سفر به سرزمین چشمهها در قلب زاگرس
چهلچشمه برای بسیاری از طبیعتدوستان و کوهنوردان نهتنها مقصدی برای سفر، بلکه تجربهای عمیق از پیوند انسان با طبیعت است در اینجا، طبیعت با سخاوت تمام جلوهگری میکند؛ چشمههایی که از دل سنگ میجوشند، رودهایی که در پیچوخم درهها جاری میشوند.
به گزارش خبرگزاری فارس از سنندج، در دل زاگرسِ باشکوه، جایی میان کوههای مهآلود و دشتهای سرسبز کردستان، سرزمینی نهفته است که هر چشمهاش داستانی از زندگی و هر قلهاش روایتی از استواری طبیعت را بازگو میکند.در غرب ایران و در دامنههای پرصلابت زاگرس، کوهستانی قرار گرفته که نامش خود روایتگر سرزندگی و جوشش آب است؛ «چهلچشمه». این رشتهکوه با ارتفاع حدود ۲۱۳۷ متر از سطح آبهای آزاد، مرتفعترین کوه استان کردستان محسوب میشود و هر ساله طبیعتگردان و کوهنوردان بسیاری را به سوی خود میکشاند.«چهلچشمه» تنها یک رشتهکوه نیست؛ سرزمینی است که صدای جاری آب در آن با آواز پرندگان درهم میآمیزد و نسیم خنک کوهستان عطر گلهای وحشی را در دامنهها میپراکند. در اینجا، طبیعت با سخاوت تمام جلوهگری میکند؛ چشمههایی که از دل سنگ میجوشند، رودهایی که در پیچوخم درهها جاری میشوند و قلههایی که گویی نگهبانان خاموش این سرزمیناند. چهلچشمه برای بسیاری از طبیعتدوستان و کوهنوردان نهتنها مقصدی برای سفر، بلکه تجربهای عمیق از پیوند انسان با طبیعت است؛ تجربهای که هر سال گردشگران بسیاری را به سوی خود میکشاند.در دل کوهستانهای سرسبز دیواندره، جایی میان سقز، مریوان و دیواندره، رشتهکوهی سربرافراشته که قرنهاست مأمن چشمهها، گلهای وحشی، دامداران و کوهنوردان است. «چهلچشمه» با قلههای بلند، چشمههای خروشان و طبیعت بکرش نهتنها مرتفعترین کوهستان کردستان، بلکه یکی از چشمنوازترین جلوههای طبیعت زاگرس به شمار میآید.
سرزمین گلها، چشمهها و ییلاقها چهلچشمه در محدودهای میان سه شهرستان سقز، مریوان و دیواندره قرار گرفته و روستاهایی همچون اسحاقآباد، بست، کانعمت، سوله، نرگسله و درهوان همچون نگینی در اطراف آن پراکندهاند. این منطقه به دلیل موقعیت کوهستانی و آبوهوای سردسیر، در بیشتر ماههای سال پوشیده از برف و مه است و همین ویژگی آن را به یکی از مهمترین منابع آبی منطقه تبدیل کرده است.دامنههای این کوهستان، در فصل بهار و تابستان به فرشی رنگارنگ از گلها و گیاهان دارویی تبدیل میشود؛ از ریواس و بنفشه گرفته تا پونه کوهی، گونی، کنیوال، پیچک و دهها گونه گیاه دارویی که عطرشان در هوای خنک کوهستان میپیچد. به همین دلیل چهلچشمه یکی از غنیترین زیستگاههای گیاهان دارویی در کردستان به شمار میآید.افزون بر طبیعت چشمنواز، این منطقه دارای دهها قله و یال کوهستانی است که همچون زنجیری به هم پیوستهاند؛ قلههایی مانند شاهنشین، دالاش، دوبرا، باینچوب، سلطان، افراسیاب، کانیمیران و کلکوژ که هر کدام چشماندازی متفاوت از کوهستان را پیش روی کوهنوردان میگشایند.در میان این قلهها، شاهنشین بلندترین نقطه چهلچشمه به شمار میرود؛ قلهای که یالهای متعددی چون ملهکهوه، گاوهلال، بردهقبله، کالکالی و دلو از آن امتداد یافتهاند. در دامنههای همین ارتفاعات، چشمههای فراوانی جریان دارند که معروفترین آنها «کانی چاو رهش» یا «چشم سیاه» است؛ چشمهای زلال که در جنوب شرقی این کوهستان میجوشد.
روایت تاریخ در دل کوهستانچهلچشمه تنها یک جاذبه طبیعی نیست؛ این منطقه بخشی از تاریخ زندگی کوچنشینی در زاگرس نیز به شمار میرود. سالها پیش دامداران مناطق گرمسیر کردستان عراق، بهویژه عشایر جاف، در فصلهای گرم سال برای چرای دامهای خود به این ییلاقها میآمدند. این رفتوآمدها که گاه سه تا پنج ماه طول میکشید، در قالب پیمانی به نام «پیشخورانه» میان ایران و عراق شکل گرفته بود.همین حضور دامداران و کوچنشینان سبب شد بسیاری از یالها و مناطق چهلچشمه نامهایی برگرفته از صاحبان دام یا ساکنان موقت آن داشته باشند؛ نامهایی مانند «کانی زلیخا» یا «قولی زلیخا» که یادآور دامداری به نام زلیخاست، یا «هواجمین» که به نام صاحب گلههای آن منطقه شناخته میشود.
جایی که طبیعت دل را اسیر میکندچهلچشمه جایی است که طبیعت در نابترین شکل خود نفس میکشد؛ جایی که صدای آب، عطر گیاهان کوهی و چشمانداز قلههای بلند، روح هر رهگذری را تازه میکند.این کوهستان نهتنها یکی از مهمترین منابع طبیعی و آبی کردستان است، بلکه بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی مردمانی است که قرنها در دامنههای آن زیستهاند.
کسی که یکبار مسیرهای پیچدرپیچ این کوهستان، چشمههای زلال و دشتهای پوشیده از گلهای رنگارنگ را ببیند، بیتردید خاطرهای ماندگار با خود خواهد برد. چهلچشمه همان جایی است که طبیعت، تاریخ و زندگی در کنار هم معنا پیدا میکنند؛ سرزمینی که هر بار دیدنش، شوق بازگشتی دوباره را در دل زنده میکند.#چهلچشمه#طبیعت_کردستان#تاریخ_زندگی_طبیعت 09:42 - 21 اردیبهشت 1405