حجتالاسلام نبوی: تجربه جنگ اخیر باید در دانشگاهها تدریس شود
مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه الزهرا گفت: جنگ ۱۲ روزه اخیر ثابت کرد که اعتماد به آمریکا و حتی سه کشور اروپایی خطاست؛ چیزی که رهبر انقلاب بارها فرموده بودند. این جنگ نشان داد که ظاهر و باطن آنها یکی نیست و با حیلهگری دنبال سلطه هستند. این تجربه باید در دانشگاهها توسط اساتید بازگو و تدریس شود.
گروه سیاسی خبرگزاری فارس: حجتالاسلام والمسلمین نبوی از چهرههای شناختهشده نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاههاست. وی پیشتر مسئولیت نهاد در چندین دانشگاه و پژوهشگاه را برعهده داشته و اخیراً نیز بهعنوان مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه الزهرا منصوب شده است.گفتوگوی پیشرو در نخستین روزهای آغاز مسئولیت وی در دانشگاه الزهرا، و در خبرگزاری فارس انجام شده و حاوی دیدگاهها و تجربههای وی درباره بیانات رهبر معظم انقلاب، مسائل فرهنگی، بهویژه موضوع عفاف و حجاب، نقش شوراهای فرهنگی، جهاد تبیین و ظرفیتهای دانشگاه الزهرا است.مشروح این گفتوگو در ادامه آمده است:سه مأموریت اصلی نهاد رهبری در دانشگاه الزهرافارس: برای اولین سوال بفرمائید که نهاد رهبری در دانشگاهها چه وظایفی دارد و شما چه اولویتهایی را دنبال میکنید؟حجتالاسلام نبوی: نهاد سه مأموریت اصلی دارد، یعنی هدایت، حمایت و نظارت. هدایت به این معناست که باید مسیر کلی حرکت فرهنگی و دینی دانشگاه را مشخص کنیم و از انحرافها جلوگیری کنیم. حمایت به این معناست که جریانها، تشکلها و فعالان فرهنگی که در چارچوب ارزشها و در راستای ارتقای فرهنگ فعالیت میکنند، پشتیبانی و حمایت شوند. نظارت هم یعنی بررسی و کنترل روند فعالیتها تا مطمئن شویم با سیاستهای کلان فرهنگی کشور هماهنگ هستند.
یکی از مهمترین اولویتهای ما در این مسیر، «مسجد محوری» است. تجربه نشان داده که هرگاه مسجد دانشگاه در مرکز فعالیتهای فرهنگی قرار گیرد، انسجام و اثربخشی بیشتری ایجاد میشود. مسجد نهتنها محل عبادت، بلکه پایگاه همافزایی فکری، فرهنگی و حتی اجتماعی دانشگاه است. برای نمونه، در دانشگاه شهید بهشتی، نماز جماعت گاهی به بیش از ۵۰۰ نفر میرسد که این خود نشانه ظرفیت عظیم مسجد است. ما حتی پیشنهاد کردهایم که ائمه جماعات دانشگاهی بهجای سخنرانیهای طولانی، تنها چند دقیقه کوتاه و کاربردی درباره یک موضوع اخلاقی یا معرفتی صحبت کنند تا هم استادان و هم دانشجویان از آن بهرهمند شوند و خسته نشوند.از دیگر اولویتهای ما تقویت ارتباط میان استادان و دانشجویان در فضای معنوی دانشگاه است. طرح «جهتگیری دینی اساتید» نمونهای از همین نگاه است که به اساتید فرصت میدهد در کلاسهای خود چند دقیقهای درباره مسائل ارزشی و اخلاقی صحبت کنند. همچنین توجه به کرسیهای آزاداندیشی و گفتمانسازی علمی و دینی، پیگیری مسائل خانواده و سبک زندگی دانشجویی، و ارتقای فضای معنوی خوابگاهها از دیگر سیاستهای کلیدی ماست. در واقع نهاد رهبری تلاش میکند فرهنگ دانشگاهی را بهگونهای شکل دهد که دانشجو نهتنها از نظر علمی، بلکه از نظر اخلاقی، معنوی و اجتماعی نیز رشد یابد و برای آینده کشور آماده شود.
برخی مواضع داخلی عملاً در زمین دشمن بازی میکندفارس: چندی پیش _پس از جنگ تحمیلی ایران و رژیم صهیونیستی_ مقام معظم رهبری برای اولین بار از عنوان مقدس برای توصیف اتحاد ملی شکل گرفته استفاده کردند. این موضوع در دانشگاهها چه بازتابی داشت؟ جلوههای این اتحاد را در دانشگاهها چطور ارزیابی میکنید؟حجتالاسلام نبوی: بله، بله، پس از آن جنگ ۱۲ روزه، یک انسجام و همدلی در کشور به وجود آمد که شاید حتی دشمنان هم تصور نمیکردند. این اتفاق نشان داد که ملت ایران در لحظههای حساس، فراتر از سلایق و گرایشهای مختلف، به یک وحدت مقدس میرسند. مشابه همین روحیه را در مراسم عظیم اربعین میبینیم که میلیونها نفر با وجود تفاوتهای فرهنگی و اجتماعی، در یک مسیر واحد قرار میگیرند و جلوهای بینظیر از اتحاد و ایمان را رقم میزنند.در دانشگاهها هم این موضوع بازتابهای جدی داشته است. بسیاری از دانشجویان پس از حوادث جنگ ۱۲ روزه، احساس کردند که باید بیش از گذشته نسبت به مسائل ملی و جهانی حساس باشند. این امر باعث شکلگیری جلسات پرسش و پاسخ، کرسیهای آزاداندیشی و نشستهای تحلیلی شد تا جوانان بتوانند ابعاد مختلف این رویداد و پیامدهای آن را بررسی کنند. ما شاهد بودیم که حتی دانشجویانی که پیشتر کمتر به مسائل سیاسی یا اجتماعی توجه داشتند، با انگیزهای تازه وارد میدان شدند و در بحثها و فعالیتهای فرهنگی و رسانهای مشارکت کردند.
این سرمایه اجتماعی بسیار ارزشمند است و باید در محیط دانشگاهی تقویت شود. در این میان، نقش مسئولان فرهنگی، اساتید، روحانیون و نهادهای دانشجویی بسیار کلیدی است. اگر این اتحاد مقدس به درستی مدیریت و هدایت شود، میتواند به پشتوانهای قوی برای رشد علمی، فرهنگی و معنوی دانشگاهها تبدیل گردد. مهم این است که دانشگاه تنها محل آموزش نباشد، بلکه به مرکزی برای تقویت همبستگی، خودآگاهی ملی و تربیت نسل آیندهای مسئولیتپذیر و آگاه بدل شود.
فارس: البته برخی جریانها در داخل کشور مواضعی اتخاذ میکنند که به تفرقه و تقویت دشمن منجر میشود. نگاه شما به این موضوع چیست؟حجتالاسلام نبوی: متأسفانه گاهی برخی افراد یا جریانها ـ چه از روی ناآگاهی و چه از روی غرض ـ حرفهایی میزنند که عملاً در زمین دشمن بازی میکند. حتی از میان همان طیف سیاسی، افراد فهیم اعتراض کردند که این مواضع موجب تفرقهافکنی است و «اتحاد مقدسی» را که بعد از جنگ شکل گرفت، تهدید میکند. به نظر من وظیفه مسئولان امنیتی و فرهنگی است که با این موارد جدی برخورد کنند. ما نمیتوانیم اجازه دهیم عدهای انگشتشمار، زحمات شهدا و مجاهدت مردم را تضعیف کنند.استادان باید فراتر از آموزش علمی، الگوی فکری و فرهنگی دانشجویان باشندفارس: شما تأکید دارید که استادان باید در فضای دانشگاه نقش فعالتری ایفا کنند در این باره بیشتر توضیح دهید؟حجت الاسلام نبوی: بله. ما معتقدیم که استادان باید نقشی فراتر از آموزش صرفِ مباحث علمی داشته باشند و بهعنوان الگوهای فکری و فرهنگی برای دانشجویان ایفای نقش کنند. استاد تنها منتقلکننده دانش نیست، بلکه شخصیت و نگرش او نیز به شکلگیری هویت نسل جوان کمک میکند. به همین دلیل نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها برنامهای را با عنوان «جهتگیری دینی اساتید» طراحی کرده است. در این طرح، حتی استادانی که در رشتههای علوم پایه مانند شیمی، فیزیک یا ریاضی تدریس میکنند، در آغاز یا پایان کلاس چند دقیقهای به بیان نکاتی درباره ارزشهای دینی، اخلاقی یا اجتماعی میپردازند.
تجربه نشان داده که این روش برای دانشجویان بسیار اثرگذار است؛ چراکه استاد، به دلیل جایگاه علمی و ارتباط روزمره با دانشجو، سخنش نوعی اعتبار و اثرگذاری ویژه دارد. در واقع، شنیدن یک نکته اخلاقی یا دینی از زبان استاد رشته تخصصی، بیشتر از یک جلسه سخنرانی رسمی روحانی در ذهن و دل دانشجو مینشیند. این امر نه تنها به ارتقای فضای معنوی دانشگاه کمک میکند، بلکه باعث میشود ارزشهای دینی در بستر زندگی علمی و روزمره دانشجویان نهادینه شود.نماز جماعت مهمترین عرصه فرهنگی در دانشگاههاستفارس: شما در بخشی از سخنان خود بر اهمیت کار فرهنگی در دانشگاهها تأکید داشتید. به نظر شما اولویت این کار فرهنگی در چه زمینههایی است؟حجت الاسلام نبوی: یکی از مهمترین عرصههای فرهنگی در دانشگاهها «نماز جماعت» است. ما تجربه داریم که بدون هیچ فراخوانی، هر روز حدود صد نفر دانشجو در نماز شرکت میکنند؛ گاهی بیشتر و گاهی کمتر، بسته به دانشگاه. نکته این است که اگر نماز اول وقت، کوتاه و پرمحتوا برگزار شود، اثر عمیقی روی دانشجو دارد. ما در نهاد تلاش کردهایم که دعاها مختصر باشد، نماز سریع و منظم خوانده شود و امام جماعت وقت دانشجو را نگه دارد. این خودش یک کار فرهنگی اثرگذار است.
خوشبختانه دانشگاه الزهرا ظرفیتهای خوبی دارد؛ از جمله تشکلهای دانشجویی فعال، بسیج قوی، هیئت مذهبی پویا و استادان متدین. این مجموعه میتواند پشتوانه کارهای فرهنگی و سیاسی در تراز انقلاب باشد. من تازه حدود یک هفته است که مستقر شدهام، اما همین مدت کوتاه نشان داده است که فضای دانشگاه آماده کار و تلاش است. اگرچه پیشتر شنیده بودم برخی آسیبها وجود داشته، اما نگاه من تغییر کرد. به نظرم الزهرا از نظر ظرفیتهای فرهنگی نهتنها از دانشگاههای دیگر پایینتر نیست، بلکه حتی در مواردی بهتر است. انشاءالله با همکاری مسئولان و دعای رهبر انقلاب بتوانیم گامهای مؤثری برداریم.شورای فرهنگی دانشگاه بسیار تعیینکننده است. وقتی مجوزی برای برگزاری برنامهای صادر میکند، باید دقت شود که در شأن انقلاب و شهدا باشد. شادی در دانشگاه لازم است، اما شادی حلال. ما بارها تأکید کردهایم که بهجای برنامههایی مثل رقص و اختلاط نامناسب، میتوان جشنهای شاد اما سالم برگزار کرد. نمونه موفق آن «ازدواج دانشجویی» است که نهاد رهبری چندین سال است برگزار میکند. این مراسم هم نشاط دارد و هم الگوست؛ نشان میدهد که میتوان در چارچوب حلال، فضایی شاد و پرانرژی ایجاد کرد.
استادان و تشکلها باید میداندار جهاد تبیین باشندفارس: رهبر انقلاب بر «جهاد تبیین» و بصیرتافزایی تأکید دارند. این موضوع در دانشگاهها چگونه باید پیگیری شود؟حجت الاسلام نبوی: جهاد تبیین فقط وظیفه سیاسیون نیست. استادان، تشکلهای دانشجویی و حتی نهادهای فرهنگی باید میداندار باشند. متأسفانه سطح آگاهی سیاسی بخشی از دانشجویان و حتی مردم پایین است. ما موظفیم با نشستها، هماندیشیها و دورههای دانشافزایی، جریانشناسی سیاسی را آموزش دهیم. خود ما کلاسهایی برای استادان گذاشتیم تا از جریانهای سیاسی قبل و بعد از انقلاب مطلع شوند. این همان کاری است که رهبر انقلاب در قالب «آتش به اختیار» بر آن تأکید کردند؛ یعنی فعال و جهادی وارد عرصه بصیرتافزایی شویم.
جنگ ۱۲ روزه اخیر هم ثابت کرد که اعتماد به آمریکا و حتی سه کشور اروپایی خطاست؛ چیزی که رهبر انقلاب بارها فرموده بودند. این جنگ نشان داد که ظاهر و باطن آنها یکی نیست و با حیلهگری دنبال سلطه هستند. این تجربه باید در دانشگاهها توسط اساتید بازگو و تدریس شود.پایان پیام/جدیدترین و مهمترین اخبار سیاسی را با دنبال کردن صفحه سیاسی ( اینجا ) بخوانید. 14:17 - 18 شهریور 1404