آیا سیاست «نه شرقی، نه غربی» امام، مانع دیپلماسی جهانی ایران شد؟
زمانی که دوقطبی شرق و غرب بر جهان سلطه داشت، امام با طرح شعار راهبردی «نه شرقی، نه غربی» مسیر تازهای را گشود و با تکیه بر اصولی چون نفی سلطه، استقلال واقعی و اتکای به ظرفیتهای درونی، راهی متفاوت را پیش پای ملت ایران نهاد؛ راهی که امروز نیز با هدایتهای رهبر معظم انقلاب با صلابت ادامه دارد.
گروه سیاسی خبرگزاری فارس: انقلاب اسلامی ایران نهتنها سرآغازی بر تحولی بزرگ در عرصه داخلی کشور بود، بلکه نقطه عطفی در نظام بینالملل محسوب میشود؛ پدیدهای که به رهبری امام خمینی (ره) با شکستن چارچوبهای رایج در سیاست جهانی، الگویی نوین از حکمرانی، استقلالطلبی و مقاومت تمدنی را به جهان عرضه کرد. در زمانی که دوقطبی شرق و غرب بر جهان سلطه داشت، امام با طرح شعار راهبردی «نه شرقی، نه غربی» مسیر تازهای را گشود و با تکیه بر اصولی چون نفی سلطه، استقلال واقعی و اتکای به ظرفیتهای درونی، راهی متفاوت را پیش پای ملت ایران نهاد؛ راهی که امروز نیز با هدایتهای رهبر معظم انقلاب اسلامی با صلابت ادامه دارد.در پرتو این نگاه نوین، ایران توانست نهتنها در برابر فشارها و تحریمهای نظام سلطه ایستادگی کند، بلکه نقش مؤثری در بازتعریف معادلات منطقهای و احیای مسئله فلسطین بهعنوان محور وحدت جهان اسلام ایفا نماید. سیاست خارجی امام، برخلاف القائات رسانههای معاند، نهتنها بهدنبال قطع ارتباط با جهان نبود، بلکه همواره بر تعامل عزتمندانه، گسترش روابط با کشورهای همسو و دفاع از ملتهای مظلوم تأکید داشت.به همین جهت، به مناسبت ایام سالگرد ارتحال ملکوتی بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی، امام خمینی (ره)، و بهمنظور بازخوانی ابعاد راهبردی سیاست خارجی ایشان، در گفتوگو با محسن پاکآیین، تحلیلگر ارشد مسائل بینالملل و دیپلمات باسابقه کشورمان، شعار «نه شرقی، نه غربی»، جایگاه فلسطین در معادلات جهان اسلام و افق تمدنی انقلاب اسلامی را مورد بررسی قرار دادیم.
پاک آیین در ابتدا گفت: بیتردید، بزرگترین و برجستهترین دستاورد انقلاب اسلامی ایران به رهبری حضرت امام خمینی (رحمةاللهعلیه)، تأسیس یک نظام نوین و بیبدیل در نظام بینالملل است؛ نظامی با عنوان «جمهوری اسلامی ایران» که نهتنها ساختار حکمرانی، بلکه مبانی معرفتی، جهتگیری تمدنی و کنش بینالمللی آن، الگویی جدید و بیسابقه در دنیای معاصر به شمار میرود.وی افزود: در عرصه سیاست خارجی، جمهوری اسلامی ایران از بدو پیروزی خود بر اصول بنیادینی چون «استقلال»، «نفی سلطه»، و «عدم وابستگی به قدرتهای بزرگ جهانی» بهویژه ایالات متحده آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی سابق، تأکید ورزیده است. وقوع انقلاب اسلامی در بستر چنین تقابلی با سلطهگری قدرتهای بزرگ معنا یافت و استمرار این گفتمان، مسیر سیاست خارجی نظام اسلامی را تا امروز رقم زده است.تحلیلگر مسائل بین الملل مطرح کرد: حتی دشمنان جمهوری اسلامی نیز به این واقعیت اذعان دارند که استقلال ایران یکی از برجستهترین دستاوردهای انقلاب اسلامی بوده است. این استقلال، که با اتکا به ظرفیتهای بومی و ایستادگی ملت ایران همراه شده، در دوران زعامت حضرت آیتاللهالعظمی خامنهای (مدّظلّهالعالی) نیز با همان صلابت و جهتگیری دنبال شده است.
وی با بیان اینکه «یکی از نمودهای بارز این استقلال، پیشرفتهای علمی کشور بهویژه در حوزه انرژی هستهای برای مقاصد صلحآمیز است» افزود: پیشرفتهایی که بیتردید مرهون حفظ استقلال ملی و پرهیز از وابستگی به قدرتهای جهانی بودهاند. همین استقلال نیز از جمله دلایل اصلی دشمنیهای قدرتهای سلطهگر با جمهوری اسلامی ایران است؛ چنانکه تحریمهای ظالمانه و فشارهای بینالمللی، در حقیقت واکنشی به اتکای نظام اسلامی بر منابع داخلی و قدرت مردمی عظیم آن محسوب میشود.فلسطین؛ از حاشیهنشینی تا صدر اولویتهای جهان اسلامپاک آیین عنوان کرد: در پرتو این استقلال، یک دستاورد بنیادین دیگر در حوزه جهان اسلام شکل گرفته است: احیای مسئله فلسطین. موضوعی که در دوران جنگ سرد در حال فراموشی و محو شدن بود، با درایت حضرت امام خمینی (ره) و نامگذاری آخرین جمعه ماه مبارک رمضان بهعنوان «روز جهانی قدس» بار دیگر در کانون توجه مسلمانان و آزادگان جهان قرار گرفت.دیپلمات سابق کشورمان تاکید کرد: با شکلگیری هستههای مقاومت از دل این نهضت فکری و تمدنی، امروز مسئله فلسطین نهتنها به اولویت اول جهان اسلام بدل شده، بلکه موفق شده است رژیم صهیونیستی را به یکی از ضعیفترین ادوار حیات جعلی خود برساند.وی ادامه داد: اکنون، جهان شاهد رشد فزاینده مقاومت، ایستادگی مردم فلسطین و تشکیل جبههای مستحکم از مبارزان در برابر صهیونیسم است. حرکتهای مردمی و تحولات میدانی در غزه و کرانه باختری، رژیم اشغالگر قدس را به چالش کشیده و نفرت عمومی جهانیان از نسلکشی و جنایات صهیونیستها به نقطه بیسابقهای رسیده است.
نه شرقی، نه غربی؛ نگاه عزتمندانه به جهانپاک آییین خاطرنشان کرد: نکتهای مهم دیگر که باید در حوزه سیاست خارجی یادآور شد، این است که شعار راهبردی «نه شرقی، نه غربی، جمهوری اسلامی» هرگز بهمعنای قطع رابطه با دیگر کشورها نبوده است. برعکس، حضرت امام خمینی (ره) همواره وزارت امور خارجه را به توسعه روابط با کشورهای جهان و تعمیق پیوندها با دولتها و ملتهای همسو تشویق میفرمودند؛ ایشان بر داشتن بیشترین دوستان در صحنه بینالمللی تأکید میورزیدند و سیاست «نگاه به شرق» نیز از زمان و اندیشه امام راحل نشأت گرفت؛ نگاهی مبتنی بر همکاری با کشورهایی که در برابر سلطه غرب ایستادهاند و با جمهوری اسلامی در مواضع اصولی همسویی دارند.وی با بیان اینکه «نگاه به شرق، نگاه به آسیا، همسایگان، کشورهای اسلامی و جنوب جهانی، از همان آغاز در اندیشه امام خمینی (ره) نهادینه بود»، تصریح کرد: شواهد تاریخی گویای این رویکرد است؛ در دوران زعامت حضرت امام، جمهوری اسلامی ایران در قاره آفریقا ۲۶ سفارت فعال داشت، در حالی که رژیم پهلوی در این قاره تنها ۹ سفارت دایر کرده بود؛ در آمریکای لاتین و آسیا نیز گسترش روابط در دستور کار قرار گرفت؛ ازجمله برقراری مناسبات با کشورهای اسلامی نظیر مالزی و تأسیس سفارت در این کشورها.مبارزه با آپارتاید؛ وجهه جهانی انقلاب اسلامی
تحلیلگر مسائل بین الملل یادآور شد: از مهمترین دستاوردهای سیاست خارجی جمهوری اسلامی در دوران امام خمینی، مبارزه با رژیم نژادپرست آپارتاید در آفریقای جنوبی بود. در حالی که رژیم پهلوی در دوره پیش از انقلاب با فروش نفت به این رژیم، به استمرار آن یاری میرساند، ایرانِ پس از انقلاب با قطع هرگونه همکاری و حمایت همهجانبه از مبارزات ضد استعماری مردم آفریقا، نقش مؤثری در فروپاشی نظام نژادپرستی ایفا کرد.ادامه راه امام در پرتو زعامت رهبریوی خاطرنشان کرد: امروز نیز، به فضل الهی و با هدایتهای حکیمانه و تدابیر مدبرانه رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیتاللهالعظمی خامنهای، مسیر ترسیمشده از سوی امام خمینی (ره) در عرصه سیاست خارجی با صلابت ادامه دارد.پاک آیین در پایان گفت: جمهوری اسلامی ایران با حفظ استقلال، بدون وابستگی به قدرتهای سلطهگر، با اکثریت قریببهاتفاق کشورهای جهان روابطی متین، عزتمندانه و راهبردی برقرار کرده است. این سیاست عزتمندانه، بسترساز تحقق آرمان بلند « تمدن نوین اسلامی» است؛ مسیری که انقلاب اسلامی با قدرت در آن گام نهاده و آینده روشن آن را نوید میدهد.پایان پیام/
11:49 - 12 خرداد 1404
1 Reply