وکیلِ من| پشت دیوارهای بلند؛ آشنایی با انواع زندانها
بر اساس قوانین موجود، از جمله قانون آیین دادرسی کیفری و آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور، زندان انواع مختلفی دارد.
خبرگزاری فارس، گروه جامعه: زندان محلی برای نگهداری افراد محکوم به مجازات حبس است. بر اساس قوانین موجود، از جمله قانون آیین دادرسی کیفری و آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور، زندان انواع مختلفی دارد.زندان بسته، زندان باز، زندان نیمهباز، بازداشتگاه، اردوگاه کاردرمانی و کانون اصلاح و تربیت، از انواع زندان محسوب میشوند که هرکدام شرایط خاص خود را دارند و برای نگهداری گروه خاصی از محکومان به حبس کاربرد دارند.زندان به چه جایی گفته میشود؟بر اساس بند (ج) ماده یک آییننامه اجرایی سازمان زندانها، «زندانی» به محکومی گفته میشود که به دستور مرجع قضایی یا قانونی صلاحیتدار، در یکی از انواع مؤسسههای کیفری، نگهداری میشود.طبق مفاد این بند از آییننامه، موسسه کیفری همان زندان است. از سوی دیگر طبق بند (ب) ماده یک این آییننامه، موسسه کیفری: واحدی زیرمجموعه سازمان زندانهاست که متهم یا محکوم به دستور مرجع قضایی یا قانونی صلاحیتدار، بازداشت و یا برای تحمل محکومیت حبس با هدف اصلاح و تربیت و بازسازگاری اجتماعی در آنجا نگهداری میشود.انواع زندانها کدام است؟طبق تبصره یک ماده ۵۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری: زندانها به زندان بسته، نیمهباز، مراکز حرفهآموزی و اشتغال و مراکز اقدامات تأمینی و تربیتی از جمله کانون اصلاح و تربیت برای اطفال و نوجوانان تقسیم میشود.همچنین طبق آییننامه اجرایی سازمان زندانها مصوب ۱۴۰۰، انواع زندان یا موسسه کیفری شامل این موارد میشود:۱-زندان بسته۲- زندان نیمهباز۳-زندان باز (مرکز حرفهآموزی و اشتغال)۴- بازداشتگاه۵- اردوگاه کاردرمانی۶- کانون اصلاح و تربیت اطفال و نوجوانان
در بند (پ) ماده یک آییننامه اجرای سازمان زندانها «ندامتگاه عمومی» به مکان نگهداری عموم محکومان به تحمل حبس و دیگر الزامات قانونی (شامل زندان بسته، نیمه باز و مرکز حرفهآموزی) به جز مواردی که فرد باید در دیگر مؤسسههای کیفری مانند: اردوگاه کاردرمانی و کانون نگهداری شود، گفته میشود.هر ندامتگاه، اردوگاه و بازداشتگاه، بر اساس ظرفیت اسمی آن، متشکل از یک یا چند «اندرزگاه» است که حسب مورد، زندانیان یا متهمان، در آن نگهداری و طبقهبندی میشوند. ۱-زندان بسته«زندان بسته» به زندانی گفته میشود که با برجهای دیدهبانی محصور شده است و دارای دو پوسته با حصار داخلی و خارجی و برخوردار از شرایط و ضوابط امنیتی و حفاظتی کامل است.در این نوع از زندان، خوابگاه، هواخوری، مکان فرهنگی، آموزشی و کارگاههای حرفهآموزی و اشتغال، همگی در پوسته داخلی قرار دارد.افرادی که در این نوع زندانها دوران محکومیت خود را سپری میکند افرادی شرور و خطرناک هستند که حضور آنها در برنامههای گروهی خطرناک بوده و ایجاد شرایط مساعد برای آنها مناسب نیست.۲-زندان نیمهباز«زندان نیمهباز» به مکان محصوری گفته میشود که با حفاظت مناسب در حد فاصل حصار داخلی و خارجی زندان بسته قرار داد. محکومان زندان نیمهباز، در زمان معین و تحت نظارت مأمور مراقب مسلح، بهکار گمارده میشوند و پس از اتمام کار، مجدداً به خوابگاه گروهی یا اختصاصی بازگشت داده میشوند.این نوع زندان، بخشی از کارگاههای صنعتی، خدماتی، کشاورزی و عمرانی درون یا محوطه زندان بسته را نیز شامل میشود.
۳-زندان باز«زندان باز» یا «مرکز حرفهآموزی و اشتغال» یکی از اقسام ندامتگاه عمومی است که محکومان به موجب رأی دادگاه و یا با تصویب شورای طبقهبندی، با سپردن تأمین مناسب، محکومیت خود را در آنجا با حرفهآموزی یا اشتغال به کار در حوزههای صنعتی، خدماتی و کشاورزی میگذرانند.این اماکن بدون مأمور مراقب مسلح بوده و محکومان پس از اتمام ساعت کار، برای استراحت به خوابگاه گروهی درون ندامتگاه و یا بیرون از آن، که تحت نظارت سازمان است، باز میگردند.زندانیان زندانهای باز و نیمهباز که در مؤسسات کار، اشتغال پیدا میکنند در تمامی ساعات اشتغال، حق خروج از محل کار را نداشته و پس از خروج از آسایشگاه باید مستقیماً به محل کار رفته و به موقع نیز یرگردند. همچنین زمان ورود و خروج آنها به محل کار باید دقیقاً ثبت شود.۴-بازداشتگاه محل نگهداری موقت متهم تحت قرار تأمین کیفری که با دستور کتبی مقام قضایی یا مقام قانونی صلاحیتدار، به آنجا معرفی شده و تحت مدیریت یا نظارت سازمان است و شامل بازداشتگاههای عمومی، امنیتی، انتظامی یا نظامی میشود.۵-اردوگاه کاردرمانیاردوگاه کاردرمانی: محلی است برای نگهداری، اصلاح و تربیت محکومان جرایم مواد مخدر و روانگردان که در اجرای ماده ۴۲ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر (مصوب ۱۳۸۹)، تشکیل میشود؛اردوگاه، محلی برای نگهداری، اصلاح و تربیت محکومان جرایم مواد مخدر و روانگردان است که در اجرای ماده ۴۲ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر (۱۳۸۹)، تشکیل میشود.۶-کانون اصلاح و تربیت اطفال و نوجوانان «کانون اصلاح و تربیت اطفال و نوجوانان»، مرکز اقدامات تأمینی و تربیتی، برای نگهداری متهمان و محکومانی است که سن آنها در زمان ارتکاب جرم تا ۱۸ سال تمام شمسی است.
مطابق قانون و آییننامه مذکور، متهم یا محکومی که در زمان ارتکاب جرم کمتر از ۱۸ سال تمام شمسی داشته باشد، باید در کانون اصلاح و تربیت نگهداری شود. این افراد تحت عنوان «مددجو» شناخته میشوند.
15:38 - 13 اردیبهشت 1405
