مهندسی تحول شیعه از انزوا تا اقتدار
امام حسن عسکری (ع) در دل خفقان سامرا، با نقشهای الهی و مهندسی دقیق، شیعه را از انزوای فردی به اوج اقتدار جمعی و آمادگی برای عصر غیبت کشاند و نقشه راهی جاودانه بر پایه محبت، تقوا و عمل صالح ترسیم نمود.
در میان تاریکیهای سامرا، در دل پادگانی که برای خاموشی نوری فروزان ساخته شده بود، امامی جوان نفس میکشید که نه تنها خاموش نشد، بلکه مشعل هدایت را چنان افروخت که مسیر تاریخ تشیع را برای همیشه دگرگون کرد. امام حسن عسکری (ع) در شرایطی که هر حرکتش زیر ذرهبین خلفای عباسی بود، با شجاعت از امامت خود پرده برداشت و نقشهای نوین برای بقا و تعالی شیعه ترسیم کرد؛ نقشهای که امروز، در دوران غیبت کبری، بیش از هر زمان دیگر به آن نیازمندیم.از علم پیچیده تا زیستمومنانهامام یازدهم (ع) با درک دقیق از مقتضیات زمان، معارف ناب اهلبیت (ع) را که تا پیش از آن در محافل خصوصی علما و محدثان محصور بود، به زبانی ساده و قابل لمس برای مردم کوچه و بازار تبدیل کردند. آن بزرگوار نشان دادند که دین، فقط در متن کتابها و مجالس درس خلاصه نمیشود، بلکه باید در آداب روزمره، در نافلههای آشکار، در نماز جماعت و در سجده بر خاک جاری گردد. این حرکت تحولآفرین، شیعه را از انفعال و تقیه صرف، به عرصه حضور اجتماعی و هویتسازی عملی کشاند و آن را از یک جریان فکری محض، به یک فرهنگ زنده و پویا تبدیل کرد.سازماندهی شیعه برای عصر غیبتیکی از برجستهترین اقدامات امام عسکری (ع)، تدوین و یکپارچهسازی میراث پراکنده علمی از ائمه پیشین بود. در شرایطی که حکومت عباسی هرگونه تجمع و ارتباط منسجم را برنمیتابید، امام با شبکهسازی از طریق وکلای خاص خود (بابها) و جمعآوری نوشتههای پراکنده، سنگبنای کتابهای بزرگی چون «بصائرالدرجات» و منابع کلیدی «اصول کافی» را نهادند. این اقدام هوشمندانه، کیان فکری شیعه را از گزند پراکندگی و تحریف مصون داشت و سرمایهای عظیم برای دوران طولانی غیبت مهیا ساخت..
زیارت اربعین؛ نماد وحدت و مقاومتامام حسن عسکری (ع) با ترویج علنی و گروهی زیارت اربعین، گامی استراتژیک در جهت تحقق اهداف والای شیعه برداشتند. این حرکت که در زمان ائمه پیشین به صورت مخفیانه انجام میشد، در عصر ایشان به یک همایش عظیم وحدتآفرین تبدیل گردید. امام با این تدبیر، ضمن زندهنگهداشتن یاد عاشورا و روحیه انتقامجویی از ظلم، زمینههای اجتماعی و روانی ظهور منجی موعود (عج) را فراهم کردند و نشان دادند که تجمعات مذهبی، میتواند کارکردی سیاسی و تمدنساز داشته باشد.وصیتنامهای برای همیشه؛ محور مقاومت و تقوادر میان روزهای سخت و آخرین نفسهای عمر مبارک، وصیتنامه امام عسکری (ع) چراغ راه آینده شد. ایشان در این میثاق ماندگار، دو اصل اساسی را برای حیات شیعه ترسیم کردند: نخست، محبت و انسجام بینهایت میان خودیها؛ و دوم، حفظ حریم و استقلال فکری در مواجهه با سایر مذاهب. امام تأکید داشتند که قدرت شیعه در گرو تقوا، اتحاد و شباهت به امام است؛ نه در کمیت و شعار. این وصیت، نقشه راه سربازان آخرالزمانی است که باید هم خودساز باشند و هم اجتماعساز؛ هم درگیر عبادت فردی باشند و هم در میدان عمل حاضر.درسهایی برای امروز و فرداروزگار ما نیز، هرچند از جهاتی متفاوت، عصر غیبت و نیازمند بصیرتی عمیق است. از سیره این امام همام میآموزیم که:۱. دین را از انحصار خواص خارج کنیم: همچنان که امام، علوم را به زبان عامه جاری ساخت، امروز وظیفه ما انتقال معارف ناب به سادهترین و گویاترین شکل ممکن به دلها و جانهاست.
۲. به جای انفعال، به دنبال هویت عملی باشیم:شیعه امروز بیش از هر زمان، به روحیه عملیاتی و میدانی نیاز دارد. باید از انزوای فردی خارج شده و با مشارکت جمعی، فرهنگ شیعی را در عرصههای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی به نمایش بگذاریم.۳. وحدت رمز اقتدار است: امام عسکری (ع) با احیای زیارت اربعین، قدرت همدلی را به ما آموخت. امروز نیز تفرقه، بزرگترین تهدید برای جبهه حق است و انسجام، مهمترین سلاح در برابر طوفان شبهات.۴. خودسازی را فراموش نکنیم: امام در وصیت خود، محبت و تقوا را محور قرار دادند. هیچ فعالیت سیاسی و اجتماعی بدون پشتوانه اخلاقی و خودسازی، به سرانجام نخواهد رسید.امام حسن عسکری (ع)، این جوان بینظیر، با عمری کوتاه اما پربرکت، نهال تشیع را آبیاری کرد و آن را برای شکوفایی در عصر غیبت آماده ساخت. امروز، وظیفه ما تداوم این مسیر، حفظ آثار و پیروی از همان اصولی است که آن حضرت برای همیشه، برای سعادت و پیروزی ما به یادگار نهادند. به راستی که حیات شیعه، مدیون زحمات این امام بزرگوار است؛ امامی که از شناختشان و شبیه شدن به ایشان غافل بودهایم و باید تمام توان خود را برای عمل به سیره ایشان بکار ببندیم.به روان پاک و نورانی مهندس بزرگ تشیع، آن جوان سامرا که با هفت سال امامت کوتاه اما پربرکت خود، شیعه را برای هزاران سال غیبت مهیا ساخت، درود و سلام؛ شهادت مظلومانه ات، ای معمار وحدت و اقتدار، بر قلب منتظران عالمیان و بر وجود نازنین حجتت، امام زمان (عج)، تسلیت باد؛ چه زیبا و عارفانه، ردای خویش را بر دوش سربازانی نهادی که امروز، در مکتب عسکری، راهِ زیستن در عصر غیبت را می آموزند.#امام_حسن_عسکری #سامرا#محمدمهدی_مومنی_ها 21:48 - 29 مرداد 1405