شهری که هنوز با چوب حرف میزند
در سنندج، هنر نازککاری چوب هنوز زنده است از درهای معرق در خانههای تاریخی تا قاشقهای ظریف چوبی، هر تکه چوب داستانی از تاریخ و فرهنگ این دیار را روایت میکند. هنری که با دستان هنرمندان، زیبایی و اصالت را در دل زمان حفظ کرده است.
به گزارش خبرگزاری فارس از سنندج، در قلب سنندج، جایی که هر گوشهاش صدای هنر و تاریخ را به گوش میرساند، یک هنر قدیمی و ظریف همچنان زنده است؛ نازککاری چوب. اما این هنر تنها به ابزاری برای ساخت اشیاء محدود نمیشود، بلکه داستانی است که در دل هر تکه چوب حک شده و در دستان هنرمندان این دیار به حیات خود ادامه میدهد. از درهای قدیمی مسجد جامع تا قاشقهای ظریف چوبی، این هنر، همچنان زیبا و جاودانه است.چوب، زبان گمشده تاریخ کردستاناگر بخواهیم از گذشته این هنر بگوییم، باید به 180 سال پیش برگردیم؛ زمانی که استاد نعمتالله نعمتیان، پیشگام این فن، نخستین اثر نازککاری را خلق کرد. این هنر، ابتدا در قالب کندهکاری و منبتکاری روی در و پنجرهها آغاز شد و بعدها به دنیای گستردهتری از آثار هنری تبدیل شد. از قاشق و کاسه تا جعبه جواهر و رحل قرآن، هرکدام اثری است از ترکیب چوب و هنر که به شکلی ظریف و بینظیر در دست استادکاران این دیار نقش بسته است.
از دستان پینه بسته تا آثار جاودانه
در خیابان امام خمینی (ع) سنندج، در کنار مسجد جامع و محلات قدیمی سرتپوله، مغازههای کوچکی را میبینی که در آنها هنرمندان با دستان پینه بسته، تلاش میکنند تا نازککاری را زنده نگه دارند. یکی از این هنرمندان، استاد صابر محمودی است که از همان دوران کودکی در کنار پدرش وارد دنیای نازککاری شده و امروز همچنان با دستانی که هزاران تجربه در خود دارند، آثارش را خلق میکند.استاد محمودی از شیرینیها و تلخیهای این هنر میگوید اینکه با چوب زندگی میکند. میپرسم از تکرار روزهای با اره و تراش، خسته نمیشوی؟ با لبخند میگوید: در چوب، آرامش خاصی میبینم؛ هر بار که آن را به شکلی جدید درمیآورم، انگار یک موجود تازه خلق کردهام.خلق یک اثر بعضی وقتها ظرف پنج روز انجام میشوند، اما برخی کارها حتی ماهها و سالها برای متولد شدن زمان میبرند.
۱۶ MB
هنر نازککاری از مشکلات اقتصادی تا بیتوجهی به کیفیتاما این هنر، درگیر چالشهایی بزرگ است. استاد محمودی به مشکلات اقتصادی اشاره میکند و میگوید: بسیاری از هنرمندان بهدلیل شرایط سخت اقتصادی مغازههایشان را تعطیل کردهاند و این موضوع بهشدت بر توسعه این هنر تاثیر گذاشته است. بیتوجهی به کیفیت محصولات نازککاری در بازار، از دیگر مشکلاتی است که این هنر با آن دست و پنجه نرم میکند.بازاری شدن این هنر بزرگترین لطمه به آن وارد کرده است. در گذشته مردم به کیفیت اهمیت میدادند، اما امروز بیشتر به دنبال ارزانتر بودن هستند.
حمایت از هنرمندان راهی برای حفظ هنر نازککاری
استاد فرامرز توکلی، یکی دیگر از هنرمندان برجسته این عرصه، بر اهمیت حمایت از هنرمندان تاکید دارد و میگوید: ما باید کاری کنیم که این هنر فراموش نشود، چون اگر همینطور پیش برویم، ممکن است روزی برسد که دیگر هیچ اثری از آن باقی نماند.وی همچنین میافزاید: حمایت از هنرمندان نازککاری میتواند زمینهساز ماندگاری و رشد این هنر شود و حتی کمک کند تا بخشی از مشکلات بیکاری در استان حل شود.هنر نازککاری؛ نماد هویت فرهنگی کردستاننازککاری در کردستان تنها یک حرفه نیست، بلکه نمادی از هویت فرهنگی و هنری این منطقه است. سنندج با داشتن استادان و هنرمندان با تجربه در این عرصه، همچنان بهعنوان پایتخت نازککاری ایران شناخته میشود.اگرچه این هنر با مشکلات اقتصادی و تجاری مواجه است، اما نباید فراموش کنیم که در کنار هر اثر چوبی، تاریخ و فرهنگ این دیار نهفته است.در نهایت، ما به امید روزی میرویم که حمایتهای لازم از هنرمندان این عرصه انجام شود و نازککاری، که همیشه در دستان استادان سنندجی جانی دوباره یافته است، همچنان زنده بماند.
نازککاری در کردستان از دوران قاجار به این سو، داستانی طولانی از تلاش، هنر و تفکر است. این هنر که ابتدا در قالب کندهکاریهای ساده و کاربردی آغاز شد، امروز به یکی از زیباترین و ظریفترین شاخههای صنایع دستی تبدیل شده است.از جعبههای جواهر تا قابهای عینک و تختههای شطرنج، هر قطعهای از این آثار، نمایشی از دقت و ظرافت هنرمندان سنندج است.
پایان قصه یا آغاز فصلی جدید؟
هنر نازککاری چوب، بدون شک میراثی گرانبها از دیار کردستان است. اگرچه در حال حاضر با مشکلات فراوانی دستوپنجه نرم میکند، اما همچنان دستان استادانی چون محمودی و توکلی در حال شکل دادن به این هنر هستند و با هر تراشه چوب، این هنر را زنده نگه میدارند.اکنون زمان آن است که ما نیز به این هنر توجه کنیم و بگذاریم که صدای اره و چکشهای استادان، همچنان در دل سنندج طنینانداز شود.و این داستان همچنان ادامه دارد، تا زمانی که هنر نازککاری در سنندج، نه فقط در کارگاههای کوچک، بلکه در دل هر ایرانی، بهعنوان یک نماد زنده از فرهنگ و هنر این سرزمین، زندگی کند.#نازککاری#کردستان
09:24 - 16 مهر 1404
0 بازدید
