماعی و حتی امنیتی به دنبال داشته باشد اعتراضات مردمی روزبهروز گستردهتر شده است. تشکلهای مدنی و فعالان اجتماعی وارد میدان شدهاند و اگر در این زمینه اغماض شود، ممکن است مشکلات جدیتری ایجاد شود.تهدید آبهای زیرزمینی و سلامت مردمفرماندار قروه در ادامه به خطرات احتمالی برای منابع آبی اشاره میکند: واحدهای تصفیه روغن دارای استخرهای غیراستاندارد هستند و این نگرانی وجود دارد که در آینده آبهای زیرزمینی منطقه نیز تحت تأثیر قرار بگیرد.وی افزود: کارشناسان علوم پزشکی، محیط زیست و سایر دستگاههای تخصصی در جلسات متعدد حضور یافتهاند و تقریباً همه بر این موضوع اتفاق نظر دارند که ادامه فعالیت این واحدها با وضعیت فعلی قابل قبول نیست.
سلامت مردم خط قرمز استجوانمردی با رد هرگونه ملاحظه اقتصادی در برابر سلامت مردم تأکید کرد: «ممکن است گفته شود هزینه نصب سیستمهای تصفیه برای هر واحد به حدود ۱۰۰ میلیارد تومان میرسد، اما این موضوع برای ما تفاوتی ندارد. سلامت مردم خط قرمز ماست و در این زمینه هیچ مماشاتی نخواهیم داشت.وی همچنین از مصوبه شورای تأمین شهرستان برای پیگیری جدی رفع مشکلات زیستمحیطی خبر داد و گفت دستگاههای مسئول موظف شدهاند در چارچوب قانون اقدامات لازم را انجام دهند.به گفته فرماندار قروه، شهرک صنعتی آونگان در ابتدا حدود ۳۰ هکتار مساحت داشت و برای صنایع کوچک طراحی شده بود، اما در سالهای بعد توسعه یافت و از سال ۱۴۰۰ به عنوان پایلوت کشوری برخی صنایع آلاینده مطرح شد؛ اتفاقی که امروز به یکی از مهمترین چالشهای زیستمحیطی قروه تبدیل شده است.مردم دیگر وعده نمیخواهندپرونده آونگان امروز فقط یک اختلاف میان مردم و چند واحد صنعتی نیست؛ موضوعی است که به سلامت هزاران نفر، امنیت غذایی منطقه، منابع آبی و آینده محیط زیست گره خورده است.سالها وعده، جلسه، اخطار و حتی پلمب نتوانسته از شدت بوی آزاردهندهای که در هوای منطقه پیچیده بکاهد. اکنون مردم آونگان، سریشآباد و روستاهای اطراف بیش از هر زمان دیگری منتظرند تا تصمیمی که مسئولان از آن سخن میگویند، از مرحله حرف به عمل برسد؛ تصمیمی که شاید سرنوشت یکی از جنجالیترین پروندههای زیستمحیطی کردستان را مشخص کند.مطالبه مردم پیچیده نیست؛ آنها تنها میخواهند دوباره بدون نگرانی پنجره خانههایشان را باز کنند، در هوایی سالم نفس بکشند و مطمئن باشند که توسعه صنعتی، سلامت و آینده فرزندانشان را قربانی نخواهد کرد.
08:01 - 9 تیر 1405
3 بازنشر
9544 بازدید
