ایران بر چه مبنایی از حق حاکمیت خود بر تنگه هرمز دفاع میکند؟
رئیس انجمن حقوق بینالملل ایران مبانی حق حاکمیت ایران بر تنگه هرمز را تشریح کرد.
علیزاده، رئیس انجمن حقوق بینالملل ایران، در گفتوگو با فارس با تشریح رژیم حقوقی حاکم بر تنگه هرمز، اظهار داشت: «در دفاع از حقوق جمهوری اسلامی ایران از منظر حقوق بینالملل، چهار نکته اساسی قابل طرح است. اختلاف اصلی در این زمینه آن است که آیا حقوق عبور از تنگه هرمز باید بر مبنای کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها و اصل عبور ترانزیت تفسیر شود یا بر اساس مقررات کنوانسیون ۱۹۵۸ و حق عبور بیضرر.»وی افزود: «تنگه هرمز حدود ۲۱ مایل دریایی عرض دارد و میان ایران و عمان واقع شده است. بخش قابل توجهی از این محدوده، در آبهای سرزمینی دو کشور قرار میگیرد. بر اساس حقوق بینالملل، ایران نسبت به آبهای سرزمینی خود دارای حاکمیت است وتآ دولتهای ساحلی بر این محدوده اعمال حاکمیت میکنند. از این رو، دولتهایی مانند آمریکا که در منطقه مداخله کردهاند، باید توجه داشته باشند که این محدوده در قلمرو حاکمیتی ایران و عمان قرار دارد.»رئیس انجمن حقوق بینالملل ایران ادامه داد: «کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها که عبور ترانزیت را برای تنگههای بینالمللی تضمین میکند، در مورد ایران موضوعیت ندارد؛ زیرا ایران و آمریکا عضو این کنوانسیون نیستند. همچنین نمیتوان ادعا کرد که عبور ترانزیت به عنوان یک قاعده عرفی مسلم و غیرقابل تردید در حقوق بینالملل تثبیت شده است؛ چرا که دولتهای ساحلی همچنان نسبت به آبهای سرزمینی خود اعمال حاکمیت میکنند.»
وی با اشاره به حق عبور بیضرر تصریح کرد: «این حق به دولتهای ساحلی اجازه میدهد بر عبور کشتیها و شناورها نظارت داشته باشند تا امنیت ملی، تمامیت سرزمینی و منافع مشروع آنها مورد تهدید قرار نگیرد. در شرایط کنونی نیز ایران حق دارد در چارچوب حقوق بینالملل، عبور شناورها را از حیث بیضرر بودن مورد بررسی و نظارت قرار دهد تا نه تهدیدی متوجه شناورها باشد و نه امنیت و حاکمیت سرزمینی کشور به مخاطره افتد.»علیزاده خاطرنشان کرد: «نکته مهم دیگر آن است که رویه عبور آزاد کشتیها در تنگه هرمز تاکنون در شرایط عادی برقرار بوده است، اما اکنون شرایط امنیتی و تهدیدات ناشی از وضعیت جنگی وجود دارد. بر اساس ماده ۵۱ منشور ملل متحد که بر تمامی قواعد و کنوانسیونهای بینالمللی حاکم است، دولتها در صورت مواجهه با تهدید یا تجاوز، از حق دفاع مشروع برخوردار هستند. به همین جهت این حق مسلم ایران است که از خود دفاع کند و قوانینی ویژهای را برای عبور بی ضرر، تدوین و تضمین کند.»
11:32 - 15 خرداد 1405