صلحمیرزایی: پیام رهبری به ابزار تسویهحساب سیاسی تبدیل نشود
برای بررسی ابعاد و الزامات پیام رهبر معظم انقلاب به مناسبت هفته دولت و نسبت میان روایت قدرت، انسجام اجتماعی، نقد، حکمرانی و مأموریتهای دولت در شرایط جنگ و پساجنگ، با حجتالاسلام والمسلمین سعید صلحمیرزایی، عضو مجلس خبرگان رهبری، به گفتوگو پرداختهایم.
گروه سیاسی خبرگزاری فارس: رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت هفته دولت، ضمن قدردانی از اقدامات دولت چهاردهم و تلاشهای صورتگرفته برای تأمین نیازهای مردم در شرایط جنگ و تحریم، بر ضرورت تبیین و روایت «قدرت و قوت ایران» تأکید کردند و هشدار دادند که بیان و برجستهسازی ضعفها، در شرایطی که دشمن به دنبال تضعیف روحیه ملت است، میتواند به سود دشمن تمام شود.تأکید بر حرکت به سمت «ایران هرچه قویتر»، ضرورت تقویت تولید داخلی، استفاده از ظرفیت نخبگان و فناوریهای نو، توجه فراراهبردی به فرهنگ و مهمتر از همه، رعایت وحدت و مراقبت از انسجام اجتماعی در همه عرصههای حکمرانی، از محورهای مهم این پیام بود. رهبر انقلاب همچنین با اشاره به برخی «دوگانهسازیهای موهوم» تصریح کردند: «ارتکاب هرآنچه بهضرر انسجام اجتماعی باشد، ممنوع است.»در همین راستا و برای بررسی ابعاد و الزامات این پیام و نسبت میان روایت قدرت، انسجام اجتماعی، نقد، حکمرانی و مأموریتهای دولت در شرایط جنگ و پساجنگ، در گفتوگو با حجتالاسلام والمسلمین سعید صلحمیرزایی، عضو مجلس خبرگان رهبری، به تبیین این پیام پرداختهایم.
فارس: رهبر انقلاب در این پیام میان روایت قدرت و روایت ضعف تفکیک جدی قائل شدهاند. این تفکیک در فضای رسانهای امروز دقیقاً چه معنایی دارد؟حجت الاسلام صلح میرزایی: در پیامهای قبلی، درباره بحث منع از روایت ضعف، رهبر معظم انقلاب فرموده بودند که فقط نقاط قوت باید گفته شود. الان ما در شرایطی هستیم که حتماً نیازمندیم امید در جامعه افزایش پیدا کند. این امید زمانی افزایش پیدا میکند که ما بتوانیم روایت فتح را به مردم بگوییم.اتفاقات بسیار بزرگی افتاده که در این پیام هم بعضاً به آنها اشاره شد. ما در مقابل دو قدرت پوشالی اتمی ایستادگی کردیم و آنها به هیچکدام از اهداف راهبردی خودشان و اهداف میانمدت خودشان نرسیدند؛ حتی به بعضی از اهداف تاکتیکی خودشان هم نرسیدند.ملت ما انسجام خودش را حفظ کرد. شش ماه ملت در میدان بود و مسئولین هم تلاش کردند کمترین تبعات و زیانهای ناشی از حمله دشمن و آسیب به برخی از زیرساختها برای مردم احساس شود.شما در زمینه انرژی، در زمینه رفتوآمد، در زمینه غذا و امنیت غذایی و در زمینه بسیاری از امکانات لازم برای کشور، میبینید که خدمات در این بیش از یک سال بهخوبی داده شده و دولت دو جنگ را اداره کرده است. بخشهای مختلف نظامی و انتظامی و امنیتی دارند کار میکنند.اینها باید گفته شود تا مردم بدانند که چه اتفاق بزرگی رقم خورده و انشاءالله آماده باشند برای آن نبرد نهایی که دشمن تا سالها فکر تهدید کشور عزیزمان را هم به ذهنش نیاورد.
مطرح کردن مشکلات جز ناامیدسازی مردم ثمرهای ندارد فارس: در پیام تأکید شده که ضعف و کمبود نیازمند روایت و برجستهسازی نیست و نیازمند برنامهریزی و اقدام است. دولت چگونه باید نشان دهد که روایت قدرت جایگزین پنهانکردن ضعفها نمیشود؟حجت الاسلام صلح میرزایی: الحمدالله ملت ما میدانند که نقاط قوت و ضعف ما چیست. مردم با نقاط ضعف دارند زندگی میکنند، نقاط قوت هم در مقابل چشمانشان وجود دارد. گاهی اوقات انسان میبیند مجموعههای اجرایی برای اینکه تبیین کنند و نشان دهند که دارند تلاش میکنند، بحث مشکلات را مطرح میکنند. خب، عملاً مطرح کردن این مشکلات جز ناامیدسازی مردم ثمرهای ندارد و باعث میشود دشمن جریتر بشود و دشمن حالت قدرت به خودش بگیرد و احساس افتخار کند. از این جهت، بیان این مطالب ثمرهای ندارد.قاعدتاً خود حضور دولتمردان ما در بین مردم، بهویژه در بحثهای معیشتی، اینکه حالا معاون رئیسجمهور یا مسئولین مرتبط با بحثهای معیشتی و امنیت غذایی و همچنین در بقیه مقولهها، مثل بحث انرژی، بین مردم حضور پیدا کنند و بحث گفتوگوهای آنها با مردم در همین حد خبررسانی شود، مردم میفهمند که آنها از درد دلشان خبر دارند و دیگر کارهای عملی را باید انجام دهند و بعد مردم در زندگی عملی خودشان این اقدامات را ببینند و ببینند که مسئولین درک میکنند مشکلات را و برایش فکر میکنند.
همچنین تشکیل کارگروههای استفاده از تفکرات و ایدههای جوانان که در بیانات رهبر عزیزمان هم اشاره شده بود، نشاندهنده این خواهد بود که آنها به دنبال حل مشکل هستند. استفاده از ظرفیت همه گروهها، گروههای علمی و اجتماعی، از همه احزاب، نه فقط کسانی که در دولت کرسی دارند، این هم میتواند باعث امیدواری مردم شود که کار دارد انجام میشود.
بعضی رفتارهای مسئولین میتواند ایجاد دوقطبیهای کاذب کندفارس: تأکید بر اینکه ارتکاب هرآنچه بهضرر انسجام اجتماعی باشد، ممنوع است چه تفاوتی با توصیههای معمول ایشان درباره وحدت دارد؟ آیا میتوان از این تعبیر یک الزام حکمرانی برای همه دستگاهها استخراج کرد؟حجت الاسلام صلح میرزایی: بحث وحدت و انسجام جزو شعارهای انقلاب است، جزو آرمانهایی است که امام راحل عظیمالشأن و امام شهیدمان در بیانیه گام دوم اشاره فرمودند و در این بیستوچند پیامی که از رهبر عزیزمان، حفظهالله، منتشر شده، شاید بیش از ۱۳، ۱۴ پیام حاوی مسئله وحدت و انسجام بوده است.من فکر میکنم یک تأکید دوباره بود که خطابش بیشتر به سمت مسئولین بود. در بسیاری از اتفاقات قبلی و پیامهای قبلی، شما میدیدید که آن تأکید کلام بر روی نخبگان و فعالان اجتماعی بود. در این پیام اخیر، تأکید بیشتر روی مسئولین رفته بود.بعضی رفتارهای مسئولین میتواند ایجاد دوقطبیهای کاذب کند و میتواند جامعه را دچار انشقاق کند، حساسیت اقشار مختلف را برانگیزاند، گاهی اوقات یک قشر را نسبت به رفتار حاکمیت دچار دلسردی کند و یا آنها را به رفتارهای احساسی و هیجانی، در بعضی موارد و در بعضی موارد هم رفتارهای عاقلانهای که شاید در این شرایط به صلاح نباشد، وادار کند.در هر صورت، فکر میکنم یک تأکیدبارهای بود بر این آرمان نسبت به حاکمیت و لبه تیز این اتفاق بیشتر سمت مسئولین ما بود.
دوگانه کاذب چیست؟فارس: رهبر انقلاب در کنار مباحث جنگ یا مذاکره، دوگانههایی مانند وفاق یا تندروی و سازش یا جنگطلبی را هم موهوم دانستند. چرا این دوگانهها میتوانند به انسجام اجتماعی آسیب بزنند و اساساً چه چارچوبی باید جایگزین این دوگانهسازیها شود؟حجت الاسلام صلح میرزایی: دوگانه کاذب به دوگانهای میگویند که حقیقتاً و بر اساس اصول ما وجود خارجی نداشته باشد و صرفاً بحثهای رسانهای آن را تقویت کند.قاعدتاً در مثالهایی که رهبر عزیزمان فرمودند، مثل وفاق یا تندروی، واقعاً در مقابل وفاق، تندروی نیست. اتحاد و انسجام، اگر معنای وفاق باشد، در مقابلش اختلاف است. و اگر ما مفهوم سازش را داریم، در مقابل سازش، مقاومت است، نه جنگطلبی. حالا مقاومت میتواند به گونههای مختلفی خودش را نشان بدهد.این دوگانههایی که بعضاً مطرح میشود، مثل جنگ یا مذاکره، این هم همچنین است. ما به دنبال ایجاد یک امنیت پایدار برای کشور عزیزمان و جبهه مقاومت هستیم و میخواهیم یک کاری کنیم که نسبت به جسارتهایی که دشمن به جبهه مقاومت و ایران عزیز میکند بازدارندگی داشته باشد.آنچه که فکر میکنم اصیل است، تکیه بر اصول انقلاب است؛ یعنی استقلال، آزادی، مردمسالاری دینی، بحث مقاومت و جهاد کبیر در مقابل جبهه طاغوت و استکبار، بحث تأکید بر اخلاق و قانونمداری، بحث حفظ نظام. اینها آن اصول اساسی است که ما باید به دنبال آنها باشیم.
همه باید حول این اصول، ذیل فرمایشهای امام راحل و امام شهید و امام عزیز انقلاب، تمرکز داشته باشیم و همه در یک جبهه، برای رسیدن به امنیت پایدار و رسیدن به ایران هرچه قویتر، به تعبیر امام عزیز، انشاءالله حرکت کنیم.فارس: در این پیام، برای تمام امور پیوست انسجام مطالبه شده است. آیا میتوان گفت رهبر انقلاب در حال ارائه یک مدل جدید از پیوست اجتماعی برای سیاستگذاری عمومی هستند؟حجت الاسلام صلح میرزایی: آنچه که تاکنون معروف بوده و مردم ما میشنیدند، بحث پیوست فرهنگی در همه امور بود. اضافه شدن این تعبیر که از ابتکارات رهبر عزیزمان هست، نشان میدهد ایشان به دنبال همان خطی که امام شهیدمان داشتند، برای گفتمانسازی همین بحث «پیوست انسجام اجتماعی» بودند.همه اتفاقات، سیاسی و فرهنگی و اجتماعی است. از این لحاظ، من احساس میکنم یک تأکید جدیدی برای گفتمانسازی حول آرمان برادری و وحدت است که امام راحل عظیمالشأن فرمودند دو عامل، عامل پیروزی بود و همین دو عامل، عامل بقای انقلاب است: ایمان به خدا و وحدت.
لازمههای ایران هرچه قویترفارس: یکی از نکات قابل توجه پیام، کنار هم قرار گرفتن ایران قوی، تولید داخلی، فناوری و نوآوری نخبگان و انسجام اجتماعی است. این مؤلفهها چگونه به یکدیگر متصل میشوند؟حجت الاسلام صلح میرزایی: خب میدانید که تعبیری که رهبر معظم انقلاب، حفظهالله تعالی، در چند پیامشان اشاره کردند، گذر از تعبیر «ایران قوی» به «ایران هرچه قویتر» است. من فکر میکنم یک تغییر گفتمانی را ایشان دارند؛ با تکیه بر بعثتی که اتفاق افتاده، خون امام شهید و جهاد ملتمان و حضور در صحنه ملت آن اتفاق افتاده و از واژه «ایران قوی» به «ایران هرچه قویتر» تغییر ریل داد.قاعدتاً برای اینکه ما بتوانیم این آرمان را محقق کنیم، که آرزوی امام راحل و امام شهیدمان بود و همه دلسوزان ایران عزیز اسلامی به دنبال این هستند که ایران ما هرچه قویتر از قبل شود، قاعدتاً یکسری مؤلفهها و لوازمی برای تحقق این آرمان لازم است.خب، یکی از مهمترین آن لوازم، امنیت است که میدانید تا امنیت نباشد، هیچ اتفاق و پیشرفتی رقم نمیخورد. پیشرفتهای اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی و سیاسی و تربیتی، همه اینها در بستر یک فضای امن اتفاق میافتد.قاعدتاً یکی از چیزهایی که امنیتآور است، انسجام اجتماعی است. انسجام اجتماعی میتواند امنیتآور باشد. شما دیدید بعد از بعثت، حضور مردم در خیابانها و میادین باعث شد نقشه مزدوران دشمن برای تسخیر خیابانها و تکرار فجایع دیماه ۴۰۴ نقش بر آب بشود و دشمن شکستش در پروژه ایجاد آشوب و ترور را اعلام کند.
قاعدتاً یکی دیگر از لوازم این اتفاق، قوت اقتصادی ماست. خب، ما در یک نبرد اقتصادی هم با دشمن قرار داریم. از این حیث، تولید داخلی و تقویت تولید ملی که سالهای سال به عنوان شعار سال از سوی امام شهید مطرح میشد و باعث ایجاد اشتغال میشود، باعث افزایش ارزش پول ملی میشود، باعث ثروتمند شدن کشور عزیزمان میشود، باعث حل مشکلات معیشتی مردم میشود؛ همه اینها ذیل تقویت تولید ملی است.و قاعدتاً تولید ملی اگر بخواهد قوت پیدا کند، یا امنیت بخواهد حاصل بشود، یا اتحاد و انسجام ما بخواهد حاصل بشود، احتیاج دارد به ایدههای عملی و راهکارهای عملی. که آن نکتهای که ایشان در زمینه استفاده از ظرفیتهای ایدهپردازی نخبگان جوان فرمودند، آن هم میتواند در این راستا قابل فهم باشد.ایران هرچه قویتر، در چشمانداز نزدیک، در انتظار ماست، انشاءالله. پس از منکوب شدن دشمن در جسارتی که در ۹ اسفند به کشور ما وارد کرد، ما یک ایران جدید را در این نظم نوین جهانی خواهیم دید؛ یک جبهه مقاومت، یک ایران اسلامی مقتدر، حتماً در معادلات بینالمللی تأثیرگذاری بیش از پیش خواهد داشت و قدرتهای بزرگ مجبور هستند به احترام ملت ایران، در معادلاتشان، در تصمیمگیریهایشان و در اقداماتشان، حتماً اراده ملت را لحاظ کنند و در منطقه ما هیچ مسئلهای بدون مشارکت و تأیید ایران عزیز قابل حل نخواهد بود.
بعضی جریانها پیام رهبری را به ابزار کوبیدن جناح مقابل تبدیل میکنندفارس: آیا ممکن است برخی جریانها از مفهوم انسجام اجتماعی برای محدود کردن نقد استفاده کنند؟ چگونه میتوان میان نقدی که به اصلاح و تقویت کشور کمک میکند و سخن یا رفتاری که انسجام را تخریب میکند مرزبندی کرد؟حجت الاسلام صلح میرزایی: متأسفانه یکی از اتفاقاتی که هم در زمان امام شهید رخ میداد و هم در زمان امام حاضرمان، بحث پرداخت بیش از متن به حاشیههاست. بعضی از جریانهای سیاسی بخشهایی از پیام امام جامعه را تبدیل میکنند به یک ابزار برای کوبیدن جناح مقابل خودشان؛ در حالی که پیامهای امام عزیزمان پُر از حکمت و دارای مؤلفههای بسیار کاربردی است.لذا به نظر میآید که هر کس باید نگاه کند در این پیامها، آنچه که بیشتر مربوط به خودش هست را عملیاتی بکند. ما در شرایط جنگی هستیم و ممکن است هر لحظه مسئولین ما و فرماندهان ما اقدامات نظامی را تعریف کنند. فلذا باید مراقبت بکنیم که نقدها در یک فضای تخصصی مطرح شود.گاهی اوقات بیان نقاط ضعف در میان عامه مردم، که عملاً شاید اتفاقی را نتوانند رقم بزنند، نتیجه ای جز سرخوردگی و سیاهنمایی نداشته باشد. قاعدتاً باید حکمرانان ما هم عرصهای را فراهم کنند تا خواص سیاسی و اجتماعی و فرهنگی و اقتصادی بتوانند اشکالات خودشان را در آنجا مطرح و از ایدههای آنها استفاده کنند.یقیناً منظور امام عزیزمان بحث پایان دادن به نقد نیست، ولی اگر قرار است نقدی هم صورت بگیرد، باید در فضای مناسب، با رعایت شرایط مناسب و با اهم و مهم کردن اتفاق بیفتد.
صلح میرزایی: از تبدیل کردن پیام رهبر انقلاب به ابزار اختلاف خودداری کنیمهمچنین ما باید خودداری کنیم از اینکه پیامهای امام عزیزمان را تبدیل به ابزار اختلاف کنیم. این پیامها با هدف انسجامبخشی و ایجاد اتحاد بین آحاد مردم و جریانهای مختلف سیاسی و اجتماعی و فرهنگی و قومی و مذهبی دارد بیان میشود و لذا نباید مستمسک ایجاد اختلاف باشد.
در فضای رصد دشمن، دقت کلامی مسئولین بیشتر شودفارس: رهبر انقلاب میگویند بیان ضعفها در زمانی که دشمن به روحیه نیاز دارد میتواند به او کمک کند. در عصر شبکههای اجتماعی که مرز میان مخاطب داخلی و خارجی عملاً از بین رفته، آیا اساساً میتوان برای بیان عمومی مشکلات، مخاطب داخلی و خارجی را از هم تفکیک کرد؟ حجت الاسلام صلح میرزایی: یقیناً دشمن بر اساس پروپاگاندا و بسته کار تبلیغاتی و بر اساس دروغ و جنگ شناختی، به دنبال تضعیف روحیه ملت ما و همچنین روایت فتح از شکست خودش است. در زمانی که توییتهای مسئولین ما، سخنان مسئولین ما و مصاحبههایشان، همه دارد توسط دشمن رصد میشود، دقت کلامی آنها باید بیشتر باشد.حتماً باید پیام اقتدار و صحبتهای آنها منتشر شود. حداقل در این شرایط، قاعدتاً جایز نیست که نقاط ضعف بیان شود؛ حتی برای اینکه توجیه برخی اقدامات باشد.من توصیه میکنم اگر مسئولین نمیتوانند در پخش زندهها یا در برخی از مواجههها مراقبت کنند یا همه لوازم سخنشان را مورد بررسی قرار بدهند، حتماً از نمونههای ضبطی و یا پیامهای مکتوب استفاده کنند و توسط تیمها و گروههای مختلف کارشناسی مورد بررسی قرار گیرد تا تبعاتی برای کشورمان نداشته باشد.برای آسیبشناسی همیشه وقت هست. بعضی از بزرگان فقهای ما میگفتند که آسیبشناسی جبهه حق در زمان جنگ، حرام شرعی است. حالا مسئولین هم باید این را لحاظ کنند.آن بحث صداقت با مردم، بحث محرم دانستن مردم، یک مسئلهای است که قاعدتاً باید از طرق دیگری حل بشود که در سؤال اول اشاراتی کردم.
فارس: در این پیام، هم از اقدامات دولت در شرایط جنگ و تحریم تقدیر شده و هم مجموعهای از مسائل اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی بهعنوان اولویت مطرح شده است. این حمایت رهبر معظم انقلاب چه معنایی دارد؟حجت الاسلام صلح میرزایی: گاهی اوقات که به امام راحل عظیمالشأن، رضوانالله علیه، مراجعه میشد و بیان میشد که فلان مشکل در فلان اداره اجرایی ما وجود دارد، ایشان اولین جملهای که میفرمودند این بود که «کار اجرایی کار سختی است».و به همین خاطر، امام راحل، امام شهیدمان و رهبر عزیزمان تمام تلاششان بر این بود و هست که حاکمان ما، سران قوای ما، ارکان مختلف حکومتی و نهادهای حکومتی را تأیید و حمایت کنند.در ضمن، این حمایت هم صرفاً حمایت لسانی نیست؛ حمایتها بهرهمند کردن آن مجموعه از همه ظرفیتهایی است که در اختیار ولیفقیه است و یا ظرفیتهایی که ایشان میتوانند با بیانشان و با مطالبهشان به خط کنند؛ از ظرفیتهای مردمی گرفته تا ظرفیت مجموعههایی که هستند.خیرینی که هستند، گاهی اوقات شما میبینید برای اینکه یک اتفاق بزرگ رقم بخورد، هم مجموعههای مردمی، تعاونیها و خیرین وارد میدان میشوند، هم مجموعههای نظامی به خط میشوند، هم مجموعههای عملیاتی ذیل ولیفقیه، مثل ستاد اجرایی فرمان امام و مثل بنیاد مستضعفان، به خط میشوند.حمایت امامان انقلاب از دولتها و مجموعههای اجرایی کشور همیشه بوده و در این شرایط که شرایط بسیار حساسی است و ما در تقابل با جبهه کفر و استکبار هستیم و در حال مبارزه هستیم، حتماً این مسئله جدیتر خواهد بود.
همچنین میتوانیم بر اساس فرمایش امام عزیز انقلاب که فرمودند «برنامههایی را دولت در دست اجرا دارد و من به عنوان تذکر، مواردی را برای یادآوری بیان میکنم»، میشود آنها را خوب فهم کرد. هنوز در شرایط جنگ هستیم فارس: با توجه به تأکیدات رهبری به نظر شما مهمترین مأموریت دولت در شرایط پساجنگ چیست؟حجت الاسلام صلح میرزایی: من برداشتم این است که ما هنوز در شرایط جنگ هستیم و هنوز به دوران پساجنگ نرسیدیم. در این دوران، وظایف متعددی را برای دولتمردان میشود فرض کرد..قاعدتاً مسئله تقویت بنیه دفاعی و اقتدار نظامی و حمایت از نیروهای مسلح، یکی از مهمترین اقدامات در این شرایط است. بحث تقویت بنیه اقتصادی و کمک به معیشت مردم، بهویژه اقشار کمدرآمد و مستضعف، مسئله دوم است که دشمن بحث محاصره اقتصادی و آن نبرد اقتصادی و شدت دادن به تحریمها را از همین راستا پیگیری میکند.در کنار این مسئله، بحث فرهنگی هم یک مسئله مهمی است که در پیام رهبر عزیزمان هم اشاره شد. از خانم خانهدار تا اقشار مختلف فرهنگی و نهادهای مسئول در این زمینه، وظایف متعدد و فراوانی را دارند. ما نیازمند یک آرایش فرهنگی بسیار قوی هستیم برای اینکه بتوانیم دوران جنگ را بگذرانیم.قاعدتاً در دوران پساجنگ، بازسازی خرابیها، تقویت بنیههای نظامی مهم است.
همیشه آفت پیروزیها، ایجاد اختلافها بوده استهمیشه آفت پیروزیها، ایجاد اختلافها بوده و بروز اختلافها بوده. تا وقتی که با یک دشمن مشترک در حال جنگ باشند، ملتها کمتر به اختلافات درونی میپردازند. از این لحاظ، یکی از مسائل مهم برای پساجنگ، حتماً حفظ این انسجام است.ظرفیت مردم مبعوثشده، در پیام رهبر عزیزمان در گذشته بیان شد که فقط نباید صرفاً در این حضور در صحنه باشه؛ حتماً باید در همه زمینهها این حضور مردم مبعوثشده به رسمیت شناخته شود و عرصه باز شود برای فعالیتهای فرهنگی، اقتصادی و حتی امنیتی، به فرمودهای که امام راحل، امام شهیدمان، در اول خرداد سال ۹۸ فرمودند.و بعد، پیگیری آن حرکت عمومی که امام شهید فرمودند، که به یک معنا هدف از صدور بیانیه گام دوم بوده است و تحویل مسئولیت انقلاب به جوانان، برای اینکه گام دوم انقلاب را به انجام برسانند.پایان پیام/#رهبر_انقلاب #روایت_قدرت #ایران_هرچه_قوی_تر 09:42 - 10 شهریور 1405