کوچکترین شطرنج جهان، شاهکار خراطی جوان کردستانی
سمفونی صدای اره بر چوب و حرکتهای چرخشی مته، وقتی در کنار دستان هنرمند یک کردستانی قرار میگیرد، نغمههایی از زیبایی و هنر خلق میکند که چشم را خیره و ذهن را مجذوب میسازد.
خبرگزاری فارس ـ کردستان؛ مختار احمدی، خراطی را از پدر به ارث برده است و امروز در دل کارگاهی قدیمی در روستای «آساوله»، کوچکترین و کم وزنترین شطرنج جهان را میسازد، هنری که ترکیب سنت و نوآوری را به نمایش میگذارد و همچنان روح هنرهای قدیمی را در دل دنیای مدرن زنده نگه میدارد.جوانی که زندگیاش به چرخش مته و اره گره خورده است، هنر خراطی را از کودکی در کنار پدرش یاد گرفت. او نه فقط با چوبهای گردو و گلابی، بلکه با تاریخ و فرهنگ کردستان پیوند خورده است. کارگاه او در «آساوله»، جایی که تختههای چوبی با ترتیب خاص روی هم چیده شدهاند، محلی است که آثار هنریاش متولد میشوند. از مهرههای شطرنج گرفته تا ظروف زیبا و خودکارهای منحصر به فرد، هر قطعه در کارگاه او داستانی از دقت و شوق روایت میکند.
رسیدن به اوج با کوچکترین شطرنج ایرانآغاز کار مختار احمدی در دنیای شطرنج چوبی به سال 92 بازمیگردد، زمانی که تصمیم گرفت کوچکترین شطرنج ایران را بسازد. شطرنجی که اندازه صفحه آن تنها 4×4 سانتیمتر بود و مهرهها در ابعادی به حدی ریز که تنها با چشم مسلح میتوان آنها را دید. این شطرنج کوچک در روز جهانی میراث فرهنگی رونمایی شد و بسیاری را به حیرت وا داشت.میگوید: ابتدا، هدفم فقط ساخت اثری خاص و متفاوت بود، اما بعد از ساخت آن، متوجه شدم که چیزی بیشتر از یک شطرنج ساختهام. این یک نماد از هنر خراطی و دستساز در دنیای مدرن است. اما با وجود این دستاورد بزرگ، حمایتهای لازم برای توسعه کارش بسیار محدود بود. احمدی به یاد میآورد که وعدههایی برای حمایت از کارش داده شد، اما این وعدهها هرگز به نتیجه نرسید.
رؤیای رکورد جهانیاما مختار به همین دستاورد بسنده نکرد. او که کوچکترین شطرنج ایران را ساخته بود، حالا به فکر شکستن رکورد جهانی است و قصد دارد شطرنجی بسازد که نه تنها کوچکترین در ایران، بلکه کوچکترین در دنیا باشد. این پروژه که بیش از شش ماه زمان برد، با مهرههایی به اندازه 2 میلیمتر و صفحهای به ابعاد 12×12 میلیمتر به واقعیت پیوست.سختترین مرحله این کار، ساخت مهرههای اسب بود.که به قول این هنرمند جوان حتی نفس کشیدن در کنار این مهرهها خطرناک بود، چون ممکن بود یک نفس باعث شکستن آنها شود. این شطرنج که وزن کل آن تنها 690 سوت است، به عنوان یک اثر بینظیر و تک در دنیا شناخته شده است.
چالشها و کمبود امکاناتیکی از چالشهای بزرگ آقای احمدی در این راه، کمبود تجهیزات خراطی و فضای کاری مناسب بوده است. کارگاه او، که روزی میتوانست منبع درآمد دهها نفر باشد، امروزه تنها به دلیل عدم وجود دستگاهها و ابزارهای مناسب، نیمهفعال است. احمدی به شدت بر لزوم توجه به این هنر و حمایت از هنرمندان محلی تأکید دارد: «در اینجا فضای کافی برای رشد و توسعه هنر خراطی وجود دارد، اما نیاز به حمایتهای جدی است.اشتغالزایی در دل هنرآرزوهای مختار تنها به خلق آثار هنری محدود نمیشود. او میخواهد هنر خراطی را به جوانان دیگر در مناطق حاشیهای سنندج بیاموزد و زمینه اشتغال برای آنها فراهم کند. این امر برای او نه تنها یک هدف شغلی، بلکه یک مأموریت اجتماعی است، تا جاییکه در این باره میگوید: اگر به من کمک کنند، میتوانم چندین نفر دیگر را در همین کارگاه مشغول به کار کنم و به این هنر بیشتر رونق دهم.» نگاه به آینده و ساخت بزرگترین شطرنج دنیااحمدی به ساخت بزرگترین شطرنج دنیا هم فکر میکند. «ساخت یک شطرنج به ابعاد بزرگ، چیزی است که میتواند نام سنندج را در تاریخ ثبت کند.» او امیدوار است که با حمایتهای لازم، بتواند پروژهای را آغاز کند که نه تنها در ایران، بلکه در جهان منحصربهفرد باشد. این شطرنج غولپیکر میتواند در پارک جنگلی آبیدر سنندج نصب شود و تبدیل به یک جاذبه توریستی شود.
٨ MB
از سختیهای کار تا طعم شیرین موفقیتبا وجود چالشهای فراوان، مختار احمدی همچنان با شور و اشتیاق به کار خود ادامه میدهد. او به عنوان یک هنرمند با دستان خود، نه تنها هنر خراطی را زنده نگه میدارد، بلکه در تلاش است تا این هنر را به جهانیان معرفی کند. میگوید: ساخت شطرنجهای مینیاتوری برای من فقط یک پروژه نیست، بلکه راهی است برای نشان دادن زیباییهای هنر خراطی و اهمیت حمایت از هنرمندان واقعی.و اما..در دنیای مدرن، جایی که سرعت و تکنولوژی بر همهچیز غالب شدهاند، هنری مانند خراطی، که نیاز به دقت، زمان، و عشق دارد، همچنان قلب انسانها را تسخیر میکند. مختار احمدی، با دستان هنرمند خود، این هنر را نه تنها زنده نگه داشته، بلکه به جهانیان نشان داده است که در هر تکه چوب، داستانی نهفته است. از ساخت کوچکترین شطرنج ایران تا خلق آثار مینیاتوری که قادرند مرزهای هنر را جابجا کنند، او به ما یادآوری میکند که هنر همیشه راهی برای بیان خلاقیتهای انسان خواهد بود.این هنرمند جوان به ما میآموزد که هر اثر هنری، هرچقدر هم کوچک یا بزرگ باشد، میتواند بازتابی از روح و قلب هنرمند باشد. آرزوهای بزرگ او، تنها نشاندهنده یک هنر نیست، بلکه نمادی است از پشتکار، عشق به کار و امید به فردای بهتر.
01:05 - 23 مهر 1404