گردشگری میتواند جای نفت را بگیرد
مدرس دانشگاه و فعال حوزه گردشگری، با تأکید بر ظرفیتهای گسترده ایران در صنعت گردشگری گفت: گردشگری این توان را دارد که در آیندهای نهچندان دور جایگزین درآمدهای نفتی و خامفروشی شود، اما تحقق این هدف نیازمند تدوین سیاستهای کلان، مدیریت یکپارچه و پایان دادن به بخشینگری در حوزه گردشگری است.
محمد فرزاد میرزایی قلعه، مدرس دانشگاه در حوزه گردشگری و میراث فرهنگی و مدیرعامل زنجیره گردشگری کشوری، در گفتوگو با فارس با اشاره به وضعیت مدیریت گردشگری در کشور اظهار کرد: دستگاه متولی گردشگری در ایران یعنی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نهادی نسبتاً نوپا است و عمر آن کمتر از ۱۵ سال میرسد. در سالهای گذشته نیز نگاه مثبتی نسبت به گردشگری وجود نداشت و این حوزه همواره محل تضارب آرا و دیدگاههای مختلف بود.وی افزود: امروز خوشبختانه ادبیات گردشگری در کشور بیش از گذشته پذیرفته شده و سرعت این تغییر قابل توجه است. این روند از یک سو بسیار امیدبخش و قابل تشویق است، اما از سوی دیگر اگر مدیریت نشود میتواند با چالشهایی همراه باشد؛ زیرا تغییرات سریع معمولاً با تنش و آسیبهایی در ساختارها همراه است.میرزایی قلعه با تأکید بر ضرورت ایجاد یک هسته فکری متمرکز در حوزه گردشگری گفت: کشور نیازمند یک نظام سیاستگذاری متمرکز در عرصه گردشگری و همچنین تقسیم کار مشخص میان دستگاههای مختلف است. در حال حاضر هم در حوزه سیاستگذاری و هم در حوزه اجرا با نوعی بخشینگری مواجه هستیم که این مسئله به صنعت گردشگری کشور آسیب میزند.این مدرس دانشگاه با اشاره به ظرفیتهای کمنظیر ایران در گردشگری تصریح کرد: ایران از نظر جاذبههای گردشگری در میان کشورهای برتر جهان قرار دارد، اما در فهرست مقاصد گردشگری حتی در میان ۵۰ کشور نخست دنیا نیز دیده نمیشود. این مسئله نشاندهنده شکاف میان ظرفیتها و عملکردهاست.
وی ادامه داد: ایران دومین کشور جهان از نظر تعداد همسایگان است و با ۱۵ کشور مرز مشترک دارد. این موقعیت میتواند بازار بزرگی برای جذب گردشگر ایجاد کند، بهویژه در حوزههایی مانند گردشگری سلامت، گردشگری تاریخی و گردشگری طبیعی.میرزایی قلعه با اشاره به خلأ سیاستهای کلان در این حوزه گفت: در کشور حدود ۷۶ سند سیاستهای کلی وجود دارد که در حدود ۲۰ بند از آنها به گردشگری اشاره شده و مجموعاً حدود ۱۷ حکم سیاستی مرتبط با گردشگری در آنها دیده میشود، اما هنوز سیاستهای کلی مستقل و جامع برای گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی تدوین نشده است.وی افزود: گردشگری میتواند در مدت کوتاهی جایگزین درآمدهای حاصل از نفت و خامفروشی در حوزه معدن شود. این صنعت علاوه بر ارزآوری، به طور مستقیم به نفع جوامع میزبان، بهویژه مناطق روستایی و محروم است و میتواند به توسعه متوازن مناطق مختلف کشور کمک کند.این کارشناس حوزه گردشگری در پایان تأکید کرد: مهمترین وظیفه وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در شرایط کنونی پیگیری و چانهزنی برای تدوین و تکمیل سیاستهای کلی نظام در حوزه گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی است؛ زیرا با تحقق این امر بخش مهمی از مسیر توسعه گردشگری کشور هموار خواهد شد.
13:45 - 13 مه 2026