نگاهی به مفهوم جهاد تبیین؛ حکم تاریخی رهبر انقلاب
پنجم مهرماه سال 1400 فرمان جهاد تبیین از طرف رهبر معظم انقلاب صادر شد؛ مسئله جهاد تبیین موضوعی است که رهبر معظم انقلاب بارها در طول جلسات و سالیان متوالی بر آن تأکید داشتند.
گروه سیاسی خبرگزاری فارس: مسئله جهاد تبیین موضوعی است که رهبر معظم انقلاب بارها در طول جلسات و سالیان متوالی بر آن تأکید داشتند؛ این تأکیدات در بعضی مواقع به دو صورت واژهای 1_جهاد تبیین_ و 2_تبیین مطرح شده است.پنجم مهرماه سال 1400 فرمان جهاد تبیین از طرف رهبر معظم انقلاب صادر شد؛ ایشان در سخنانی بیان کردند: «شما جوانان عزیز و دانشجویان عزیز که به معنای واقعی کلمه میوه دل ملّت و امید آینده این کشورید، به مسئله تبیین اهمّیّت بدهید. خیلی از حقایق هست که باید تبیین بشود. در قبال این حرکت گمراهکنندهای که از صد طرف بهسمت ملّت ایران سرازیر است و تأثیرگذاری بر افکار عمومی که یکی از هدفهای بزرگ دشمنان ایران و اسلام و انقلاب اسلامی است و دچار ابهام نگه داشتنِ افکار و رهاکردن اذهان مردم و بخصوص جوانها، حرکت تبیین خنثیکننده این توطئه دشمن و این حرکت دشمن است.» 5/7/1400همانطور که پیدا است، جنس این فرمان مانند بیانیه گام دوم انقلاب یک فرمان عمومی است و صرفا مخصوص خواص نیست.با نگاهی به تأکیدات مکرر رهبر انقلاب در خصوص جهاد تبیین به اهمیت این موضوع میتوان پیبرد.اما تعبیر جهاد تبیین متشکل از دو واژه جهاد و تبیین است که هرکدام مفهومی را به دنبال دارند.
سوالی که در باب اول یعنی (جهاد) پیش میآید این است که معنی جهاد یعنی چیست؟رهبر معظم انقلاب در توضیح اصطلاح جهاد بیان کردند: جهاد یعنی تلاش در مقابله با دشمن؛ هر تلاشی جهاد نیست. خیلیها تلاش میکنند، تلاشهای علمی زیادی میکنند، تلاشهای اقتصادی میکنند که خوب و بهجا است، امّا جهاد نیست. جهاد یعنی تلاشی که هدفگیری در مقابل دشمن در آن وجود داشته باشد؛ این جهاد است. در اصطلاح اسلامی و منطق اسلامی، جهاد این [کاری] است که در مقابل دشمن انجام میگیرد. شما [اگر] کار اقتصادی بکنید برای مقابلهی با دشمن، میشود جهاد؛ کار علمی و تحقیقی بکنید برای مقابلهی با دشمن، میشود جهاد؛ حرف بزنید، تبیین کنید برای خنثی کردن وسوسهی دشمن، میشود جهاد؛ اینها همه جهاد است. پس مهم این است که ما عرصهی جهاد را تشخیص بدهیم که در هر زمانی در چه عرصهای باید جهاد کرد؛ این خیلی مهم است.» ۱۴۰۰/۱۱/۰۳برایناساس جهاد میشود یک تلاش پیوسته که حتماً باید برای خنثیکردن یک نقشه دشمن باشد و البته لزوم خنثیسازی نقشه دشمن شناخت درست از میدان و عرصه است.
گستره عرصه جهاد چگونه است؟ «عرصههای جهاد را بعضیها نمیشناسند؛ نمیدانند کجا باید حرکت کرد و اصلاً دشمن کدام طرف است، به کدام طرف بایستی نگاه کرد و کجا را آماج حمله باید قرار داد؛ مهم این است. یک روز میدان، میدان نظامی است مثل دوران دفاع مقدّس، دوران دفاع از حرم؛ اینجا میدان، میدان نظامی است.-----یک روز عرصهٔ علم است و جهاد، جهاد علمی است، باید علم را بالا برد؛ یک روز عرصهٔ فعالیتهای اجتماعی است؛ یک روز عرصهی خدمات اجتماعی است و خدمت به مردم. آن روزی که دشمن سعی میکند جامعه را در فشار اقتصادی قرار بدهد برای اینکه مردم را در مقابل اسلام، در مقابل نظام اسلامی قرار بدهد، آن روز اگر شما خدمت اقتصادی و اجتماعی به مردم بکنید، جهاد کردهاید در مقابل دشمن؛» ۱۴۰۰/۱۱/۰۳با این تفاسیر گستره مساحت عرصه جهاد تمام نقاطی را که دشمن میتواند در آن نفوذ پیدا کند را در بر میگیرد.از میان همه این میادین، یک میدان به فرمایش آیتالله خامنهای از اهمیت بیشتری برخوردار است؛ رهبر انقلاب اسلامی در این باره فرمودند: «لکن از همهٔ اینها مهمتر عرصهٔ تبیین و روشنگری است. اگر روشنگری بود، همهی این عرصههای گوناگون در وقت خود و جای خود وضعشان روشن خواهد شد و مردان خودشان را پیدا خواهند کرد.»اما چرا اکنون مهمترین عرصه جهاد، تبیین است؟
ایشان در جواب به این سوال فرمودند؛ «ما در حال یک نبرد فرهنگی، یک نبرد جنگ نرم هستیم یعنی به ما تهاجم شده؛ تهاجم نرم، آن هم با ابزارهای پیشرفته و بسیار نو و با توانایی بسیار بالا؛ به ما حمله شده. خب ما باید اول این را تصدیق کنیم، باید اول قبول کنیم که ما در حال یک جنگیم، ما مورد تهاجم قرارگرفته هستیم. اگر چنانچه این شد، آن وقت بایستی همهی نیرو را متمرکز کنیم در ضربهزدن به مهاجم و جلوی هجوم او را گرفتن. ۱۳۹۷/۰۸/۲۴هدف مهاجم و آماج کار مهاجم چیست؟ «فرهنگ ما است، اخلاق ما است، خانواده ما است، هویّت ما است، تاریخ ما است.اما سوالی پیش میاید که در مقابل این جریان چه باید کرد؟ رهبر انقلاب به صراحت در این باره فرمودند: «در مقابل، ما بایستی یک جبهه قویِ توانایی ایجاد کنیم که این جبهه بتواند پاسخگو باشد.»آن جبهه متشکل از کیست؟ «از هنرمند، روشنفکر، عنصر فرهنگی؛ یعنی شماها هستید، شماها و امثال شما آقایان و دوستانی که در بخش فرهنگ و در بخش هنر مشغول کار هستید.» ۱۳۹۷/۰۸/۲۴اکنون که هدف دشمن روشن شده، باید به این سؤال پرداخت که برای مواجهه با طرحهای دشمنان چه باید کرد؟
«دو عنصر مهم برای مواجهه با این دشمنیها لازم است -که بنده همیشه توصیه کردهام، باز هم توصیه میکنم- دو خصوصیّت در آحاد مردم لازم است: یکی عبارت است از بصیرت، و دوّمی عبارت است از صبر و استقامت، که اگر چنانچه این دو عنصر وجود داشت دشمن هیچ کاری نمیتواند بکند، هیچ لطمهای نمیتواند بزند، هیچ توفیقی در مواجهه و مقابلهٔ با نظام اسلامی به دست نمیآورد؛ بصیرت و صبر. این همان است که امیرالمؤمنین فرمود: «وَ لا یَحمِلُ هذَا العَلَمَ اِلّا اَهلُ البَصَرِ وَ الصَّبرِ وَ العِلمِ بِمَواضِعِ الحَقّ» که این در خطبهی ۱۷۳ نهجالبلاغه است.بصیرت یعنی چه؟ «بصیرت یعنی تیزبین بودن و راه درست را شناختن. انسان گاهی اشتباه میکند؛ حالا احتمال اشتباهِ انسانهای ابتدائی و تازهکار که بیشتر است، آدمهای قدیمی و مجرّب هم مواردی اشتباه میکنند راه درست را؛ بایستی مراقبت کرد که انسان در شناخت راهِ درست اشتباه نکند؛ در غبارآلودگی فتنهها بتواند راه را پیدا کند و بفهمد راه درست چیست؛ بصیرت به این معنا است.»صبر یعنی چه؟ صبر یعنی استقامت در این راه، زاویه پیدانکردن با این صراط مستقیم و پای فشردن بر حرکت در این صراط مستقیم؛ این به معنای صبر است. صبر را بد معنا نکنند، صبر را جور دیگری [معنا نکنند]. البتّه غالباً دشمنان یا کسانی که آگاهی درستی ندارند صبر را بد معنا میکنند؛ صبر یعنی اینکه انسان استقامت بِوَرزد، پافشاری کند، ایستادگی کند، راه را ادامه بدهد، متوقّف نشود؛ این معنای صبری است که در مقابلهی با دشمنان به کار میرود.» ۱۳۹۹/۱۲/۲۱
راهکاری برای حفظ بصیرت و صبرراهکارهای مختلفی برای حفظ بصیرت و صبر توسط قرآن کریم و بزرگان اسلام توصیه شده؛ یکی از آن توصیهها فرمایش رهبری است: «یکی از راههایی که این دو خصوصیّت را بتوان در جامعه حفظ کرد، عبارت است از «تواصی»، همان که در سورهی والعصر هست: وَ تَواصَوا بِالحَقِّ وَ تَواصَوا بِالصَّبر؛ مردم یکدیگر را تواصی کنند؛ این زنجیرهی تواصی و توصیه کردن به یکدیگر [برقرار باشد]؛ هم توصیه به حق کنند، راه حق را تأکید کنند، هم توصیهٔ به صبر بکنند؛ این، همه را نگه میدارد.» ۱۳۹۹/۱۲/۲۱رهبر انقلاب که دیدهبان انقلاب اسلامی است، هدف دشمن از جنگ نرم را اینگونه معرفی کردند: «دشمن دو هدف را به نظرما در جنگ نرم دنبال میکند -حالا یک جنگهای آشکار نظامی و سخت و خشن هست که آنها حکم خودش را دارد، امّا جنگ نرم مشکلتر علاج میشود و به یک معنا از جنگ سخت خطرناکتر هم هست- دشمن در این جنگ نرم دو حرکت را انجام میدهد: یکی این است که این زنجیرهی تواصی به حق و به صبر را قطع کند؛ دوّم اینکه حقایق را وارونه نشان بدهد که تبلیغات فراوانی هم دارند که حقایق عالم را راحت بعکس و بدروغ وارونه نشان بدهند. امّا اینکه رشتهی تواصی به حق و صبر را در بین مؤمنان قطع کند، جریان تواصی را قطع کنند، چیز خطرناکی است» ۱۳۹۹/۱۲/۲۱پس ازاینجهت میشود به اهمیت جهاد تبیین پی برد؛ دشمن در اینجا با مدیریت اذهان و قطع زنجیره تواصی اهداف خود را عملیاتی میکند.از قسمت اول یعنی جهاد که گذر کنیم، به قسمت دوم یعنی تبیین میرسیم؛ خلاصه تبیین یعنی اینکه ما نسبت به اینکه غباری در ذهن دیگران باشد قدام کنیم و در واقع مقابلهای با اقدامات و توطئههای دشمن است.
حال چرا باید تبیین کنیم؟رهبری معظم انقلاب در پاسخ به این سوال فرمودند: «تبیین اساس کار ما است. ما با ذهنها مواجهیم، با دلها مواجهیم؛ باید دلها قانع بشود. اگر دلها قانع نشد، بدنها به راه نمیافتد، جسمها به کار نمیافتد؛ این فرقِ بین تفکّر اسلامی و تفکّرات غیر اسلامی است.-----تفکّر اسلامی تبیین است. فَاِنَّما عَلَیکَ البَلاغ؛(۲۶) به پیغمبر خدا میگوید وظیفهی تو رساندن است، حرف را باید برسانی. باید تبیین کنید؛ حرفهایتان را، نظراتتان را بگویید؛ در مسائل مهمّ کشور» ۱۳۹۵/۰۴/۱۲پس تبیین از جهتی روش اسلام و انقلاب است و از طرفی ما در مقابله با جنگ روایت ها نیاز مبرم بر تبیین داریم.در آخر باید گفت، عرصه جهاد تبیین به نوعی است که اگر خلع شما احساس شود، این خلع توسط افکار بیگانه برخواهد شد و تفکر غلط جایگزین میشود.پایان پیام/#رهبر_انقلاب#جهاد_تبیین 09:08 - 5 مهر 1403