مواد مخدر؛ از چالشهای سنتی تا تهدیدهای نوین جهانی
دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر کردستان با تشریح ابعاد جهانی پدیده مواد مخدر گفت: سیاست اصلی در کشور و استان کردستان، تمرکز بر پیشگیری علمی در چهار محیط خانواده، مدرسه، محله و محیط کار است.
به گزارش خبرگزاری فارس از سنندج، علی محمدپناه ظهر امروز در نشست خبری تشریح برنامههای هفته مبارزه با مواد مخدر در کردستان، با اشاره به نامگذاری ۲۶ ژوئن بهعنوان روز جهانی مبارزه با مواد مخدر گفت: این مناسبت در سال ۱۹۸۷ با تصویب مجمع عمومی سازمان ملل متحد شکل گرفت و هدف آن ایجاد عزم جهانی برای مقابله با مصرف و قاچاق مواد مخدر و حرکت به سمت جامعهای عاری از اعتیاد است.وی افزود: این روز فرصتی برای افزایش آگاهی عمومی، تقویت همکاری دولتها، نهادهای مدنی و جوامع محلی و همچنین کاهش انگ و تبعیض نسبت به افراد درگیر اعتیاد به شمار میرود.سازوکار علمی انتخاب شعار جهانیمحمدپناه در ادامه با تشریح روند انتخاب شعار سالانه دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل گفت: تعیین شعار جهانی یک فرآیند کاملاً علمی و چندمرحلهای است.به گفته وی، در مرحله نخست دادهها و روندهای جهانی در حوزه مواد مخدر گردآوری و در قالب گزارش جهانی تحلیل میشود. این دادهها شامل الگوهای مصرف، قاچاق، ظهور مواد جدید، وضعیت درمان و آثار اجتماعی و امنیتی مواد مخدر است.وی ادامه داد: در مرحله دوم، این یافتهها در کمیسیون مواد مخدر سازمان ملل بررسی شده و اولویتهای جهانی و قطعنامههای مرتبط تعیین میشود. در مرحله سوم نیز پیام نهایی با رویکردی ساده، علمی و قابل استفاده برای دولتها، رسانهها و افکار عمومی طراحی و منتشر میشود.تحولات بازار جهانی مواد مخدردبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر کردستان با اشاره به تغییرات مهم در بازار جهانی گفت: در سالهای اخیر، الگوهای مصرف و قاچاق مواد مخدر دچار تحول شده است.
وی افزود: کاهش نقش برخی مواد سنتی مانند هروئین، افزایش تولید و مصرف کوکائین، گسترش مواد روانگردان صنعتی مانند فنتانیل و همچنین استفاده از فضای مجازی و رمزارزها در شبکههای قاچاق از مهمترین چالشهای نوپدید جهانی است.محمدپناه با اشاره به شعار سال ۲۰۲۶ دفتر مقابله با مواد مخدر سازمان ملل با عنوان «مسئله جهانی مواد مخدر؛ چالشهای پابرجا، نوپدید و پاسخدهی نوآورانه» اظهار کرد:این شعار بر سه محور اصلی چالشهای پابرجا، چالشهای نوپدید و پاسخدهی نوآورانه مانند بهرهگیری از هوش مصنوعی، تحلیل دادههای کلان، درمانهای نوین و همکاریهای بینالمللی استوار است.اولویت راهبردی: پیشگیری در صدر سیاستهاوی با تأکید بر رویکرد پیشگیرانه گفت: اولویت اصلی در مبارزه با مواد مخدر، پیشگیری است.به گفته وی، بر اساس مطالعات علمی، هر یک دلار هزینه در حوزه پیشگیری میتواند تا ۱۴ دلار از هزینههای درمان و آسیبهای اجتماعی جلوگیری کند؛ به همین دلیل سرمایهگذاری در این بخش کاملاً اقتصادی و اثربخش است.محمدپناه با تشریح برنامههای استان در حوزه پیشگیری افزود: فعالیتها در چهار محیط اصلی شامل خانواده، مدارس و دانشگاهها، محلات و محیط کار دنبال میشود.وی تأکید کرد: محتوای آموزشی متناسب با شرایط سنی و اجتماعی هر گروه طراحی میشود تا اثرگذاری بیشتری داشته باشد.دبیر شورا از اجرای برنامههای فرهنگی گسترده در مدارس خبر داد و گفت: جشنواره «نوجوان سالم» در سه سطح مدرسهای، شهرستانی و استانی برگزار میشود.
وی افزود: در این جشنواره دانشآموزان با تولید آثار خلاقانه مانند مقاله، شعر، روزنامه دیواری و ایدههای پیشگیری، در فرآیند آگاهیبخشی و مقابله با آسیبهای اجتماعی مشارکت میکنند و آثار برتر به مرحله کشوری راه مییابند.ظرفیتهای درمانی در استان کردستانمحمدپناه با اشاره به وضعیت درمان اعتیاد در استان گفت: در کردستان ۱۹۰ مرکز متادوندرمانی فعال است که به بیش از ۲۱ هزار نفر خدمات ارائه میدهند.وی افزود: علاوه بر این، ۱۵ مرکز ماده ۱۵ و یک مرکز ماده ۱۶ نیز در استان فعال است. در این مراکز خدماتی مانند سمزدایی، درمان دارویی، بازتوانی و نگهداری بیماران ارائه میشود.وی تأکید کرد: اعتیاد یک بیماری چندبعدی جسمی، روانی و اجتماعی است و درمان آن نیازمند مداخلات تخصصی و بلندمدت است.دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر کردستان خاطرنشان کرد: هدف نهایی تمامی این اقدامات، کاهش آسیبهای اجتماعی، ارتقای سلامت عمومی و تقویت امنیت جامعه است.وی تأکید کرد: تحقق این اهداف بدون همکاری خانوادهها، نهادهای آموزشی، دستگاههای اجرایی و مشارکت جامعه مدنی امکانپذیر نخواهد بود.
دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر کردستان ادامه داد:معتادان متجاهر، بیخانمانها و کارتنخوابها با دستور قضایی از سطح شهر و مناطق مختلف جمعآوری شده و به مرکز ماده ۱۶ منتقل میشوند. وی گفت: در این مرکز، یک تیم تخصصی غربالگری با حضور نماینده دادستان، قاضی پروندههای مرتبط با مواد مخدر، کارشناسان بهزیستی و علوم پزشکی فرآیند بررسی وضعیت افراد را انجام میدهد.وی افزود: در این مرحله، افراد بر اساس شرایط جسمی، روحی و اجتماعی دستهبندی میشوند؛ بهطوریکه افرادی که دارای تمکن مالی هستند به مراکز ماده ۱۵ ارجاع داده میشوند، برخی از افراد دارای زخمهای باز یا مشکلات حاد روانی و جسمی به مراکز درمانی و بیمارستانهای سطح شهر منتقل میشوند و سایر افراد واجد شرایط، در مرکز ماده ۱۶ نگهداری و تحت درمان قرار میگیرند.به گفته دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر کردستان، مدت نگهداری این افراد در مرکز ماده ۱۶ معمولاً سه ماه است که در صورت نیاز و با دستور قضایی، این مدت برای سه ماه دیگر نیز تمدید شده و در مجموع تا شش ماه ادامه پیدا میکند. در این مدت، افراد از دسترسی به مواد مخدر کاملاً محروم بوده و تحت درمان و مراقبت قرار میگیرند.محمدپناه تصریح کرد: در کنار درمان جسمی، خدمات مشاورهای فردی و گروهی نیز برای مددجویان ارائه میشود تا وضعیت روحی و روانی آنان بهبود یابد. همچنین در داخل مرکز، کارگاههای مهارتآموزی با همکاری سازمان فنی و حرفهای استان راهاندازی شده است و افراد بر اساس توانایی و مهارتهای قبلی خود در رشتههایی مانند خیاطی، جوشکاری، برقکشی ساختمان، تعمیرات پکیج و آبگرمکن آموزش میبینند.
وی با اشاره به اجرای طرح «صیانت پس از خروج» گفت: در این طرح، افراد پس از ترخیص از مرکز ماده ۱۶ وارد مراکز صیانت میشوند و با حمایتهای اجتماعی و شغلی تحت نظارت قرار میگیرند. در این مرحله، برای آنان فرصتهای شغلی در بخشهایی مانند شهرداری، کارخانهها، واحدهای تولیدی و خدماتی فراهم میشود.وی افزود: همچنین مددکاران اجتماعی با هدف جلوگیری از بازگشت مجدد به اعتیاد، پیگیری مستمر وضعیت این افراد را بر عهده دارند و در موارد لازم، ارتباط آنان با خانوادهها نیز برقرار میشود.دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر کردستان در پایان اظهار داشت: تاکنون حدود ۸۳ نفر از بهبودیافتگان این مراکز در مشاغل مختلف مشغول به کار شدهاند و هرچند حفظ پایداری بهبودی در همه افراد با چالشهایی همراه است، اما نتایج بهدستآمده در این طرح قابل توجه ارزیابی میشود. وی همچنین تأکید کرد: در این مرکز درمان بهصورت پرهیزمدار انجام میشود و از هیچگونه داروی جایگزین مانند متادون استفاده نمیشود.وضعیت مراکز نگهداری و آمار تحت پوششمحمدپناه اعلام کرد: در حال حاضر حدود ۲۲۰ نفر در مرکز ماده ۱۶ سنندج نگهداری میشوند. همچنین در قروه ۲۰ نفر و در سقز ۳۰ نفر تحت پوشش مراکز ماده ۱۶ هستند. این افراد در مراکز مربوطه نگهداری و درمان میشوند و هدف، ساماندهی و کاهش حضور آنها در سطح شهر است.به گفته وی، رویکرد صرفاً نگهداری نیست بلکه درمان و بازتوانی نیز دنبال میشود. برنامههایی برای اشتغالزایی و بازگشت افراد به کار در نظر گرفته شده و در آینده با توسعه مراکزی مانند «امید زندگی»، این روند تقویت خواهد شد. همچنین تأکید شد که درمان اعتیاد فقط با اقدامات یک دستگاه ممکن نیست.
وی تصریح کرد: در حوزه مقابله، پلیس مبارزه با مواد مخدر نقش اصلی در کشفیات دارد و سالانه بیش از ۱۲۰۰ کیلوگرم مواد مخدر در استان کشف میشود. دستگیری ۲۳۰۰ خردهفروش در کردستانوی افزود: بیش از ۲ هزار و ۳۰۰ خردهفروش در سال گذشته دستگیر شدهاند. طرحهای پاکسازی محلات، پلمب منازل و مصادره اموال حاصل از فروش مواد مخدر نیز در چارچوب قانون انجام میشود. در عین حال، اصلاح برخی خلأهای قانونی برای افزایش بازدارندگی در دست پیگیری است.وی به فعالیت کمیتههای مختلف از جمله کمیته حقوقی-قضایی و کمیته بانوان اشاره کرد. در حوزه بانوان، مراکز ویژه ماده ۱۵ و مرکز صیانت پس از خروج برای نگهداری و حمایت از زنان بهبود یافته فعال است. وی اضافه کرد: همچنین سامانه ۱۲۸ برای دریافت گزارشهای مردمی و کمک به پلیس در شناسایی خردهفروشان مواد مخدر مورد استفاده قرار میگیرد.
12:31 - 6 تیر 1405