بهشتی، تجلی یک ملت
هفتم تیرماه، تنها یادآور یک واقعه تلخ تاریخی و از دست دادن یک سرمایه بزرگ نیست؛ بلکه سالروز بازخوانی اندیشههای مردی است که به تعبیر دقیق و ژرف حضرت امام خمینی (ره)، «یک ملت بود برای ملت ما». اما چرا بهشتی یک ملت بود؟ پاسخ این پرسش را باید در وسعت نگاه، عمق تفکر و جامعیت اندیشه سیاسی او جستجو کرد؛ اندیشهای که بر پایههای مستحکم «عدالت»، «قانون» و «مردمسالاری» استوار است.در منظومه فکری و سیاسی شهید آیتالله دکتر بهشتی، حکومت مطلوب، ساختاری انتزاعی و دور از دسترس نیست؛ بلکه تجلی عینی یک «نظام عادلانه اجتماعی» است. از نگاه او، عدالت صرفاً یک شعار یا فضیلت اخلاقیِ فردی شمرده نمیشود، بلکه شالوده و محور تمام روابط سیاسی و اجتماعی است. در این هندسه دقیق، هیچ حرکتی بدون در نظر گرفتن قسط و عدل مشروعیت ندارد.آنچه اندیشه شهید بهشتی را در میان متفکران همعصر خویش برجسته و متمایز میسازد، تأکید بینظیر او بر «حاکمیت قانون» است. در کشوری که سالها طعم استبداد را چشیده بود، بهشتی با قاطعیت فریاد زد که در نظام اسلامی، احدی حق گامنهادن فراتر از قانون را ندارد. در مکتب سیاسی او، قدرت موهبتی بیقیدوشرط نیست؛ حتی اصحاب قدرت و بلندپایهترین کارگزاران نظام نیز در استعانت از قدرت، ملزم به تکریم و احترام به قانوناند و به هیچ بهانهای نمیتوانند ورای اختیارات قانونی خویش دست به اقدام بزنند. این نگاه، راه را بر هرگونه خودکامگی و استبدادِ پنهان میبندد.
از سوی دیگر، شهید بهشتی بهعنوان یک اندیشمندِ تشکیلاتی، جامعه را تودهای بیشکل فرض نمیکرد. او «احزاب» را بهمثابه چرخدندههای محرک و تنظیمکننده ماشین «مردمسالاری دینی» میدانست. در دورانی که بسیاری نگاهی بدبینانه به تحزب داشتند، او حزب را عنصری کلیدی برای پیوند ارگانیک و مستمر میان مردم و نظام سیاسی معرفی کرد. در نگاه بهشتی، تشکیلات و احزابِ اصیل، پاسداران آگاهِ حقوق جامعهاند که صدای مردم را به حاکمیت منتقل کرده و از حقوق آنان در برابر انحرافات احتمالی دفاع میکنند.شهید بهشتی یک ملت بود، زیرا دغدغههایش به وسعت آرمانهای یک ملت بزرگ بود. او تجسمِ آرزوی تاریخی ایرانیان برای رسیدن به «عدالت و قانون» بود. امروز، با گذشت دههها از فاجعه هفتم تیر، اندیشههای او همچون منشوری روشن، مسیر تحقق یک جامعه عادلانه، قانونمدار و مردمسالار را به ما نشان میدهد. یادش گرامی و راهش پر رهرو باد.#شهیدبهشتی #ملت 21:46 - 6 تیر 1405