عبور از جهنم بحرانهای اقتصادی با الگوگیری از سبک مدیریتی شهید رئیسی
شهید سیدابراهیم #رئیسی فارغ از وجوه شخصیتی و اخلاقی خود، یک مدیر عالی بود. این مدیر عالی است که با سبک و سیاق #مدیریت و نظارت بر عملکرد نهادها و اشخاصی که اثر مستقیم و غیرمستقیم بر اقتصاد میگذارند، نقش ویژهای در حکمرانی اقتصادی ایفا میکند. با نگاه به عملکرد #دولت_دوازدهم و وجود شاخصههای منفی مدیریتی در حوزه اقتصاد، سخت شدن #معیشت و کوچکتر شدن سفره مردم؛ رئیسی وارد میدان شد تا از سرعت کوچکتر شدن و فقیرتر شدن مردم بکاهد و با اقدامات بنیادین و ریشهای در میانمدت و بلندمدت، بیماریهایی نظیر ناترازی بودجه و منفی بودن خزانه را درمان کند.این ویژگی برجسته رئیسی در مدیریت ستادی، میدانی و تسلط مدیریتی بر صف، باعث میشود که بخواهیم این خصیصه را از رئیس جمهور #دولت_چهاردهم مطالبه کنیم؛ یعنی حل بحرانها با تکیه بر سیاستهای ابلاغی رهبری درباره #اقتصاد_مقاومتی و دنبال کردن کلانراهبردهای تصویب شده در مجامع و قوا شدنی و اجرایی است. رئیسجمهور #پزشکیان باید این مسیر را دنبال کند تا بتوان اقتصادی پویا و مقاوم در مقابله با شوکهای داخلی و خارجی سیاسی و اقتصادی رقم زد.
دولت رئیسی چه چیزی را تحویل گرفت؟!
شمای کلی و عوامل محوری کسری بودجه در ابتدای دولت رئیسیبر اساس بررسیهای انجام شده توسط مرکز تحقیقات مجلس، ارقام بودجه سال 1400 حکایت از کسری بیش از 464 هزار میلیارد تومانی دارد که دولت جدید در میانه تابستان همان سال با آن مواجه شد. از آنجا که تنها 3 درصد از پیشبینیهای درآمدی نفتی در قانون بودجه 1400 در چهارو نیم ماه اول سال محقق شده بود، نشاندهنده فاصله چشمگیر بین واقعیتهای اقتصادی و اعداد بودجه بوده است. همچنین مطابق آمارهای اعلامی، کسری تراز عملیاتی نیز در سالهای 1399 و 1400 بیش از 50 درصد بوده است.عدم تطابق بین هزینهها و درآمدها، اتکای بیش از حد به درآمدهای نفتی و انتظارات از توافقهای بینالمللی و همچنین رفتارهای ناهماهنگ بانکها در خلق نقدینگی، که به تورم دامن زدهاند، عوامل اصلی انباشت کسری بودجه بودهاند.در بخش دیگری از بودجه، برای همسانسازی حقوق اعضای هیئت علمی و معلمان، تأمین مالی از طریق فروش اموال غیرمنقول پیشبینی شده، اما با کسری 35 هزار میلیارد تومانی مواجه شده است، زیرا وزارتخانهها تمایلی به فروش داراییهای خود نشان ندادهاند. به طور کلی در بازه تغییر دولت منابع محقق شده مصوب در چهارونیم ماهه اول سال 46 درصد بوده که بنابراین بیش از 50 درصد منابع در این بازه زمانی وصول نشده است.اسناد و شواهد نشان می دهد که خزانه دولت در زمان تحویل به دولت شهید رئیسی نه تنها صفر نبود بلکه منفی نیز بود به این معنی که دولت دوازدهم در روزهای پایانی کار خود 54 هزار میلیارد تومان تخصیص بدون منابع انجام داده و به اصطلاح چک بلامحل کشیده بود در حالی که معادل آن در خزانه پول نبود.
رئیسی چگونه با این بحران مقابله کرد؟ (3 اقدام محوری و اثرگذار بر عبور از این بحران)
تمرکز بر بهبود انضباط مالی: کسری تراز عملیاتی، یک شاخص محوری در زمینه کسری و ناترازی بودجه به حساب میآید. این مفهوم به معنای حاصل تفاوت درآمدهای جاری از هزینههای جاری است؛ یعنی دولت چگونه میتواند از طریق درآمدهای پایدار خود، هزینههای جاری خود را محقق کند. کاهش هزینههای سازمانی و اداری غیرضروری، تقویت صادرات غیرنفتی، توجه به دیپلماسی اقتصادی و اجرای سیاست حسن همسایگی، تغییر رویکرد در تشخیص و وصول درآمدهای مالیاتی با تمرکز بر فرارها و اجتنابهای مالیاتی، توانست کسری تراز عملیاتی بودجه 1403 را نسبت به سال 1402 به مقدار 32.3 کاهش دهد. این مهم یکی از اقدامات برجسته رئیسی در زمینه انضباط مالی و مقابله با ناترازی بودجه و به خصوص کسری تراز عملیاتی است.لازم به ذکر است که در حالی که کسری بودجه در بسیاری از کشورهای توسعهیافته نیز یک چالش است، اما رویکرد آنها در استفاده از منابع مالی برای توسعه زیرساختها و نه صرف هزینههای جاری، تفاوت عمدهای با رویکرد دولت دوازدهم داشت که بیشتر به درآمدهای نفتی و استقراض از بانک مرکزی متکی بود.احیای خزانه با تغییر رویکرد نسبت به نهاد بانک مرکزی و عاملیت این نهاد در اجرای سیاستهای پولی: دولت سیزدهم از زمان شروع به کار خود، عدم استقراض از بانک مرکزی و سیاست کنترل ترازنامه را در دستور کار خود قرار داد و از طریق برنامهریزی مدون، موفق شد با دستیابی به درآمدهای پایدار و همچنین با کنترل سایر هزینه های جاری و مدیریت پرداخت های عمرانی، خزانه را از نبود منابع خارج کند. کاهش روند رشد نقدینگی به عنوان یک عامل محوری در تورم در روند نرخ تورم و متغیر مذکور قابل تطبیق است.
بهبود تشکیل سرمایه: سرمایه و پول وارد چرخه اقتصاد نشود، عملا تولیدی درکار نخواهد بود. چون مقدمه فعالیت تولیدی، وجود سرمایه در گردش، سرمایهگذاری داخلی و خارجی است. شاخص تشکیل سرمایه درواقع میخواهد پیرامون این مفهوم صحبت کند؛ فلذا منفی شدن این شاخص به این معناست که سرمایهگذاری سابق دیگر فعال نیست و به سمت تعطیلی رفته است. کاهش رشد اقتصادی و تمامی اجزای آن از جمله پیامدهای منفی بودن روند است. بالعکس نیز صدق میکند. روند مثبت آن به معنای دخالت سرمایه و سرمایهگذاری در روند تولیدی اقتصاد است و میتواند زمینه رشد اقتصادی را فراهم کند.بررسی ارزش تجمیعی سالانه طی بازه 1402-1392 بیانگر آن است که در هنگام تحویل دولت، حجم تشکیل سرمایه ثابت ناخالص طی دوره دوم دولت روحانی، 490232 میلیارد دلار کاهش پیدا کرده است. دولت رئیسی در طول هزار روز، این روند را تغییر داد و حجم و رشد روند تشکیل سرمایه ثابت ناخالص صعودی بنظر میرسد. روند منفی رشد تشکیل سرمایه ثابت ناخالص نیز در نمودار دوم مشهود است. درحالی رئیسی بر سر کار آمد که در سه سال متوالی متوسط رشد منفی 13- درصدی تجربه کرده بود. اما در عرض 1000 روز، روند تغییر پیدا کرد و درحال حاضر مطابق گزارش مرکز آمار، رشد تشکیل سرمایه ثابت ناخالص، 3.4مثبت درصد است.در دورانی که اقتصاد ایران با یکی از بیسابقهترین بحرانهای مالی مواجه بود - از خزانهای منفی گرفته تا کسری بودجه ساختاری و تورم مزمن - دولت شهید رئیسی با رویکردی متفاوت وارد میدان شد. او با انضباط مالی، بازنگری در ساختار بانک مرکزی و تمرکز بر سرمایهگذاری واقعی، موفق شد موتور اقتصاد را دوباره روشن کند. اکنون، وظیفه دولت جدید این است که این مسیر را با صلابت ادامه دهد.
14:04 - 26 اردیبهشت 1404
3 واکنش
39٫2k بازدید
